Almatyda aýasy eń kóp lastanǵan aýdandar belgili boldy
ALMATY. QazAqparat - Almaty qalasynyń atmosferalyq aýasynyń jaı-kúıine sanıtarııalyq-epıdemıologııalyq monıtorıngti únemi júrgiziledi, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
Almaty qalalyq sanıtarlyq-epıdemıologııalyq baqylaý departamentiniń aqparaty boıynsha qaladaǵy avtokólikterdiń neǵurlym qarqyndy qozǵalysy bar avtojoldar men ónerkásiptik kásiporyndardyń yqpal etý aımaǵyndaǵy selıtebti aýmaǵynda barlyǵy 79 baqylaý núktesi bar.
«Osy jyldyń alǵashqy jartyjyldyǵynda 6158 synama zertteldi, onyń ishinde zııandy zattardyń shekti ruqsat etilgen kontsentratsııasynyń (ShRK) artýy 987 synamada (16%) anyqtaldy. Sonymen qatar, ónerkásiptik kásiporyndardyń yqpal etý aımaǵyndaǵy selıtebti aýmaqta sanıtarlyq-hımııalyq kórsetkishterge 3062 synama alyndy, onyń ishinde Jetisý jáne Túrksib aýdandarynda mynadaı ıngredıentter boıynsha 56 synamada (1,8%) ShRK asyp ketýi anyqtaldy: azot dıoksıdi – 1,2-2,4 ese, etılmerkaptan – 2,1-19,2 ese, kúkirt dıoksıdi - 6,2-7,1 ese, kómirtegi totyǵy - 1,0-1,2 ese», - dedi qalalyq sanıtarlyq-epıdemıologııalyq baqylaý departamenti basshysynyń orynbasary Gaýhar Katkenova.
Avtojoldarda sanıtarııalyq-hımııalyq kórsetkishke 3096 synama zertteldi, onyń ishinde 931 synamada (30,1%) ShRK asyp ketkeni anyqtaldy. ShRK-nyń artýy qalanyń barlyq segiz aýdanynyń baqylaý núktelerinde kelesi ıngredıentter boıynsha anyqtaldy: kómirtegi oksıdi-1,0-1,2 ese; kómirsýtekter – 1,0-1,3 ese; qorǵasyn – 1,7-2,5 ese; azot dıoksıdi – 1,2-2,3 ese; kúıe – 1,1-1,5 ese.
Gaýhar Takenovanyń sózinshe, Almaty qalasynyń atmosferalyq aýasynyń lastanýynyń negizgi máselesi - avtokólik shyǵaryndylarymen baılanysty, bul jaǵdaıdy qurylystardyń tyǵyzdyǵy sebepti jeldiń bolmaýy kúrdelendire túsedi.
«Atmosferalyq aýany lastaıtyn barlyq zattar adam densaýlyǵyna azdy-kópti teris áser etedi. Bul zattar adam aǵzasyna negizinen tynys alý júıesi arqyly enedi jáne joǵarǵy tynys joldarynyń, júrek-qan tamyrlary júıesi men ártúrli allergııalyq aýrýlardyń damýyna ákeledi», - dedi spıker.
Atmosferalyq aýanyń jaı-kúıine sanıtarııalyq-epıdemıologııalyq monıtorıng nátıjesi boıynsha sharalar qabyldaý úshin Almaty qalalyq sanıtarııalyq-epıdemıologııalyq baqylaý departamenti ShRK asyp ketý týraly aqparatty Almaty qalasynyń jergilikti atqarýshy organyna, onyń ishinde qalalyq mobıldilik basqarmasyna jiberdi.
Megapolıstiń sanıtarııalyq dárigerleri qala turǵyndary men qonaqtaryna qoǵamdyq kólikti paıdalanýdy, velosıpedpen júrýdi, turmystyq qaldyqtardy azaıtýdy, elektr qýatyn únemdeýdi jáne jasyl keńistikti keńeıtýdi usynady. Sebebi, osynyń barlyǵy atmosferaǵa zııandy gazdar shyǵaryndylaryn azaıtatyn bolady.
