Almaty men ShQO arasynda otyzdan astam kelisimge qol qoıyldy

Altaıdyń balyn sheteldikter de satyp aldy, dep jazady «Dıdar» gazeti.

Mundaǵy ótken sharalarǵa oblys ákimi Danıal AHMETOV pen Almaty qalasynyń ákimi Baýyrjan BAIBEK qatysty. Atap aıtarlyǵy, Shyǵys Qazaqstan Elbasynyń tapsyrmasy boıynsha óńirler arasyndaǵy tyǵyz áriptestikti ornatýdy elimizdiń segiz oblysy ishinde birinshi bolyp qolǵa alyp otyr. 

Oblystyń kúnderi Ulttyq Ǵylym akademııasynyń aldyndaǵy alańda almatylyqtarǵa arnalǵan bal jármeńkesinen bastaý aldy. Bul jóninde aldyn ala qulaqtanǵan qala turǵyndary ertemen jınalyp, dámi til úıirgen alýan túrli sapaly baldy tatyp kórýge de, kóptep satyp alýǵa da múmkindik aldy. Olarǵa arnap Óskemen qalasynan jáne oblystyń toǵyz aýdanynan qatysqan taýar óndirýshiler barlyq túri qamtylǵan 40 tonnadan astam baldy jáne otyzǵa tarta panty ónimderin usyndy.
- Bıylǵy maýsym aıynda ózara áriptestik baılanystardy ornatý úshin almatylyq delegatsııa Shyǵysta bolyp qaıtqan edi. Nátıjesinde búgingi jármeńkege Zyrıan, Glýbokoe, Katonqaraǵaı, Ulan, Úrjar, Aıagóz, Shemonaıha, Kókpekti, Tarbaǵataı aýdandarynyń omartashylary qatysyp, sapaly óz ónimderin usynyp otyr. Oryn saýda jasaýǵa óte yńǵaıly. Bıyl segiz aıda Almaty bazarlarynda satylǵan ónim kólemi bir jylǵy mejeden de artyq bolyp otyr, - dedi oblys ákiminiń orynbasary Dúısenǵazy Mýsın.
Máselen, Glýbokoe aýdany ádemi bezendirilgen segiz shatyrda 14 tonna baldy satylymǵa shyǵarsa, Tereşenko, Konstantın Sevastıanov, Denıs Chaşın, Skýratovtar otbasylyq omartalarynyń ókilderi óz ónimderiniń basym denin saýdalap úlgerdi.
- Biz osy jármeńke týraly estip, úlken qyzyǵýshylyqpen arnaıy kelip, qatysyp jatyrmyz, - deıdi Germanııadan qonaqqa kelgen meıman Jaklın Graf. - Germanııada osynaý baǵaly ónim tek tátti azyq qana emes, sonymen birge, taptyrmas sapaly emdik dári bolyp ta sanalady. Sondyqtan Almatyǵa qydyryp kelgen dostarymdy da bal satyp alýǵa ózimmen birge ertip keldim. Aldaǵy ýaqytta osyndaı tamasha bal óndiretin Shyǵys Qazaqstandy da kórip qaıtýdy josparlaıtyn bolamyz. Onyń sózin qasyndaǵy joldastary Haıke Faıler men Depler Fıtsen de biraýyzdan maquldady. Sondaı-aq, bal jármeńkesine qatysqan ózge de sheteldik azamattardyń qarasy kóp bolǵanyn ataǵan oryndy.

Tarıhı qazbalardy tamashalaýshylar kóp boldy

Bal jármeńkesiniń shyraıyn óńirdiń qolóner sheberleriniń qolynan shyqqan ártúrli qolóner buıymdary men kúndelikti turmysqa qajetti zattary da asha tússe, olar da joǵary suranyspen satyldy. 
Almatylyqtar budan basqa Shyǵys Qazaqstannyń mádenı ujymdary usynǵan merekelik kontsertti tamashalap, sonymen birge, 2016 jyldyń kóleminde oblys aýmaǵynan tabylǵan Saq dáýirindegi arheologııalyq qazbalardy da kórýge múmkindik aldy. 
Oblys ákiminiń tikeleı bastamasymen júrgizilgen ǵylymı jumystar týraly, Berel qorǵanynda, Shilikti jazyǵynda, ortaǵasyrlyq Ablaıkıt qorǵan-monastrinde, Qyryqúńgir men Eleke sazynda tabylǵan baǵa jetpes qundylyqtar týrasynda qala turǵyndaryna Ál-Farabı atyndaǵy KazMÝ professory, belgili arheolog-ǵalym Ábdesh Tóleýbaev áńgimelep berdi. Onyń aıtýynsha, Shilikti jazyǵynan tabylǵan qazbalar kóshpendi skıf-saq mádenıetiniń dál osy Altaıdan bastaý alatyndyǵyn dáleldeıdi. Bul shyndyǵynda da sensatsııalyq jańalyq ekeni daýsyz.
Ulttyq Ǵylym akademııasynyń aldynda uıymdastyrylǵan atalǵan sharalardy Almaty qalasynda turatyn elge belgili jerlesterimiz de aralap kórgenin, kásibı túrde joǵary baǵa bergenin aıta keteıik. Olardyń ishinde aqyn, Memlekettik syılyqtyń ıegeri, «Juldyz» jýrnalynyń bas redaktory Ulyqbek Esdáýlet, Qazaqstan Sýretshiler Odaǵynyń múshesi, Á.Qasteev atyndaǵy murajaı dırektory Erkin Nurazhan jáne Qurmanǵazy atyndaǵy konservatorııada oqyp jatqan bir top jerles stýdentter bar.

Oblystyń 19 kásiporny Almatyǵa azyq-túlik jetkizedi

Bal jármeńkesi qyzyp jatqan tusta qalanyń Ál-Farabı dańǵylynyń boıynda oryn tepken eń iri bıznes-ortalyqtarynyń biri «Ritz Carlton Almaty» qonaqúıinde Shyǵys Qazaqstan oblysynyń jáne Almaty qalasy ákimderiniń qatysýymen eki óńir ınvestorlary men kásipkerleriniń kezdesýi ótti.
- Elbasymyz Nursultan NAZARBAEV óńiraralyq kooperatsııanyń mańyzdylyǵyn únemi eske salyp keledi, - dedi Almaty ákimi Baýyrjan BAIBEK. - Shyǵys Qazaqstan eldegi segiz óńirdiń arasynda alǵashqy bolyp Almatyǵa kelip, ózara áriptestikti nyǵaıtýda aýqymdy sharýalardy tyndyryp otyr. Bul rette oblys basshysy Danıal AHMETOVTІŃ úlken eńbegi bar ekenin atap aıtqym keledi. Nátıjesinde qaladaǵy iri saýda jelilerine aýylsharýashylyq ónimderin tikeleı tasymaldaý maqsatynda 30-dan astam kelisimshartqa qol qoıylyp otyr.
Sondaı-aq, Almaty ákimi halqy jyl sanap artyp kele jatqan iri megapolısti qajetti azyq-túlikpen qamtamasyz etý ózekti ekendigin, bul saladaǵy kásipkerlikti damytýǵa barlyq jaǵdaılar jasalatynyn, bul rette Shyǵys Qazaqstanmen baılanystyń áleýeti asa joǵary ekendigin, Shyǵystan jetkiziletin taýarlar kólemi bıyl on paıyzǵa artyp 32 myń tonnany quraǵanyn, oblystyń 19 kásiporny Almatyny óz ónimderimen qamtyp otyrǵanyn jetkizdi. Jıyn barysynda Almaty men Shyǵys Qazaqstannyń ekonomıkalyq baılanystary barlyq salany qamtı alatyny da erekshe atalyp ótildi.
Óz kezeginde oblys ákimi Danıal AHMETOV Shyǵys Qazaqstannyń ınvestıtsııalyq áleýetin tanystyryp, bıznesti qoldaýdyń sharalary jóninde keńinen málim etti. 
- Shyǵysqazaqstandyq taýar óndirýshilerdiń múmkindikteri men resýrstary óńiraralyq qoǵamdastyqtyń utymdy úlgilerin paıdalana otyryp, elimizdegi ózge oblystardyń naryǵyna shyǵýǵa jaǵdaı týǵyzady. Bul baǵytta, árıne, Almaty qalasynyń orny erekshe. Bizdegi mal sharýashylyǵy salasynyń áleýeti zor. Taıaýdaǵy 10-15 jylda Shyǵys Qazaqstannyń agrarlyq sektory ınvestıtsııa salýǵa asa qolaıly bolatyny sózsiz. Ózimizde aýylsharýashylyq ónimderi molynan óndirilip jatqanda, ony shetelden qymbat baǵaǵa tasýdyń qajeti qansha. Tipti, bizdiń ónimder sapasy jaǵynan sheteldikinen asyp túspese, kem túspesi anyq. Ári kásipkerlerimizge de úlken qoldaý. Biz sizderge shamamen 90 paıyz sýarmaly jerlerdi usyna alamyz. Úrjar aýdanynda jylyna 30 myń tonna qus etin óndiretin jáne Ulan aýdanynda jylyna 100 mln. dana jumyrtqa óndire alatyn qus fabrıkalary jobalaryn birlese júzege asyrýǵa bolatynyn aıtqym keledi. Sol sııaqty ınvestorlardy týrıstik klaster qurýǵa shaqyramyz, - dedi oblys ákimi Danıal AHMETOV.
Budan ary qaraı kezdesýde aǵash óńdeý ónerkásibin, sýarmaly alqaptardy damytýdaǵy, birlesken týrıstik nysandar salýdaǵy ortaq jobalar tilge tıek etilip, eki jaqtyń kásipkerleri «suraq-jaýap» formatynda ózderine qajetti aqparattarmen qanyqty. Al oblys ákimi barlyq almatylyq kásipkerlerdi alda qazannyń 21-22 kúnderi Óskemende ótetin «Altaı Invest - 2016» halyqaralyq ınvestıtsııalyq forýmyna qatysýǵa shaqyryp, onda 84 joba usynylatynyn atady.
Munan keıin Shyǵys Qazaqstandyq delegatsııa Almaty qalasynyń basshylyǵymen birge ońtústik astanadaǵy saýda oryndarynyń biri «Magnum Cash&Carry» gıpermarketinde bolyp, jumysymen tanysty. 
Atalǵan gıpermarketke Shyǵys Qazaqstannyń ónimderi turaqty túrde jetkizilip turady. Almatylyqtar oblys kásipkerleri óndiretin sapaly sút jáne sút ónimderin, konservilerdi, jartylaı fabrıkattardy, et ónimderiniń, qus etiniń alýan túrin, kúnbaǵys maıyn, undy, kondıterlik ónimderdi belsendi túrde satyp alýda.

Dáýren Allabergenuly