Almatyda belgili tarıhshy Ermuhan Bekmahanovqa arnalǵan eskertkish taqta ashyldy (FOTO)
ALMATY. QazAqparat - Búgin Almatyda belgili tarıhshy Ermuhan Bekmahanovqa arnalǵan eskertkish taqta ashyldy. Ol ǵalymnyń turǵan jáne eńbek etken Panfılov 126 mekenjaıy boıynsha ornalasqan úıdiń qabyrǵasyna ornatyldy.
«Ermuhan Bekmahanov qysqa, biraq maǵynaly ómir súrdi. Nebári 50 jyl. Men áli kúnge tań qalamyn. Qalaısha osy qysqa ǵumyrda eki túrli salada ǵylym doktory bolýǵa bolady. Bul oqıǵa memleketimizdiń ǵylym salasyndaǵy azamattaryn eshqashan umytpaıtynyn kórsetedi», - dedi ǵalymnyń uly Sermuhan Bekmahanov.
Almaty qalasy ákiminiń orynbasary Záýresh Amanjolova eskertkish taqtanyń ashylýy Qazaq handyǵynyń qurylǵanynan 550 jyl tolýy men Ermuhan Bekmahanovtyń týǵanyna 100 jyl tolýyna oraı uıymdastyrylyp otyrǵanyn atap ótti.
«Biz búgin Qazaq handyǵynyń qurylǵanyna 550 jyl tolýyna oraı, tarıh ǵylymdarynyń doktory, professor Ermuhan Bekmahanov úıine eskertkish taqta ornatý sharasyna jınalyp otyrmyz. Ol kisiniń ómiri shyrǵalańǵa toly bolǵanymen óz kásibiniń shyńyna shyqqan uly ult qaıratkeri jadymyzdan esh ketpeıdi», - dedi qala ákimniń orynbasary Záýresh Amanjolova.
Ermuhan Bekmahanov 1915 jyly 15 aqpanda Pavlodar oblysynda dúnıege kelgen. Eńbek jolyn Almaty JOO oqytýshy bolyp bastady. 1946-1947 jyldarda Qazaq KSR Ǵylym akademııasynda jańadan qurylǵan Tarıh, arheologııa jáne etnografııa ınstıtýty dırektorynyń ǵylymı jumys jónindegi orynbasary, 1947 jyldan bastap, ómiriniń sońyna deıin, ıaǵnı 1966 jylǵy mamyrdyń altysyna deıin Qazaq memlekettik ýnıversıtetinde ózi uıymdastyrǵan Qazaqstan tarıhy kafedrasyn basqardy. Onyń eńbeginiń bastysy 1947 jyly Almatyda orys tilinde jaryq kórgen "XIX ǵasyrdyń 20-40 jyldaryndaǵy Qazaqstan" atty monografııasy boldy. Osy taqyrypta 1946 jyly Máskeýde tarıh mamandyǵy boıynsha doktorlyq dıssertatsııa qorǵaǵan. Kenesary han týraly eńbegi shyqqan soń KSRO-nyń basty basylymy - "Pravda" gazetindegi 1951 jylǵy maqaladan soń ǵalymdy qýdalaý naýqany bastaldy. 1951 jyly ýnıversıtettegi jumysynan qýylyp, partııa qatarynan shyǵaryldy.
1952 jyly Joǵarydaǵy aıyptaý negizinde 1952 jyly 2 jeltoqsan kúni Qazaq KSR Joǵarǵy Sotynyń Qylmysty ister jónindegi kollegııasynyń úkimimen E. Bekmahanov 25 jyl merzimge bas bostandyǵynan aıyrylyp, GÝLAG-tyń alystaǵy lageriniń birine aıdaldy.
Ol kisiniń lagerden tıisti organdarǵa jazǵan kóptegen aryzdarynyń nátıjesinde, akademık, qoǵam qaıratkeri Anna Mıhaılovna Pankratova sııaqty qaıyrymdy adamdardyń kómeginiń arqasynda Berııa atylǵannan keıin E. Bekmahanovtyń isi qaıta qaralyp, 1954 jyly 16 aqpanda onyń isi jabylyp, ózi aqtalyp shyqty.
