Almatylyqtar qandaı taýar men qyzmetke jıi shaǵymdanady
ALMATY. KAZINFORM — Internet arqyly satyp alý, sapasyz páter jóndeý jumystary, jasyryn tólemder jáne aqaýy bar taýar úshin satýshylardyń aqshany qaıtarýdan bas tartýy — Qazaqstandaǵy tutynýshylar quqyǵynyń jıi buzylatyn túri. «Qazaqstan tutynýshylarynyń ulttyq lıgasy» ÓQB prezıdentiniń orynbasary Vasılıı Romanovskıı Almaty turǵyndary kóbine qandaı máselelerge tap bolatyny jáne óz quqyǵyn qalaı durys qorǵaı alatyny týraly aıtyp berdi.
Onyń sózinshe, tutynýshylar quqyǵyn qorǵaý búgingi tańda quqyqtyq retteýdiń eń ózekti salalarynyń biri bolyp otyr. Azamattardyń saýda salasynda da, túrli qyzmetti alý kezinde de kúndelikti quqyqtary buzylyp jatady.
— Negizgi máselelerdiń biri — qyzmet kórsetýshilerdiń sharttyq mindettemelerdi tıisinshe oryndamaýy. Bul ásirese jóndeý, qurylys jáne turmystyq qyzmet kórsetý salalarynda jıi kezdesedi. Jumystar sapasyz oryndalady, tolyq aıaqtalmaıdy nemese múlde oryndalmaı qalady. Sonymen qatar kóp oryndaýshy qujattardy durys rásimdemeı jumys isteıdi, bul keıinnen keltirilgen zalaldy óndirip alýdy qıyndatady, — dedi Vasılıı Romanovskıı.
Taǵy bir mańyzdy másele — talapqa saı kelmeıtin taýarlardy satý. Zańnamada kózdelgen kepildikterge qaramastan, kóp satýshy shaǵymdardy qaraý merzimin sozyp nemese satyp alýshylardyń ótinishterin múlde elemeı jatady. Sondaı-aq tutynýshylardyń kelisiminsiz qosymsha qyzmetterdi, komıssııalardy, saqtandyrýdy jáne basqa da aqyly qyzmetterdi májbúrlep usyný jaǵdaılary áli de kezdesedi.
Tutynýshylardyń ulttyq lıgasynyń málimetinshe, qazirgi ýaqytta eń kóp shaǵym elektrondyq kommertsııa salasyna qatysty túsedi.
— Satýshylardyń keıbiri jeke kásipkerlikti nemese jaýapkershiligi shekteýli seriktestikti bir mekenjaı boıynsha tirkep, is júzinde basqa jerde jumys isteıdi. Daýly jaǵdaı týyndaǵanda tutynýshyǵa kásipkerdi taýyp, oǵan talap qoıý qıynǵa soǵady. Buǵan qosa, jalǵan taýarlardyń satylýy, ónim sıpattamalarynyń jarııalanǵan talaptarǵa sáıkes kelmeýi jáne kepildik mindettemelerin oryndaýdan bas tartý jóninde de jıi shaǵymdar túsedi, — dedi spıker.
Ótinishterdiń edáýir bóligi jóndeý-qurylys qyzmetterine qatysty. Kóp jaǵdaıda azamattar jeke brıgadalarmen qujattardy resmı rásimdemesten kelisip, keıinnen jumystyń sapasyz oryndalýyna jáne aqshany qaıtaryp ala almaýyna tap bolady.
Sarapshy sapasyz taýar satyp alynǵan jaǵdaıda eń áýeli satýshyǵa jazbasha sotqa deıingi talap-aryz joldaý qajet ekenin eske saldy. Qazaqstan Respýblıkasynyń «Tutynýshylardyń quqyqtaryn qorǵaý týraly» Zańyna sáıkes, satýshy ótinishti kúntizbelik 10 kún ishinde qaraýǵa mindetti.
— Talap-aryzdy durys joldaý óte mańyzdy. Shartta resmı elektrondyq poshta mekenjaıy kórsetilse, dál sol mekenjaıdy paıdalaný qajet. Satýshynyń zańdy mekenjaıy belgili bolsa, talap-aryzdy tapsyrylǵany týraly habarlamamen tapsyrysty hat arqyly jibergen durys. Messendjerler arqyly hat almasý árdaıym ótinishtiń alynǵanyn dáleldeıtin senimdi aıǵaq bola bermeıdi, — dep túsindirdi Vasılıı Romanovskıı.
Satýshy jaýap bermese nemese zańdy talaptardy oryndaýdan bas tartsa, tutynýshy Qazaqstan Respýblıkasy Saýda jáne ıntegratsııa mınıstrliginiń Saýda jáne tutynýshylardyń quqyqtaryn qorǵaý departamentine júgine alady. Keıbir jaǵdaılarda daý sot arqyly nemese medıatsııa rásimi arqyly sheshilýi múmkin.
Spıker jolaýshylar men týrısterdiń quqyqtaryn qorǵaý máselesi týraly da aıtty. Áýe reısi tasymaldaýshynyń kinásinen keshiktirilse nemese toqtatylsa, jolaýshylar kútý ýaqytyna qaraı tamaqtanýǵa, sýsyndarǵa, qonaqúıge jáne transferge quqyly. Ushý ýaqyty aıtarlyqtaı ózgergen jaǵdaıda da ótemaqy men keltirilgen shyǵyndardyń ornyn toltyrýdy talap etýge bolady.
Týr týroperatordyń nemese týragenttiń bastamasymen toqtatylsa, tutynýshy tólengen qarajattyń tolyq qaıtarylýyna quqyly. Týrıstik qyzmetter sapasyz kórsetilgen jaǵdaıda azamat týr qunyn qaıta esepteýdi nemese ótemaqy tóleýdi talap ete alady.
— Tutynýshylardyń eń jıi jiberetin qatesi — jazbasha sharttyń bolmaýy, túbirtekter men tólem qujattaryn saqtamaýy, sondaı-aq quqyqtaryn qorǵaý úshin tym kesh júginýi. Keıbiri máseleni birneshe aı boıy óz betinshe sheshýge tyrysady, keıin dálelderdiń bir bóligi joǵalyp ketkenin baıqaıdy. Sondyqtan barlyq qujatty saqtap, zańdy múddelerińizdi qorǵaý úshin ýaqytyly áreket etý mańyzdy, — dedi Vasılıı Romanovskıı.
Eske salaıyq, buǵan deıin QR Saýda jáne ıntegratsııa mınıstrligi Tutynýshylardyń quqyqtaryn qorǵaý komıtetiniń tóraǵasy Bolat Tanabergenov osy jyldyń alǵashqy úsh aıynda qazaqstandyqtarǵa 405 mln teńge kóleminde shyǵyn ótelgenin aıtqan edi.
