Almatylyq oqýshylar Ýallı robotynyń ózindik nusqasyn jasap shyǵardy
ALMATY. KAZINFORM – Almatyda myńdaǵan jas ǵalymdardyń basyn qosqan III Halyqaralyq jas ǵalymdar kongresi ótti.
Іs-shara barysynda oqýshylar men jas ǵalymdardyń zertteý nátıjeleri usynylǵan kórme uıymdastyryldy. Onda kórsetilgen jobardyń biri - Almaty qalasy №173 mektep-lıtseıiniń oqýshylary Anýar men Nurálı jasap shyǵarǵan robot.
Oqýshylar robotty PIXAR stýdııasynyń Ýallı keıipkerine uqsatyp jasaǵan. Aıtýlarynsha, ishine jasandy ınttelekt engizilgen robot adamnyń shaǵyn kómekshisi bola alady.
- Teorııa turǵysynan robotty qalaı jasaý kerek ekenin bildik. Sondyqtan osy jobaǵa kirisip, aldymen ony karton jáne ózge materıaldardan jasap kórdik. Biraq onyń sapasy tómen boldy. Sondyqtan negizgi bólshekteriniń barlyǵyn 3D prınter arqyly jasap shyǵardyq. Іshine ESP32 mıkrokontrollery ornatyldy. Ol symsyz baılanysqa múmkindik beredi, - dedi oqýshylar.
Kishkentaı robottyń ishinde 7 motor bar. Ónertapqyshtar bul - onyń kez kelgen baǵytta erkin qozǵalýy úshin kerek ekenin atap ótti. Búginde joba tolyq aıaqtala qoımaǵan. Anýar men Nurálı onyń kózderine kamera salyp, sol arqyly symsyz qashyqtyqtan basqarmaq.
- Baǵdarlamasy Arduino platformasy arqyly jazdyq. Bul robot Python tilinde jumys isteıdi. Árıne, qazir ol kishkentaı. Paýerbank qýattandyrady. Bolashaqta ony úlkeıtip, ózin álde qaıda aqyldyraq jasasaq deımiz. Sonda tek jeke kómekshi emes, adam qoly jetpeıtin jerdi zertteıtin qural bolady, - dedi oqýshylar.
Aqyldy shlagbaým
Kórmede qalalyq máselelerdi sheshýge baǵyttalǵan jobalar da boldy. Qaladaǵy jeke mektep oqýshylary jedel qyzmetterdiń jumysyn jeńildetý úshin aqyldy shlagbaýmdy jasap shyǵarǵan. 11 synyp oqýshysy Aıym Kómektiń aıtýynsha, bul jobaǵa ómirden alynǵan tájirıbe túrtki boldy.
- Jedel járdem úshin ár sekýnd mańyzdy. Biraq qaladaǵy turǵyn úılerdiń aldynda ornatylǵan shlagbaýmnyń bolýynan olar tez kirip-shyǵa almaı jatady. Al biz usynǵan joba boıynsha shlagbaýmdar kóliktiń memlekettik nómerin oqyp, ony ashatyn bolady, - dedi ol.
Shlagbaýmdaǵy kamera aldyna kelgen kólikti júıe Computer Vision arqyly baıqap, Tesseract pen OpenAI kómegimen onyń memlekettik nómirin qatesiz oqyp shyǵady da, sol arqyly bazadaǵy málimetpen salystyryp shlagbaýmdy avtomatty túrde ashady.
Barlyq arnaıy mashınalardyń nómiri jergilikti serverdegi bazaǵa aldyn ala engiziledi. Memlekettik tirkeý nómirleri qaıtalanbaıdy, sondyqtan júıe qatelespeıdi. Bul sheshim keptelis pen shlagbaým kesirinen shaqyrtýǵa ýaqytyly jete almaı jatatyn arnaıy qyzmetterdiń jumysyn jedeldetip, adam ómirin saqtap qalýǵa septigin tıgizbek.
— Eń qıyny — kod jazý boldy, keıde ol jumys istemeı jatty. Biraq biz ony jóndedik. Bıýdjetti de jaqsy, kóp qarajat qajet emes, - dedi Aıym Kómek.
Eske salaıyq, UǴA málimeti boıynsha eldegi 28 myń ǵalymnyń jartysyna jýyǵy jastar.