Almatyda kózdiń qaterli isigine shaldyqqan balalarǵa biregeı ota jasaldy
ASTANA. QazAqparat - Almatydaǵy Pedıatrııa jáne balalar hırýrgııasy ǵylymı ortalyǵynda Reseı mamandarynyń qatysýymen «Retınoblastomaǵa shaldyqqan naýqastardy jedel emdeý» atty kóz ishi qaterli isigi - retınoblastomany emdeýge arnalǵan sheberlik-synyby ótýde, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
Atalǵan ortalyq baspasóz qyzmetiniń málimetinshe, sheberlik-synyby aıasynda elimizde tuńǵysh ret kóz ishi qaterli isigine shaldyqqan balalarǵa selektıvti ıntraarterıaldy hımıoterapııa júrgizilip, ortalyqta jatqan 4 balaǵa ota jasaldy. Ota jasaý úshin Reseıden N.Blohın atyndaǵy Onkologııalyq ulttyq medıtsınalyq zertteý ortalyǵynyń dárigerleri - angıohırýrg Igor Trofımov jáne anestezıolog Leonıd Martynov arnaıy shaqyryldy. Sanaýly ǵana elderde engizilgen operatsııany reseılik dárigerlermen birge Pedıatrııa ortalyǵynyń onkolog, oftalmolog, anestezıolog dárigerleri jáne Qazaq kóz aýrýlary ǵylymı-zertteý ınstıtýtynyń oftalmolog dárigerleri birigip ótkizdi. Qazaqstanda tuńǵysh ret engizilip otyrǵan kóz ishi qaterli isigi- retınoblastomany emdeýdiń organsaqtaýshy ozyq ádisin engizý - balalardyń kózderin saqtap qalýǵa múmkindik beredi. Operatsııanyń ereksheligi de osynda.
Aıtýly sharaǵa oraı arnaıy ótken baspasóz-máslıhatynda QR DSM Pedıatrııa jáne balalar hırýrgııasy ǵylymı ortalyǵynyń dırektory Rıza Boranbaeva: «Qazaqstanda kóz ishi qaterli isigimen anyqtalǵan barlyq balalar 2015 jyldan beri bizdiń Ǵylymı ortalyqta em alady. Retınoblastoma - ol balalarda sırek kezdesetin, tuqym qýalaıtyn kóz ishi qaterli isigi. Jyl saıyn elimizde retınoblastomaǵa shaldyqqan 20-25 bala (alǵash ret aýyrǵan) tirkeledi. Bul kesel kóbine 5 jasqa deıingi balalarda anyqtalýda. Bul aýrýdyń túri barlyq qaterli isikterdiń 4%-n quraıdy. Jıiligi 14 000 - 20 000 tiri týylǵan nárestege shaqqanda 1 jaǵdaıdan kezdesýde. Sońǵy jyldary engizilip otyrǵan jańa emdeý tásilderi men dıagnostıkalaýdyń arqasynda balalardyń ómir súrýi uzartylýda. Bizdiń mamandarymyz Germanııa, Avstrııa syndy elderden taǵylymdamalardan ótip otyrady, sondaı-aq, shet eldik mamandardyń qatystyrýymen túrli biliktilikterin arttyrýǵa arnalǵan sheberlik-synyptaryn ótkizip otyramyz», - dedi.
Onyń aıtýynsha, ortalyqta 2015 jyldan bastap bul «jaman aýrýdy» emdeý boıynsha lazerkoagýlıatsııa jáne ıntravıtrealdy hımıoterapııa tárizdi jergilikti emdeý ádisteri belsendi engizilip jáne qoldanylyp keledi. Sonymen qatar, ekinshi qaıtalanǵan isik tárizdi kesh asqynýlardyń damýyn tómendetý úshin táýekelge beıimdelgen em júrgizýge múmkindik beretin IRSS (International Retinoblastoma Staging System) júıesi boıynsha halyqaralyq jiktelimge sáıkes gıstologııalyq táýekel faktorlaryn baǵalaý júrgiziledi. Bul jumystar Qazaq kóz aýrýlary ǵylymı-zertteý ınstıtýtymen birge iske asýda.
«2017 jyldan bastap kóz almasyn enýkleatsııadan keıin ósip kele jatqan balanyń bet súıeginiń kosmetıkalyq aqaýyn tómendetýge múmkindik beretin kóz ımplanttaryn qoldaný bastaldy. Bizdiń aldymyzda turǵan kelesi qadam - ol sońǵy 10 jylda AQSh-ta qoldanylyp jáne balanyń ómirin ǵana saqtap qoımaı, sonymen qatar 95%-ǵa deıin kózdi de saqtaýǵa múmkindik beretin organsaqtaýshy emniń ozyq ádisin engizý bolyp otyr. Qazaqstanda ǵana emes, Ortalyq Azııada alǵash ret engizilgeli otyrǵan jańa tehnologııa - selektıvti ıntraarterıaldy hımıoterapııa ondaǵan naýqas balalarǵa kózderin saqtap qalýǵa múmkindik beredi», - dedi ol.
Onyń sózine qaraǵanda, operatsııany ótkizýge ortalyqta barlyq jaǵdaılar, arnaıy medıtsınalyq qural-jabdyqtar men apparattar bar jáne mamandar da jetkilikti.
«Kóz ishi qaterli isigin emdeýdiń selektıvti ıntraartrıaldy hımıoterapııa, oftalmoapplıkatormen brahıterapııa jasaý, krıodestrýktsııa, transpýpıllıarly termoterapııa jáne melfalan men topotekanmen ıntravıtrealdy hımıoterapııa túrleri bar. Onyń ishinde selektıvti ıntraarterıaldy hımıoterapııa ádisi eń tıimdisi bolyp tabylady. Bul em Amerıkada 10 jyldan beri qoldanylyp keledi jáne búgingi kúni joǵary, eń tıimdi ǵana emes, balanyń ómirsheńdigin 100 paıyz qurap otyr. Qazaqstanda emdeýdiń standartty tásili kózdi alyp tastaý edi. Ómir boıy kóz protezin kıip júrý psıhologııalyq turǵydan, tipti qaı jaǵynan alsań da bala úshin de, ata-ana úshin de óte aýyr. Sondyqtan, ata-analardyń kópshiligi kózdi saqtap qalý úshin shet elderge júginýde. Máselen, Reseıde bul otany jasatý úshin 350 000 rýbl qajet bolsa, Indııa, Shveıtsarııada 60 000-70 000 AQSh dollar turady. Sońǵy 10 jylda álem boıynsha retınoblastomany emdeý ózgergen. Kóptegen elderde kózdi alyp tastaý ádisi azaıýda. Kóz ishi qaterli isigi- retınoblastomany emdeýdiń organsaqtaýshy ádisin engizý jáne damytý Qazaqstan azamattarynyń óz otanynda anatomııalyq jáne fýnktsıonaldyq organ retinde kózderin saqtaı otyryp joǵary mamandandyrylǵan tegin kómek alýyna múmkindik beredi», - dedi óz kezeginde «Qazaq kóz aýrýlary ǴZI» AQ-nyń basqarma tóraǵasy Marat Súleımenov.
