Almaty zoobaǵy basshylyǵy janýarlardyń neden ólgenin túsindirdi
ALMATY. QazAqparat - Almaty zoobaǵynyń ǵylymı qyzmetkeri ıÝlııa Dýdkına jýrnalıstermen kezdesýde janýarlardyń ólimi neden bolǵanyn túsindirdi, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
Olardyń biri - Gera esimdi arystannyń abdany 5 aılyǵynda 2019 jyly 28 naýryzda zoobaqqa túsken.
«Janýar Qazaqstanǵa ákelingende barlyq veterınarlyq erejeler óreskel buzylǵan. Onyń qujattary bolmady. Janýardyń genetıkalyq tarıhyn, onyń ata-enesi qandaı bolǵanyn, kim baqqanyn biz anyqtaı almadyq», - dedi ıÝlııa Dýdkına.
Janýardyń tólqujatyn ıeleri vatsap arqyly jibergen.
«Tólqujaty bolmady. CITES (jabaıy janýarlardy halyqaralyq tasymaldaý týraly konventsııa) organynyń ruqsat qujattary da bolmady. Tek qutyrý aýrýynan ekpesi bolǵan. Bul da tek vatsap arqyly keldi. Janýar zoobaqqa kelgende aýrý juqtyryp kelgen», - dedi ol.
ıÝlııa Dýdkına qan taldaýynan soń janýardyń Panleıkopenııa dertine (mysyq obasy) shaldyqqanyn aıtty.
«Janýar týa salysymen ekpe alýy tıis bolatyn. 21 kún ishinde karantında jatýy shart edi. Tártip boıynsha biz janýarlardyń genetıkasyn bilýimiz mindetti. Týa bitti aqaýlar jıi kezdesedi. Reseıde sırek kezdesetin janýarlardy ósirip, satýdy kásipke aınaldyrǵandar óte kóp. Olar jaqyn týys janýarlardy da býdandastyra beredi. Janýarlardyń arasynda týa bitti aqaýlar paıda bolatyny sodan. Olar osylaı aqsha tabady. Eshqandaı zoobaq óz qolynda ósken janýardy jeke adamdarǵa satpaıdy. ıAǵnı, bul janýar bizge qoldan keldi», - dedi ıÝ.Dýdkına.
Zoobaq janýarlarynyń qatary taǵy azaıǵany ras.
9 shildede Asol esimdi arystannyń abdany ólgen. Bul janýar da zoobaqqa 18 maýsymda ákelingen.
«Bul janýardyń da qujattary bolmaǵan. Ekpe, parazıtterge qarsy profılaktıkalyq shara jasalmaǵan. Arystan bizge ákelgende 7-8 aılyq dedi, alaıda túri 5-aılyq kúshikke uqsap turdy. Damýynda tejeý bary baıqalatyn. Ortalyq júıke júıesiniń aýrýy, birqatar vırýsty aýrýmen aýyratyny anyqtaldy. Uzaq júre almaıtyn, tyrnaqtary men murty kesilmegen. Janýar negizinen fotosessııa bıznesi úshin paıdalanylǵan», - dedi ol.
Arystannyń abdandarynan bólek zoobaqta 7 shildede 18 jasar keriktiń urǵashysy Gratsııa óldi.
Veterınarlardyń aıtýynsha, Gratsııa zoobaqta 18 jyl ómir súrgen.
«Gratsııa bizge 2003 jyly OAR zoobaǵynan kelgen bolatyn. Osy ýaqytqa deıin bul janýar 7 kerik týyp berdi. 18 jas kerik úshin egde jas. Shaǵylysý kezinde keriktiń erkegi Gratsııany jaraqattap qoıǵan. Sonyń kesirinen janýarda tromb paıda boldy. Keıinirek ol úzilip ketip, janýar ınfarkttan óldi», - dedi zoobaq basshylyǵy.
Qazir 19 jasar jolbarys Rada múshkil halde jatyr. Veterınarlar evtanazııa qoldanýdy josparlap otyr. Sebebi, janýar ábden qartaıǵan.
«Bul jas ta mysyq tuqymdastar úshin óte egde jas. Jabaıy tabıǵatta jolbarystar 15 jasqa deıin ómir súredi. Ortasha ómir súrý uzaqtyǵy 17-18 jas. Ýaqyt óte kele onyń azý tisteri muqalyp ketti. Qazir janýardy adam kóp júretin jerden oqshaýlap qoıdyq», - dedi ıÝ.Dýdkına.
