Almaty mańyndaǵy 50-den asa kóldiń 12-sinde sel qaýipi bar
ALMATY. QazAqparat - Almaty ákimi Erbolat Dosaev pen Tótenshe jaǵdaılar mınıstri ıÝrıı Ilın megapolıstiń sel qaýipsizdigin baqylaý jáne monıtorıng júrgizý maqsatynda morenalyq kólderdiń jaı-kúıine aerovızýaldy baqylaý júrgizdi, dep habarlaıdy QazAqparat.
Tikushaqpen baqylaýǵa «Qazseldenqorǵaý» MM, qalalyq TJD jáne basqa da mekemelerdiń basshylary men mamandary qatysty. Olar morenalyq kólderdiń, sondaı-aq Aqsaı, Qarǵaly, Kishi jáne Úlken Almaty ózenderi basseınderiniń jaǵdaıyn zerdeledi. Almatynyń mańaıynda barlyǵy 50-den astam morenalyq jáne muzdyq kólder bar, olardyń 12-si qaýipti bolsa, 7-eýinde bıyl sel qaýpin tómendetý boıynsha aldyn alý jumystary júrgizilýde.
«Qazseldenqorǵaý» mamandarynyń málimetinshe, Almaty taýlaryndaǵy muzdyq kólderdiń buzylý qaýpi bar, sol sebepten de olar erekshe baqylaýda. Temperatýranyń joǵarylaýyna baılanysty muzdyqtardyń erýi baıqalady, qysqy qardan shamamen 40-80% arylǵan. Morenalyq kólderdiń kópshiligi sýǵa toltyrylǵanymen, qaýipsiz deńgeıde, jer betindegi aǵyndar qalypty shekte.
Byltyr jergilikti bıýdjet esebinen 31 stantsııadan turatyn Kishi, Úlken Almaty, Qarǵaly jáne Aqsaı ózenderiniń basseınderine sel qaýpiniń avtomattandyrylǵan monıtorıng júıesi engizildi. Júıe sý deńgeıin, aýa men sýdyń temperatýrasyn, topyraqtyń ylǵaldylyǵyn, jaýyn-shashynnyń qarqyndylyǵyn, sel túsý qaýpin qosa alǵanda, taý ózenderiniń jaı-kúıiniń 10-ǵa deıingi parametrlerine avtomatty túrde monıtorıng jasaıdy.
Morenalyq kólderdiń jaı-kúıin táýlik boıy baqylaý «Qazseldenqorǵaýdyń» 9 turaqty jáne 10 maýsymdyq gıdrobeketterinde júzege asady. Almaty ákimdiginiń qoldaýymen olar turǵyn úı modýlderimen, tirshilikti qamtamasyz etý quraldarymen, gıdrometeorologııalyq aspaptarmen jáne baılanys quraldarymen jabdyqtalǵan.
Morenalyq kólderden sýdy aǵyzý jumystaryna barlyǵy 40 adam kiristi, qajet bolǵan jaǵdaıda býldozerler iske qosylady, evakýatsııalyq kanaldardy tazalaý jáne tereńdetý josparlanýda.
Tikushaqtan baqylaý barysynda qala ákimi «Aıýsaı» shatqalynda salynyp jatqan selden qorǵaıtyn bógettiń qurylysymen tanysty. Úlken Almaty jáne Aqsaı ózenderiniń basseınderinde 122 sel qaýpi bar ýchaske, 114 muzdyq, morenalyq kólder ornalasqan. Jelilik qaýipsizdikti qamtamasyz etý úshin Aqsaı men Aıýsaı shatqaldarynda eki bóget salynýda. Búgingi kúni qurylys belgilengen kestege sáıkes júrgizilýde, Aıýsaı bógeti boıynsha jumystardy aıaqtaý merzimi 2022 jyldyń sońyna deıin, Aqsaı shatqaly boıynsha jumystardy aıaqtaý 2023 jyldyń sońyna deıin jalǵasady.
