Almatyda eresek adamdardyń A vırýstyq gepatıtin juqtyrý deńgeıi artqan
ALMATY. QazAqparat - Almatyda A vırýstyq gepatıtimen aýyrǵandar sany ósip otyr. Bul týraly Almaty qalalyq sanıtarııalyq-epıdemıologııalyq baqylaý departamentiniń basshysy Qasymhan Alpysbaıuly aıtyp berdi, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
Spıkerdiń sózinshe, Almatyda bıylǵy jyldyń 7 aıynda A vırýstyq gepatıtpen (AVG) syrqattaný deńgeıi 6,62 ese ósken.
«Bul júz myń turǵynǵa shaqqanda 12,38 kórsetkishin quraıdy, ótken jyldyń uqsas kezeńinde kórsetkishi 1,87 bolǵan. AVG- men syrqattanýshylyqtyń eresekterdiń arasynda úles salmaǵy 74,6%-dy qurady.Áleýmettik-kásibı toptar boıynsha AVG- men syrqattanýshylyqtyń eń kóp úles salmaǵy oqýshylarǵa – 27,2%, jumyssyzdarǵa – 24,6%, jumysshylar men qyzmetshilerge – 21,4%, stýdentterge – 19,6%, uıymdastyrylmaǵan balalarǵa – 4,35% tıesili jáne uıymdastyrylǵan balalar arasynda– 2,9% qurady», - dedi Qasymhan Alpysbaıuly.
A vırýstyq gepatıti (Botkın aýrýy, sarǵaıý) – baýyrdy zaqymdaýmen ótetin jedel vırýstyq aýrý.
«Juqpanyń negizgi kózi – aýrý adam. A gepatıtiniń vırýsy fızıkalyq jáne hımııalyq faktorlarǵa tózimdi, sondyqtan ol uzaq ýaqyt syrtqy ortada saqtalady. Berilý mehanızmi – fekaldi-oraldi, sý, taǵam, turmystyq-qatynas joldary arqyly júzege asady. Zaqymdalǵan taǵamdar men sýdy paıdalanǵanda nemese naýqas adammen tikeleı qatynasta bolǵan kezde juǵady. Aýrý kóp jaǵdaıda qatersiz aǵymda sarǵaıýmen nemese sarǵaıýsyz ótedi. Klınıkalyq belgileri ıntoksıkatsııa sındromy túrinde, tumaý tárizdes kórinistermen, ishek-qaryn buzylystarymen, teri jabyndylarynyń jáne aqqabyqtyń sarǵaıýymen sıpattalady», - dedi dáriger.
A gepatıtinde ınkýbatsııalyq kezeń 7 kýnnen 50 kúnge deıin (ortasha 35 kún) sozylady. A gepatıtimen barlyq jastaǵy adamdar, kóbinese egilmegen balalar, oqýshylar aýyrady. Aýrý kúz ben qys mezgilderinde belsendi.
«Búgingi kúnde A vırýstyq gepatıtiniń eń nátıjeli aldyn-alý ádisi vaktsınatsııa bolyp tabylady. A gepatıtine qarsy ekpe meken-jaı boıynsha emhanalarda egilýge bolady. Eki jastaǵy jáne naýqaspen qarym-qatynasta bolǵan egilmegen 14 jasqa deıingi balalar tegin egiledi», - dedi qalalyq sanıtarııalyq-epıdemıologııalyq baqylaý departamentiniń basshysy Qasymhan Alpysbaıuly.
Ol A vırýstyq gepatıtiniń jeńil aldyn-alý úshin tómendegi sharalardy oryndaý qajet ekenin aıtty.
Jeke bas gıgıenasy erejelerin qatań saqtaý, tamaqtanar aldynda jáne dárethanadan keıin, jumystan, serýendeýden soń qoldy sabynmen jýý;
- tek qaınatylǵan nemese bóteldegi sýdy ishý;
-shomylǵan kezde sýdyń aýyzǵa túsýin boldyrmaý;
-ydystardy, adamdar jıanalatyn oryndardy tazalyqta ustaý;
-naýqas balalardy bala-baqshaǵa jáne mektepke aparmaǵan durys.
Eske salsaq, ótken aıda Astanada A gepatıtiniń taraýy 88% artqan bolatyn.
