Almatyda kórnekti ǵalym Raqysh Ámirovtyń 80 jyldyǵyna arnalǵan halyqaralyq ǵylymı-teorııalyq konferentsııa ótip jatyr
ALMATY. Naýryzdyń 26-sy. QazAqparat /Názıra Eleýhan/ - Búgin Almatyda Ál-Farabı atyndaǵy Qazaq Ulttyq ýnıversıtetinde fılologııa ǵylymdarynyń doktory, professor Raqysh Sátuly Ámirovtyń 80 jyldyq mereıtoıyna arnalǵan «Qazaq tilin kommýnıkatıvtik, fýnktsıonaldyq baǵytta zertteý jáne oqytýdyń ınnovatsııalyq tehnologııalary» atty halyqaralyq ǵylymı-teorııalyq konferentsııa ótip jatyr,
dep habarlaıdy QazAqparat.
QazUÝ-niń fılologııa fakýlteti men qazaq fılologııa kafedrasynyń uıymdastyrýymen ótip jatqan konferentsııaǵa Qazaqstannyń joǵarǵy oqý oryndarynyń professorlary men oqytýshylar quramy, elimizdiń beldi akademık-ǵalymdary men Qytaı, Reseı, Ózbekstan, Túrkııa elderinen kelgen shetel ǵalymdary, JOO-nyń rektorlary, til salasynyń mamandary qatysýda.
«Men Almatyǵa ekinshi ret kelip otyrmyn. 80-niń seńgirine jetken, qazaq til ǵylymy men ádistemesiniń bilgir mamany, til ǵylymyna baǵa jetpes eńbek sińirgen ǵalymnyń qurmetine, búgingi ǵylymı-konferentsııanyń uıymdastyrylǵanyn óte oryndy dep sanaımyn. Onyń 1967 jáne 2002 jylǵy grammatıkasy Qytaı elindegi bizdiń ýnıversıtet pen mektepterde eń negizgi paıdalanatyn materıalymyz bolyp tabylady. Basqa da eńbekterin biz kóptep paıdalanamyz. Raqysh Sátuly Qytaıǵa kelip Ortalyq ulttyq ýnıversıtetinde dáris oqyǵan bolatyn», dedi Qytaı elinen arnaıy shaqyrylǵan qonaq, QHR Ortalyq ulttyq ýnıversıteti qazaq tili men ádebıeti fakýltetiniń professory Djań Dındjıń. Onyń aıtýynsha, QHR Ortalyq ulttyq ýnıversıtetiniń qazaq tili men ádebıeti fakýltetinde 170-den asa qazaq balasy oqıdy. «Ár jyly 40 baladan qabyldanady. 13-14 ustaz qyzmet jasaıdy. Qazaq tilin damytýǵa baılanysty ár túrli sharalar, baıqaýlar men til saıystary ótkizilip turady», dedi Djań Dındjıń.
Konferentsııa jumysy barysynda qazirgi qazaq tili sıntaksısi jáne kommýnıkatıvti grammatıka máseleleri; til bilimindegi jańa baǵyttar: mádenıetaralyq qarym-qatynas jáne fýnktsıonaldy til bilimi; qazaq tiliniń áleýmettik máseleleri: memlekettik til mártebesiniń nyǵaıýy, termınologııa, BAQ tili; qazaq tiliniń stılıstıkasy jáne til mádenıeti, qazaq tilin oqytýdyń lıngvodıdaktıkalyq máseleleri qaralatyn bolady.
Plenarlyq májilis sektsııalyq jumystarmen jalǵasady.
Raqysh Ámirov qazaq tilin damytýǵa úlken úles qosqan ǵalym. Ol sondaı-aq, qazaq tilin oqytý ádisin oılap tapqan, qazaq tilin oqytýdyń máselelerin eksperıment arqyly sheshýdi qolǵa alǵan zertteýshilerdiń biri. Onyń 1958 jyly orys mektepteriniń ІІ-ІV synyptaryna arnap shyǵarǵan «Qazaq tili» oqýlyǵy tildi úıretýdi praktıkalyq jolǵa qoıýdyń alǵashqy úlgisi boldy. 1958 jyldary qabyldanǵan «Qazaq tili pánin qoǵam, mektep reformasyna saı jetildirý kontseptsııasy», «Jalpy bilim beretin qazaq orta mektebiniń kontseptsııasy», «Qazaq orta mektebindegi bilim mazmunynyń tujyrymdamasy» degen beldi qujatttardy daıyndaýǵa qatysty, qazaq tili páni boıynsha jańa baǵdarlamalar, oqý quraldaryn jazdy. Ol sonymen qatar, qazaq oqý-aǵartý mektepteriniń kontseptsııasyn qurýǵa (1989) jáne «Qazaq tili» páni boıynsha oqý baǵdarlamalary men oqýlyqtardy shyǵarýǵa atsalysqan belsendi avtorlardyń biri. 2009 jyly «Qazaqstan Respýblıkasynyń bilim berý isiniń qurmetti qyzmetkeri» belgisimen marapattalǵan.
