Almatylyq alpınıster Alpidegi «Ólim qabyrǵasyn» eki jarym kúnde baǵyndyrdy
ALMATY. KAZINFORM – Qazaqstandyq JASA TEAM komandasynyń músheleri Omar Aserbekov pen Grıgorıı Şýkın Alpidegi eń kúrdeli klassıkalyq baǵyttardyń birin baǵyndyrǵan alǵashqy qazaqstandyqtar atandy. Olar Bern Alpilerindegi Eıger shyńyna (3 970 metr) Hekmaıerdiń klassıkalyq baǵyty arqyly kóterildi. Bul – álemdik alpınızmdegi eń áıgili ári tehnıkalyq jaǵynan kúrdeli baǵyttardyń biri. 1935 jyldan beri munda 60-tan astam adam qaza tapqan.
Shyńǵa kóterilý eki jarym kúnge sozyldy. Komanda maýsymda alǵash bolyp jolǵa shyqqandyqtan, burynǵy alpınısterdiń izi bolmaǵan, olar jol salyp, jartastardy qardan tazartyp otyrdy. Birinshi kúni qabyrǵanyń úshten eki bóligin júrip ótip, «Ólim bıvýagynda» shatyrsyz, saqtandyrý núktelerine baılanǵan kúıde túnep shyqty. Ekinshi kúni eń kúrdeli tehnıkalyq joǵarǵy bólikti eńserip, shyńǵa jetti birden túsýge kiristi. Úshinshi kúni aman-esen tómen tústi.
Eıger Alpidegi «alty uly soltústik qabyrǵanyń» qataryna kiredi. 2025 jyly Aserbekov pen Şýkın Ptı-Drıý jáne Grand-Joras taýlarynyń soltústik qabyrǵalaryn da baǵyndyrǵan edi. Osylaısha olar bir maýsymda baǵdarlamadaǵy eń kúrdeli úsh qabyrǵany eńserip, árqaısysynda alǵashqy qazaqstandyqtar atandy.
Baǵyt tolyq avtonomdy stılde, ıaǵnı gıdsiz, sherpasyz jáne aldyn ala daıyndyqsyz ótti. Segiz myńdyq shyńǵa uıymdastyrylatyn kommertsııalyq ekspedıtsııalardan aıyrmashylyǵy, munda marshrýt boıyna saqtandyrý arqandary aldyn ala ilinbeıdi. Komanda tolyqtaı óz kúshine súıendi. Bul alpınızmniń eń talapshyl baǵyttarynyń biri sanalady.
Eıger ataýy nemis tilinen aýdarǵanda «adam jegish» degen maǵynany bildiredi. Onyń soltústik qabyrǵasynda 1935 jyldan beri keminde 64 alpınıst qaza tapqan. Osy sebepti ol Mordwand – «qaterli qabyrǵa» degen ataýǵa ıe bolǵan. HH ǵasyrdaǵy baspasózde bul baǵyt «Ólim qabyrǵasy» degen atpen keńinen tanyldy. Hekmaıer baǵyty (6A sanaty) jartasty jáne muzdy relefte joǵary deńgeıdegi órmeleý sheberligin, shekteýli saqtandyrý jaǵdaıynda qozǵalý tájirıbesin jáne úlken fızıkalyq tózimdilikti talap etedi. Marshrýt boıynda tik jartastar, muz alańdary jáne qatqan muz aralas kúrdeli ýchaskeler kezektesip keledi. Bıiktik aıyrmasy shamamen 1800 metr. Bul qabyrǵa tas qulaýy, qar kóshkini jáne aýa raıynyń kenet ózgerýimen de qaýipti.
Eske salaıyq, buǵan deıin tanymal alpınıst Anar Býrasheva Qazaqstan men Ortalyq Azııa tarıhynda álemniń barlyq qurlyǵyndaǵy jeti eń bıik shyńnyń barlyǵyn baǵyndyryp, «Jeti shyń» (Seven Summits) baǵdarlamasyn aıaqtaǵan alǵashqy áıel bolǵanyn jazǵanbyz.
