Almatyda tamyrynan qurylys materıaldary jasalatyn shyrysh ósimdigi ósedi
ALMATY. QazAqparat - Almatydaǵy Bas botanıkalyq baqta shyrysh ósimdigi ósedi, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
Bas botanıkalyq baqtyń málimetinshe, shyrysh – sándi tik gúlshoǵyrlary bar eń úlken baqsha daqyldarynyń biri. «Shyrysh» ataýy grektiń «eremos» shól jáne «ura» quıryq sózderinen shyqqan, bul ósimdik gúlshoǵyrlarynyń pishinine baılanysty.
Shyryshty «shırıash», «patsha baldaǵy», «Kleopatra ınesi», «bengal oty» dep te ataıdy. «Shyrysh (lat. Erémurus) – Xanthorrhoeaceae tuqymdasynyń Asphodelaceae tarmaǵyna jatatyn kóp jyldyq shóptesin ósimdikter tuqymdasy. Shyrysh túrine baılanysty bıiktigi 2,5 m-ge deıin jetýi múmkin. Japyraqtary uzyn, jalpaq, pishini rozetka tárizdi jáne gúlder ashylǵanǵa deıin solyp qalýy múmkin. Tuǵyrdaǵy qońyraý tárizdi gúlder spıral túrinde ornalasqan, bul rette olar sary, qońyr, shańdy qyzyl nemese qyzǵylt tústerge boıalýy múmkin. Gúlder gúlshoǵyrynyń túbinen ashyla bastaıdy, olardyń árqaısysy gúldegen soń, shamamen 24 saǵattan keıin solyp qalady. Gúldený uzaqtyǵy ár túrge qaraı ózgeredi. Ortasha uzaqtyǵy – 10 kúnnen 40 kúnge deıin. Jemisi – úsh jasýshaly, jartylaı jalańashtanǵan nemese sferalyq pishindi qabyqshaly kapsýla sekildi bolady, ol pisken kezde jarylyp ketedi», - dep habarlady botanıkalyq baqtyń baspasóz qyzmeti.
Shyryshtyń tamyrynan tehnıkalyq jelim, al keptirilgen jáne untaqtalǵan tamyrlardan plastyr jasalady. Eger tamyrlary qaınatylsa, olardy jeýge bolady, dámi sparjaǵa uqsas. Shyryshtyń keıbir túrleri taǵamdyq jáne boıaǵysh ósimdikter retinde paıdalanylady. Olar jún men jibekti qyzǵylt, sary jáne záıtún tústerine boıaıdy. Bas botanıkalyq baqta shyryshtar «Alpınarıı» kollektsııalyq jáne dárilik ósimdikter aımaǵynda ósedi.
