Almatyda tarıhy eki myń jyldan asatyn «aǵash pıony» ósimdigi ósedi
ALMATY. QazAqparat - Almaty botanıkalyq baǵynda tarıhy eki myń jyldan asatyn, sándi gúlderi bar, hosh ıisti «aǵash pıony» ósimdigi ósedi, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
Zoobaqtyń málimetinshe, pıondardyń shyqqan jeri – Qytaı. Qytaı derekteri boıynsha sándik ósimdik retinde pıondarǵa qyzyǵýshylyq Han dınastııasy kezinde (b.z.b. 206-220) bastalǵan. Osylaısha onyń tarıhy 2 myń jyldan asady. Eýropada bul ósimdik 18 ǵasyrda paıda boldy jáne ony kásibı gúl ósirýshiler men áýesqoılar baǵalaǵan.
«Aǵash pıon nemese jartylaı butaly pıon (lat. Paeónia × suffruticósa) – pıon tuqymdasynyń (Paeoniaceae) gıbrıdti shyqqan ósimdik túri. Aǵash pıony – bıiktigi bir jarym, eki metr bolatyn japyraqty buta. Qalyń tik sabaqtar aqshyl qońyr túske boıalǵan. Gúlder sabaqtardyń ushtaryna ornalasqan, olardyń dıametri 12-den 20 santımetrge deıin nemese odan uzyn bolady. Mundaı gúlder qos, jartylaı qos jáne qarapaıym bolyp bólinedi. Olar aq, kúlgin, sary, qyzǵylt, qyzyl-qyzyl tústerge bolady. Aǵash pıondary neǵurlym kári bolsa, soǵurlym jaqsy gúldeıdi. Shópti pıonǵa qaraǵanda aǵash pıondary eki apta buryn gúldeı bastaıdy, uzaqtyǵy 14-21 kúnge sozylady. Aǵash pıondary sýyqqa tózimdi bolyp keledi», - dep málimdedi zoobaqtyń baspasóz qyzmeti.
Almaty botanıkalyq baǵynda aǵash pıondary «Shyǵys Azııa» kollektsııalyq alańy men qoǵamdyq jerde ósedi. Gúldegen pıon butalaryn ortalyq alleıadaǵy taldyń shyǵysyndaǵy alleıada kórýge bolady.
