Almatyda belgili qoǵam jáne memleket qaıratkeri Ózbekáli Jánibekovtyń 80 jyldyǵyna arnalǵan kórme ashyldy
ALMATY. 7 qazan. QazAqparat /Názıra Eleýhan/ - Búgin Almatyda QR Memlekettik Ortalyq mýzeıinde belgili qoǵam jáne memleket qaıratkeri, tarıhshy-etnograf, óner zertteýshi, ǵalym, QR Gýmanıtarlyq ǵylymdar akademııasynyń akademıgi Ózbekáli Jánibekovtyń 80 jyldyǵyna arnalǵan kórme ashyldy.
QR Memlekettik Ortalyq murajaıy men QR Ortalyq Memlekettik muraǵatynyń uıymdastyrýymen ashylǵan kórmege etnograf-ǵalymnyń ómiri týraly fotomaterıaldar, muraǵattan alynǵan qujattardyń túpnusqasy, ózine tıesili jeke zattary, syılyqtary, sonymen qatar, Ózbekáli Jánibekovtyń tikeleı jetekshiligimen qaıta qalpyna keltirilgen qundy jádigerler - ulttyq kıimder, ulttyq bas kıim úlgileri, túskıizder men túskesteler qoıylǵan. Kórmeden sondaı-aq, ǵalymnyń mýzeıge ózi tapsyrǵan áıgili balýan Qajymuqan Muńaıtpasovtyń tymaǵyn da kórýge bolady.
"Ózbekáli Jánibekov - qazaqtyń maıdaıaldy, asa kórnekti qaıratkeri. Ol kisini ári saıası, ári memlekettik, ári mádenı qaıratker dese bolady. Ásirese ol bizdiń ultymyzdyń tarıhyn, mádenı murasyn, ónerin, ótken ádebıetimizdi zertteýge ólsheýsiz úles qosqan adam. Ol kisi jáı ǵana zerttep qoıǵan joq, kóptegen jádigerlerdi izdep júrip ashyp, olardy nasıhattap, zertteýge barynsha kúsh saldy. Jap jas jigit bolǵan kezinde, Torǵaı obkomynda hatshy bolǵan ýaqytynda alǵash Amangeldi mýzeıin uıymdastyrdy. Birinshi bolyp qazaq drama teatryn qurdy. Ol ulttyq mádenıetimizdi, ulttyq muramyzdy barynsha jańartyp, jańǵyrtýǵa eńbek sińirgen adam. Onyń Qoja Ahmet ıAssaýı kesenesin jóndeýge, qalpyna keltirýge qosqan úlesi óte zor. Ózbekáli Jánibekov sonymen qatar, elimizdegi mýzeı isiniń damýyna at salysqan tulǵa, Ol mýzeı qorlarynyń qazaqtyń etnografııalyq buıymdarymen tolyǵýyna, ondaǵy mýzeılik zattardyń jarııalanyp, kópshilikke tanylýyna ólsheýsiz eńbek etken qaıratker",-dedi M.Áýezov atyndaǵy Ádebıet jáne óner ınstıtýtynyń dırektory, akademık Seıit Qasqabasov kórmeniń ashylý saltanatynda.
Ózbekáli Jánibekov 1931 jyly tamyz aıynyń 28-de Shymkent (qazirgi Ońtústik Qazaqstan) oblysy, Otyrar aýdany, Saryqamys aýylynda dúnıege kelgen. Eńbek jolyn jáı aýyl muǵalimi bolyp bastap, Qazaqstan Jastar Odaǵy Ortalyq Komıtetiniń I-shi hatshysy, QazKSR Mádenıet Mınıstri, Qazaqstan Kompartııasy Ortalyq Komıtetiniń hatshysy qyzmetterin atqarǵan.
Ǵalym HH ǵasyrdyń 70 jyldarynyń ózinde-aq Qoja Ahmet ıAssaýı kesenesiniń qalpyna keltirýine uıytqy boldy. Ó. Jánibekovtyń bastamasymen Qazaqstannyń kóptegen qalalarynda, oblystarynda etnografııalyq mýzeıler ashyldy. 1981 jyly ol halyqtyq mýzykalyq aspaptar mýzeıin ashyp, «Sazgen» atty folklorly-etnografııalyq ansamblin qurdy. Bul jyly sonymen qatar, «Almatyrestavratsııa» jóndeý, jańǵyrtý qurylys basqarmasyn uıymdastyryp, Qazaqstannyń tarıhı jáne mádenı eskertkishterin saqtaý men qalpyna keltirý maqsatyn kózdegen «Arqas» qoǵamyn qurdy. Ol sondaı-aq, «Sherter», «Adyrna», «Altynaı» jáne t.b. folklorly-etnografııalyq óner ansamblderin dúnıege ákeldi. Ózbekáli Jánibekov sonymen qatar, M.Dýlatov, J.Aımaýytov, M.Jumabaev, Sh.Qudaıberdıev esimderiniń halqyna qaıta oralýyna belsene at salysqan qaıratker.
Ǵalymnyń búginde qazaqtyń ádet-ǵurpy men dástúri, etnografııasyna baılanysty jazylǵan birneshe eńbekteri: «Qazaqtyń ulttyq qolóneri» (1982), «Jańǵyryq» (1991), «Ýaqyt kerýeni» (1992), «Jolaıryqta» (1996), «Qazaq kıimi» (1996), «Ejelgi Otyrar» (1997), «Taǵdyr taǵylymy» (1996 - I kitap, 1997 - II kitap) jaryq kórdi.
Kórme jumysy 7 qarashaǵa deıin jalǵasady.