Almatyda 16 myń nysandy qamtıtyn seısmıkalyq aýdıt júrgiziledi

Memleket basshysy bıyl aqpan aıynda Almatyda seısmoaýdıt júrgizý josparyn maquldaǵan bolatyn. Bul shahardaǵy nysandardyń qujattaryn jańartýǵa múmkindik beredi.

Sarapshylardyń aıtýynsha, energetıkalyq klasy joǵary jer silkinisi bolsa, tektonıkalyq syzattar shógip, qala jerdiń astyna ketip qalýy múmkin.

Almatyda jylyna 300-ge jýyq jerasty dúmpýleri bolady. Jyl basynan beri 44 jer silkinisi tirkeldi. Onyń úsheýi qala turǵyndaryna sezildi. Megapolıste 1116 ǵımarat tektonıkalyq jaryqta ornalasqan. Onyń 754-i seısmıkalyq tózimdi, 362- si seısmıkalyq tózimdi emes.

Erbolat Dosaevtyń aıtýynsha, Almatyda 2000 jyldan keıin salynǵan qala nysandaryna jańa seısmıkalyq aýdıt júrgiziledi.

Atalǵan jumys bıyl bastalyp, kelesi jyly aıaqtalady. Onyń aıasynda 16 myń 700-den astam nysan zertteledi, onyń ishinde 1 641-i – kóppáterli turǵyn úı, 15 060-y – azamattyq jáne qoǵamdyq ǵımarattar.

Bıyl megapolıste áleýmettik nysandardy seısmıkalyq kúsheıtý jumystary júrgizilip jatyr. 20 mlrd teńgege 16 nysan nyǵaıtylady.

Qazir 34 nysandy seısmıkalyq nyǵaıtýǵa jobalyq-smetalyq qujattama ázirlenýde.

Qala basshysynyń pikirinshe, jańa seısmoaýdıt Almaty qalasy obektileriniń pasporttaryn onyń sońǵy 5 jyldaǵy damýyn eskere otyryp, jańartýǵa múmkindik beredi.

2017-2018 jyldar kezeńinde «QazQSǴZI» AQ seısmıkalyq tózimdilik turǵysynan qalanyń 10 158 obektisine pasporttaý júrgizildi. Nátıjesinde 3 087 nysan seısmıkalyq turǵyda tózimdi emes dep tanylǵan edi.

Sondaı-aq Almatyda ár úıdiń kireberisine jer silkinisi kezinde evakýatsııalanatyn orynnyń kartasy ilinedi. Bul týraly Erbolat Dosaev Bostandyq aýdanynyń turǵyndarymen kezdesý barysynda aıtqan bolatyn.

«Tótenshe jaǵdaıǵa qatysty. Bizde ár podezdiń qasynda barýǵa bolatyn jerdiń naqty shemasy ornatylady. Qalada 25 myń kireberis bar. Tótenshe jaǵdaılar departamenti usynystaryn kórsetti, aqsha bólemiz. Kúzge qaraı ár adam qaıda barý kerektigin biletin bolady. Jer silikinisi kezinde jınalatyn oryndardy aralap kórdim. Onyń keıbireýleri sapasyz jaǵdaıda, olardy retke keltirý qajet. Tapsyrma berdim. Kúzde qalada úlken oqý-jattyǵý ótedi, sol ýaqytqa deıin qala daıyn bolady dep senemin. Atalǵan oryndardy kórsetemiz, adamdardy daıyndaımyz», - dedi ákim.

Buǵan deıin QR Tótenshe jaǵdaılar mınıstrligi Seısmologııa ınstıtýty dırektorynyń ǵylym jónindegi orynbasary, fızıka-matematıka ǵylymdarynyń kandıdaty Nursársen Ózbekov Almatydaǵy jer silkinisine qatysty boljam aıtqan edi.

Mamanyń sózinshe 2023 jyly Almatyda jeti baldan asatyn joıqyn jer silkinisi bolmaıdy.

Aıta keteıik, Almatynyń bas josparynda bul másele qamtylǵan.

Bas jospar seısmıkalyq belsendiligi 6 qabattan aspaıtyn 10 baldyq aımaqtarda ǵımarattar salýdy shekteıdi.