Almatyda qýǵyn-súrgin qurbandaryn eske túsirýge arnalǵan kórme ashyldy

dep habarlaıdy QazAqparat.

QR Prezıdenti N. Á. Nazarbaevtyń 1997 jylǵy 5-shi sáýirdegi jarlyǵy boıynsha elimizde jyl saıyn 31 mamyr - saıası qýǵyn-súrgin qurbandaryn eske alý kúni retinde atalyp ótiledi. Atalmysh kórme osy kúnge oraı uıymdastyrylyp otyr.

«Keńestik zamanda zulmat qurbandary týraly jarııalaýǵa qatań tyıym salynǵan edi. Keıin 1980 jyldardan bastap eske alyp, sóz qozǵaýǵa múmkindik týdy. Bul tarıhı taqyryp áli kúnge deıin tolyqqandy zertteýlerdi talap etedi. Búgingi uıymdastyrylyp otyrǵan kórme bir mezgildik shara emes. Bizder, zertteýshi-ǵalymdar, árdaıym nasıhattap, osyndaı ıgi isterdi jalǵastyra bermekpiz»,- dedi óz sózinde tarıhshy-ǵalym Qaıdar Sembaıuly Aldajumanov.

1937-38 jyldar tarıhta stalınızm zobalańynyń kezeńi bop sanalady. Sonyń saldarynan respýblıkamyzda 100 myńnan astam adam qýǵyn-súrginge ushyrap, azaptaý lagerlerinde ustaldy. Qazaq halqy men qazaq jerin mekendegen ózge ulttardan 25 myńnan astam adam jalǵan jalamen atyldy. Áıelderi lagerlerge jiberilip, urpaqtary «halyq jaýlarynyń balalary» atandy.

«Meniń ákem 37-niń mamyr aıynda ustaldy. Ol kezde men nebári 2 jasta edim. Sol jyldyń qarashasynda atyldy. Onan soń anamdy «ALJIR-ge» jiberdi. Sol ýaqyttardyń elesi áli de kóz aldymda. Sonsha aýyrtpalyqty kórip óstik. Búgin eske alyp, sharany uıymdastyryp jatqan azamattarǵa alǵysym sheksiz» - dedi jıynǵa qatysýshy «Beseýdiń haty» avtorlarynyń biri Ǵataýllın Mansurdyń qyzy Aıa Mansurqyzy Ǵataýllına.

Tusaýkeserde tarıhshylar ózderiniń zertteýleri men tyń derekterin ortaǵa saldy. Sondaı-aq, qýǵyn-súrgin qurbandarynyń urpaqtary qasiretti jyldardan qalǵan estelikterin aıtty. Kórmege Máskeý, Qaraǵandy, Qaýipsizdik komıteti muraǵattarynan alynǵan qujattar men sýretter jáne murajaı qoryndaǵy biregeı jádigerler qoıylǵan.