Almaty oblysynda Ótegen batyrǵa eskertkish ornatyldy
ASTANA. QazAqparat - Almaty oblysynda qazaq tarıhynda óshpes iz qaldyrǵan aıtýly tulǵalardyń biri Ótegen batyrǵa eskertkish ornatyldy. Bul týraly Almaty oblysy Іle aýdanynyń ishki saıasat bóliminen málim etti, dep habarlaıdy QazAqparat.
Saltanatty sharaǵa Almaty oblysy ákiminiń orynbasary Aqan Ábdýalıev, tarıhshy ǵalymdar, aýyl aqsaqaldary jáne áıgili sport ardageri Jaqsylyq Úshkempirov qatysty. Jıynda Ótegen batyrdyń qazaq tarıhynda alar orny týraly derekter molynan baıandaldy.
Ekertkish Almaty oblysynyń Іle aýdanyna qarasty Ótegen batyr aýylynyń burylysynda, Qapshaǵaı tasjolynyń boıynda ornalasqan.
Іle aýdandyq ishki saıasat bóliminen málim etkendeı, tarıhı tulǵaǵa eskertkish ornatý máselesi osyǵan deıin aýdandyq máslıhat depýtattarynyń, qoǵamdyq keńestiń, jergilikti qoǵamdastyqtyń birlesken otyrysynda talqylanyp, maquldanǵan.
Músinde Ótegen batyr qolyna kishkentaı torǵaı ustaǵan sábıdi ıyǵyna otyrǵyzyp alǵan. Eskertkish avtory, músinshi Baqytbek Muhamedjanovtyń aıtýynsha, bul, jaýgershilik joryqtan qaıtqan batyrdy, soǵystan keıingi mamyrajaı beıbit ómirdi beıneleıdi.
Eskertkishtiń bıiktigi - 5,5 m, eni - 2,5 m, uzyndyǵy - 6,5 m, postament - 4 m.
Ótegen Óteǵululy (Múıizdi Ótegen) - jońǵar shapqynshylyǵyna qarsy soǵysqa qatysqan batyr, qolbasshy. 1699 jyly qazirgi Jambyl oblysy Shý ózeniniń boıyndaǵy Izendi jerinde dúnıege kelgen. 1773 jyly Almaty oblysynyń Іle aýdany Sholaqtaý, Sheńgeldi óńirinde qaıtys bolǵan. Babasy Syrymbet 1643 jyly Batyr Qontaıshynyń 50 myń áskerine soqqy bergen Salqam Jáńgirdiń sapynda urysqa túsken. Ótegen 15 jasynan jońǵarǵa qarsy soǵysqa aralasyp, Jetisý men Shyǵys Qazaqstan jerin jaýdan azat etýge zor eńbek sińirgen. Túrkistan, Tashkent mańyndaǵy shaıqastarǵa, Ańyraqaı shaıqasyna qatysyp erlik kórsetken. Qalmaqtyń Bóthıshar, Saban Taıshyq sekildi atyshýly batyrlaryn jekpe-jekte jeńip, qazaq áskeriniń dańqty qolbasshylarynyń birine aınalǵan. Tóle bıdiń, Abylaıhannyń serigi bolǵan. 1723 jyly Taýasar, Raıymbek, Hankeldi, Qabanbaı, Shoqpar batyrlarmen tize qosyp jońǵarlarmen aıqasady. 1740 jyly Іle boıynda qalmaqqa qarsy jınaǵan Tóle bı áskerine qosylyp, elin jaýdan azat etken.
Ótegen batyr Óteǵululyna Kúsep, Súıinbaı, Jambyl, Álmeıin, Sarbas, Kenen aqyndar jyr arnaǵan.
