Almatyda Dinmuhamed Qonaevtyń murajaı-úıi ashyldy
ALMATY. QazAqparat - Almatyda restavratsııadan keıin Dinmuhamed Qonaevtyń murajaı-úıiniń ashylý rásimi ótti. Sharaǵa qala ákiim Erbolat Dosaev qatysty, dep habarlaıdy |QazAqparat.
Mamandar kórnekti memleket qaıratkeriniń 110 jyldyǵyn merekeleý aıasynda murajaıda qalpyna keltirý jumystaryn júrgizdi.
Ashylý saltanatyna D.A.Qonaevtyń Halyqaralyq qoǵamdyq qorynyń tóraǵasy Eldar Qonaev, D.A. Qonaevtyń jıeni Dıar Qonaev, onyń jeke dárigeri Ahat Mýlıýkov, dosy ári seriktesi Aleksandr Goıkolov qatysty.
Restavratsııa jáne ekspozıtsııa protsesine murajaı jáne muraǵat isi salasyndaǵy jetekshi mamandar, dızaınerler, músinshiler, sýretshiler, beıneınjenerler jáne t.b. tartyldy. Jumys barysynda D.A. Qonaevtyń Halyqaralyq qorymen kelisilgen tujyrymdama men jobanyń eskızi ázirlendi.
Reekspozıtsııa taqyrybynyń negizine saıasatkerdiń el ómirindegi mańyzdy tarıhı oqıǵalarǵa degen jeke kózqarasyn sýretteıtin D.Qonaevtyń «Stalınnen Gorbachevke deıin» avtobıografııalyq kitaby arqaý boldy.
Hronologııalyq tártipte ornalastyrylǵan muraǵattyq qujattar, fotosýretter men eksponattar Dinmuhammed Qonaevtyń kórnekti qoǵamdyq-saıası qaıratker retindegi alyp tulǵasyn kórsetedi. Jumys barysynda barlyq eksponattar, sonyń ishinde Dinmuhamed Qonaevtyń jeke zattary burynǵy qalpynda saqtaldy.
Qalpyna keltirý jumystary barysynda murajaı zamanaýı sandyq jáne mýltımedııalyq tehnologııalarmen jabdyqtaldy, kelýshiler endi aýdıo nusqaýlyqtardy qoldana alady. Erekshe qajettilikteri bar adamdarǵa yńǵaıly bolý úshin ekinshi qabatqa lıft ornatyldy.
Eske salsaq, murajaı 2002 jyly D.Qonaevtyń 90 jyldyǵyna oraı ashylǵan bolatyn. Ekspozıtsııalar 10 jyl buryn sońǵy ret jańaryp, 2011 jyly jasalǵan edi. Murajaıdyń jalpy saqtaý qorynda 8 196 eksponat bar.
Sondaı-aq, Almatyda qazaq ádebıetiniń klassıgi Ǵabıt Músirepovtiń murajaı-úıi kúrdeli jóndeýden ótti. Reekspozıtsııa jazýshynyń 120 jyldyǵy qarsańynda iske asty. Kúrdeli jóndeýden, modernızatsııadan jáne reekspozıtsııadan keıin Ǵabıt Músirepov murajaıy elimizdegi alǵashqy zamanaýı mýltımedııalyq ádebı ortalyqqa aınalady. Rekonstrýktsııa jáne reekspozıtsııa boıynsha júrgizilgen keshendi jumys jyl saıyn murajaıǵa kelýshiler sanyn eki esege – 22 myń adamǵa deıin arttyrýǵa múmkindik beredi dep josparlanýda.
Murajaıdy jańartý jumystaryna mýzeı jáne arhıv isi salasyndaǵy jetekshi mamandar, dızaınerler, sýretshiler, beıneınjenerler jáne t.b. tartyldy.
Jóndeý barysynda murajaı zamanaýı qural-jabdyqtarmen, onyń ishinde aqparattyq stendtermen, mýltımedııalyq júıemen, kontentti sensorlyq basqarýy bar proektsııamen, mýltımedııalyq tach-paneldermen jáne t.b. jabdyqtaldy. Bularda qundy ádebı derekter, muraǵattyq materıaldar, onyń ishinde «Beseýdiń haty», qoljazbalar, fotosýretter jáne t. b. kórsetiledi.
Reekspozıtsııa nátıjesinde ádebı zal qaıta jasaqtaldy. Stendterde jazýshynyń otbasy, balalyq shaǵy, bilimi, ádebı joldyń bastalýy jáne t. b. týraly málimetter keltirilgen ómiri men shyǵarmashylyq joly usynylǵan. Murajaıda sondaı-aq Ǵabıt Músirepov jazǵan, onyń ishinde «Amangeldi», «Qyz Jibek», «Bir ret jáne ómir boıy», «Qaýyn» fılmderin kórsetý úshin arnaıy kınozal ashyldy.
Eske salsaq, Ǵabıt Músirepovtiń sońǵy 18 jyl turǵan páteri 1991 jyly QR Ortalyq memlekettik mýzeıiniń bir bóligi retinde murajaıǵa aınalǵan. 1999 jyldan bastap nysan S.Muqanov pen Ǵ.Músirepovtyń memlekettik ádebı-memorıaldyq murajaı kesheni bolyp qaıta quryldy. 2015 jyldan bastap murajaı «Almaty qalasy mýzeıler birlestigi» KMQK quramynda.
Ǵ.Músirepov murjaı-úıiniń alańy 114,6 sharshy metrdi quraıdy. 2 memorıaldyq bólme, 1 ádebı zal bar. Memorıaldyq bólmedegi zattar (jazý ústeli, kitaphana, jeke tutyný zattary, syılyq zattary jáne t.b.) burynǵy kúıinde saqtalǵan.
