Almatyda jańa tehnologııanyń kómegimen apatty aǵashtar anyqtalady
ALMATY. QazAqparat – Bıyl qala ákimdigi qaýipti, shirigen jáne eski jasyl jelekterdi ýaqytyly joıý jáne anyqtaý úshin zamanaýı qurylǵylar satyp alady. Jasyl qordy jańartýǵa qarajat Almaty qalasynyń Damý josparyna sáıkes bólinbek, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
Bıyl, qala turǵyndary men olardyń múlkiniń qaýipsizdigi úshin 17 myńǵa jýyq aǵash kesiledi. Ózeginiń jáne tamyrynyń shirýi saldarynan olar kez kelgen ýaqytta ótip bara jatqan adamdarǵa qulap ketýi múmkin. Birinshi kezekte balabaqshalar, mektepter, aýrýhanalar men memlekettik mekemelerdiń janyndaǵy magıstraldyq kósheler qaralady. Aǵashtardy kesý tizimi qalalyq ekologııa jáne qorshaǵan orta basqarmasymen, sonymen birge turǵyndar men qoǵam belsendileriniń ótinishi boıynsha jasalady. Sonymen rezıstograf qurylǵysy aǵashtardaǵy shirigen jerin jáne ishki oıyqtaryn anyqtaı alady. Al ımpýlstik tomograf tamyr júıesiniń zaqymdanýyn jáne aǵashtyń naqty kúıi men ómirsheńdigin anyqtaıdy.
Qurylǵylar apatty aǵashtardy kesý protsesinde óte tıimdi, bul keıinnen qaladaǵy jazataıym oqıǵalardyń aldyn alýǵa, sonymen qatar qala ınfraqurylymy men azamattardyń múlkine zııan keltirmeýge yqpal etedi.
«Bıyl apatty aǵashtardy kesýge 35-ten astam tehnıka – avtokótergishter, samosvaldar jáne 180-nen astam adam jumyldy. Yqtımal qaýipti aǵashtardy anyqtaý kezinde ınstıtýttardyń ǵylymı qyzmetkerlerin tarta otyryp, taldaý júrgiziledi. Tehnologııa jumysty jeńildetpek. Almatynyń jasyl qala ataýyn qaıtarý úshin jumys josparly istelip jatyr. Apatty aǵashtar kesilip, ornyna 10 jas aǵash egiledi», - dep habarlady Almaty ákimdiginen. Byltyr Almatydaǵy Baým toǵaıynda 3 311 aǵash apatty dep tanylyp, sanıtarlyq kesýge jatqyzyldy. Olardyń 500-i kesilip, ornyna jańa aǵashtar otyrǵyzyldy.
Mamandar júrgizgen zertteýlerge sáıkes, saıabaqtaǵy aǵashtardyń 30%-y zııankester arqyly aýrýǵa shaldyqqan. ıAǵnı, 3 311 aǵash óli jáne apatty dep sanalady. Sondyqtan olar mindetti túrde sanıtarlyq kesýge jatady. Sanıtarlyq kesý – qorǵanysh sharasy, sebebi bul aǵashtar ýaqytyly kesilmese, basqa saý aǵashtarǵa aýrý juǵýy múmkin.
Baým toǵaıynyń aýmaǵynda 49 túrli barlyǵy 104 500-ge jýyq tal-daraq bar. Onyń 7 túri qylqanjapyraqty jáne 42 túri japyraqty.
Almatyda «Jasyl aýla» aktsııasy aıasynda turǵyndarǵa kóktem, kúz aılarynda tegin kóshet taratylady. Naýqan barysynda kópqabatty úılerdiń aýlasy men qoǵamdyq keńistikterdi kógaldandyrýǵa nıetti árbir almatylyq shaǵan, úıeńki, shegirshin, qaıyńnyń kóshetterin tegin ala alady.
Naýqan qatysýshylary otyrǵyzylǵan aǵashtardy aldaǵy úsh jyl boıy kútip-baptaýǵa mindetteledi. Bıyl kúzde 300 myńnan astam aǵash otyrǵyzý josparlanǵan. Kópshilik aǵashtar Alataý jáne Naýryzbaı aýdandarynda otyrǵyzylatyn bolady. Ekologııa mamandarynyń aıtýynsha, Birikken Ulttar Uıymynyń statıstıkasy boıynsha bir adamǵa 30-50 sharshy metr jasyl keńistik qajet. Bizdiń elimizdegi normalar boıynsha bir adamǵa 10 sharshy metr. Mysaly, Medeý aýdanynda bir adamǵa 17 sharshy metr, Alataý aýdanynda 5-7 sharshy metr dep esepteledi.
Bul máseleni jańa saıabaq, skver, rekreatsııalyq aýmaqtardy salý, sý býlvary, sý qoımasy, ózen arnalary, avtojoldardyń boıyn abattandyrý arqyly sheshýge bolady.
Buǵan deıin Qasym-Jomart Toqaev Almatyda 2030 jylǵa deıin 2,5 mıllıon aǵash otyrǵyzý kerektigin aıtqan bolatyn. Eń bastysy, abattandyrý jumystary sýarmaly sýdyń qoljetimdiligi men qala josparyn eskere otyryp, mazmundy ári birkelki júrgizilýi kerek.
Almatyda 136 saıabaq bar. Olardyń qataryn kóbeıtip, abattandyrý jumystaryn josparly túrde júrgizý kerek.
