Almatyda óte sırek kezdesetin Sibir qandyǵy ósimdigi gúldedi
ALMATY. QazAqparat – Almatyda botanıkalyq baqtyń Alpınarıı jabyq kollektsııalyq ýchaskesinde Sibir qandyǵy ósimdigi gúldedi. Bul týraly botanıkalyq baqtyń ujymy jelidegi paraqshalarynda málim etti, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
Baqtyń málimetinshe, Sibir qandyǵy - erte kóktemde, qar ketken soń gúldeıtin óte ásem ósimdik. Qandyqtyń biregeıligi onyń relıktik shyǵý tegimen sıpattalady. Ol shamamen 65 mln jyl buryn dınozavrlardyń joıylýy kezinde ómir súrgen.
«Sibir qandyǵy (lat. Erythrōnium sibīricum) – Lalagúldiler tuqymdasynyń Qandyq (Erythronium) tuqymdasynyń bir túri, kóp jyldyq shóptesin ósimdik. Ósimdiktiń bıiktigi sırek jaǵdaıda 30 sm-den asady. Tamyry - birkelki tsılındrlik shamǵa uqsas. Eki japyraǵy ortasynda nemese túbine jaqyn jerde ornalasqan, olar jasyl daqtary bar bir tústi sur-jasyl nemese qyzyl-qońyr tústi. Gúlderi úlken qyzǵylt-sıren nemese kúlgin, sırek jaǵdaıda aq tústi bolady. Gúlserik syrtqa qatty ıilgen 6 japyraqshadan turady. 6 atalyǵy bar, olar japyraqshalardan eki ese qysqa bolady. Kóktemgi sýyq kezinde ósimdik japyraqshalaryn jınap, gúldi jaýyp tastaıdy. Gúldegen soń, uzyndyǵy 15-20 mm shaǵyn úshburyshty qorap sekildi bolady. Sibir qandyǵy Ońtústik Sibir aýmaǵynda kezdesedi, Mońǵolııa, Orta Azııa jáne Qytaıdyń taýly aımaqtaryna taralǵan. Bul Qazaqstannyń «Qyzyl kitabyna» engen, óte sırek kezdesetin ósimdik», - delinedi baq taratqan habarlamada.
Sibir qandyǵy botanıkalyq baqtyń Alpınarıı kollektsııalyq ýchaskesinde 1998 jyldan beri ósip keledi.
«Bul ýchaskeniń kýratorlary - aǵa ǵylymı qyzmetkerler Irına Anatolevna Sedına jáne Irına Gennadevna Otradnyh. Jaqyn ýaqytta biz Alpınarııǵa eksklıýzıvti ekskýrsııalardy bastaýdy josparlap otyrmyz, bizdiń jańalyqtardy qadaǵalap otyryńyzdar», - dep habarlady baq ujymy jelide.
