Almatyda Chernobyldegi ıadrolyq apattyń 25 jyldyǵyna arnalǵan kórme ashyldy
ATY. 26 sáýir. QazAqparat /Názıra Eleýhan/ - Búgin Almatyda QR Memlekettik ortalyq mýzeıinde Chernobyl atom elektr stansasyndaǵy ıadrolyq apatqa 25 jyl tolýyna oraı, «Chernobyl tragedııasyna - 25 jyl» atty kórmeniń ashylý rásimi boldy.
Kórmeniń ashylý saltanaty radıatsııa apattarynyń qurbandaryn eske alý únsizdigimen bastaldy. Sharaǵa Chernobylde bolǵan apatty zalalsyzdandyrýǵa qatysqan jaýyngerler, sonymen qatar, Ýkraına, Reseı jáne Japonııanyń Bas konsýldary qatysty. Konsýldar jer sharynyń jartysyna tóngen qaýipti, álemdik kólemdegi eń úlken apatty zalalsyzdandyrýǵa qatysqan jaýyngerlerge alǵystaryn bildirip, olardyń árqaısysy batyr ataǵyna laıyq dep atap ótti.
«Búgin ár elde bul ıadrolyq apattan zardap shekken jandardy eske alýǵa arnalǵan sharalar ótip jatyr. Úlken apattyń aldy alynǵanymen, qanshama jyldan beri odan kelgen zardaptar azaımady. Chernobylda bolǵan ıadrolyq apattyń zardabyn 1986 jyly Ýkraına, Belorýssııa, Reseı memleketterimen qatar, Shvetsııa, Norvegııa, Polsha, Ulybrıtanııa jáne Eýropanyń kóptegen basqa elderi, sondaı-aq Azııanyń birqatar elderi kórgen bolatyn. Apatty zalalsyzdandyrýǵa 31 743 qazaqstandyq jaýyngerler qatysty. Almaty qalasynan 5 118 adam attanǵan bolatyn»,- dep atap ótti Qazaqstandaǵy Reseıdiń Bas konsýly Borıs Meşanınov.
Almatydaǵy Japonııa Elshiliginiń basshysy Katamoto Masahıro: «Chernobyl ıadrolyq apaty men Japonııadaǵy bolǵan apat halyqaralyq qoǵamdastyqqa AES qaýipsizdigin qamtamasyz etý kerek ekendigin kórsetti», - dep atap ótti. Ol shara barysynda japon eliniń basyna tóngen qıyn- qystaý kezeńde qoldaý kórsetkeni úshin Qazaqstan eline alǵysyn aıtty.
«Chernobyl ıadrolyq apatynan Ýkraına, Reseı, Belarýstyń 200 myń shaqyrymnan astam jeri radıatsııamen zaqymdandy. 5 mılııon adam onyń zardabyn kórdi. Apatty zalalasyzdandyrýǵa burynǵy Keńester Odaǵynyń 6 myńnan asa azamattary qatysty. Ýkraına elinde 2218 eldi- meken joǵary radıatsııamen lastandy, onda búginde 2 mıllıon 400 myń adam turady. Chernobyl máselesi ýaqyt óte medıtsınalyq, áleýmettik-ekonomıkalyq máselelerge aınaldy. Jyl saıyn Ýkraına óz bıýdjetinen apattan zardap shekken adamdardyń densaýlyǵyn jaqsartýǵa jáne lastanǵan aýmaqtardy tazartýǵa mıllıon dollar bóledi. Chernobyl apaty álemniń barlyq elderinde qaıǵyly qasiret retinde este qaldy, ıadrolyq qýat baqylaýsyz qalsa, adamzat tirshiligene qaýip tóndiretindigin kórsetti. Jaqynda Ýkraınada ótken konferentsııada AES tolyǵymen qaýipsiz bolýy kerek jáne ár el jahandyq qaýipsizdik jaýapkershilikterin moıyndaryna alýlary tıis, sonymen qatar, álemdegi barlyq AES tekserý júrgizilsin degen usynystar aıtylyp, deklaratsııa qabyldandy. Ondaǵy maqsat - jahandyq tehnogendik apattardyń aldyn alý bolyp tabylady»,-dedi Almatydaǵy Ýkraınanyń Bas konsýly Lıýdmıla Protasova.
«Jýyrda Japonııanyń Fýkýsıma atom stansasyndaǵy jarylysqa baılanysty 25 jyl buryn bolǵan qaıǵyly oqıǵa búgin de ózekti bolyp otyr. Búgingi shara Chernobyl ıadrolyq apaty qurbandaryn eske alý kúnine arnalǵan», -dedi QR OMM dırektorynyń birinshi orynbasary Beıbitqalı Qaqabaev. Onyń aıtýynsha, kórmeniń maqsaty - qazaqstandyq zalalsyzdandyrýshy jaýyngerlerdiń qaharmandyǵy men olardyń áskerı paryzy men patrıottyq mindetin abyroımen ótegendigin dáripteý bolyp tabylady.
Kórmege adamzat tarıhyndaǵy Hırosıma jáne Nagasakı jarylysynan on ese kúshti bolǵan eń úlken jarylys - Chernobyl ıadrolyq apatynan syr shertetin sýretter qoıylǵan. Fotomaterıaldardyń kópshiligi Almaty qalasyndaǵy Ýkraına Konsýldyǵynan alynǵan.
Shara barysynda «Chornıı bil» derekti fılmi kórsetildi. Kórmeniń ashylý saltanaty kontserttik baǵdarlamamen aıaqtaldy.
