Almatydaǵy jumyssyzdyq pen eńbek naryǵy: qandaı mamandarǵa suranys joǵary
ALMATY. KAZINFORM — Ulttyq statıstıka bıýrosynyń málimetinshe, 2025 jyldyń tórtinshi toqsanynda Almatydaǵy jumyssyzdyq deńgeıi 4,5% bolǵan. Resmı tirkelgen jumyssyzdar sany 53 myńnan asady.
Almaty qalasynyń jumyspen qamtý jáne áleýmettik baǵdarlamalar basqarmasy agenttik saýalyna bergen jaýabynda jumyssyzdardyń jas ereksheligine kórsetti:
• 16–24 jas aralyǵyndaǵy jastar — 9 916 adam;
• 25–28 jasta — 5 448 adam;
• 29–34 jasta — 4 425 adam.
Vedomstvo málimetinshe, jumyssyzdar arasynda 35–44 jas aralyǵyndaǵy azamattardyń úlesi kóp — 21 363 adam. Sonymen qatar 45–54 jas aralyǵyndaǵy 6 348 adam, 55–64 jas aralyǵyndaǵy 6 024 adam jumyssyz retinde tirkelgen.
Jumysqa ornalasýǵa járdemesetin qandaı baǵdarlamalar bar
Jumys izdegen azamattar úshin Dostyq dańǵyly, 85 mekenjaıynda ornalasqan Áleýmettik qyzmetter úıiniń mańyzdy erekshe. Ortalyq «bir tereze» qaǵıdatymen jumys isteıdi: munda jumys boıynsha keńes alýǵa, áleýmettik tólemderdi, ataýly kómekti jáne memlekettik qoldaýdyń ózge de sharalaryn rásimdeýge bolady.
Áleýmettik kodekske sáıkes, qalada jumyspen qamtýdyń belsendi sharalaryn Eńbek mobıldiligi ortalyǵy júzege asyrady. Onyń qyzmeti Áleýmettik qyzmetter úıimen tyǵyz baılanysty, ıaǵnı jumysqa ornalastyrý, oqytý jáne áleýmettik qoldaý máseleleri keshendi túrde qarastyrylǵan.
Ýaqytsha jumyspen qamtý úshin áleýmettik jumys oryndary men qoǵamdyq jumystar bar. Kásiptik bilim berý mekemeleriniń túlekteri úshin kásibı tájirıbe jınaqtap, eńbek naryǵyna beıimdelýge múmkindik beretin «Jastar praktıkasy» jáne «Alǵashqy jumys orny» jobalary qoljetimdi. Sondaı-aq qysqa merzimdi kásiptik oqýǵa joldama alý arqyly básekege qabilettilikti arttyrýǵa bolady.
Jańa bıznes-ıdeıalardy iske asyrý úshin 400 AEK kóleminde qaıtarymsyz memlekettik granttar beriledi. «Urpaqtar kelisimsharty» jobasy zeınetkerlik jasqa taıaǵan qyzmetkerlerdiń kásibı tájirıbesin oqýyn bitirgenine eki jyldan aspaǵan 35 jasqa deıingi jas mamandarǵa berýge baǵyttalǵan. Al 50 jastan asqan azamattardy jumysqa ornalastyrý úshin «Kúmis jas» jobasy jumys isteıdi.
Jumyspen qamtýdyń belsendi sharalaryna aqparattyq júıede tirkelgen jeri boıynsha jumyssyz retinde esepte turǵan tulǵalar qatysa alady. Sonymen qatar izdenýshilerge zańgerlik kómek pen keńes beriledi. Bos jumys oryndarymen «Elektrondyq eńbek bırjasy» (Enbek.kz) portaly arqyly tanysýǵa bolady. Portalda memlekettik qyzmetterdi onlaın rásimdeýge jáne jumys jaǵdaıy, kestesi, jalaqy deńgeıi boıynsha yńǵaıly izdeý júıesi engizilgen.
Bıyl aqpan aıyndaǵy jaǵdaı boıynsha Eńbek mobıldiligi ortalyǵy arqyly 4,7 myńnan astam adam jumysqa ornalasqan. Onyń ishinde 865 adam — turaqty jumysqa, 2,9 myńy — sýbsıdııalanatyn oryndarǵa bardy. Taǵy 878-i — jeke bastamalar negizinde, al 43 adam salalyq erekshelikterine qaraı jumys tapty.
Túlekter praktıkany qaıda óte alady
Oqýyn sońǵy bes jyl ishinde aıaqtaǵan jáne jasy 35-ke tolmaǵan joǵary oqý orny men kolledj túlekteri úshin «Jastar praktıkasy» baǵdarlamasy jumys isteıdi. Bul baǵdarlama alǵan mamandyǵy boıynsha alǵashqy tájirıbe jınaýǵa múmkindik beredi. 2026 jyly baǵdarlama qatysýshylary memlekettik mekemelerde, kompanııalarda (JShS), jeke kásipkerlerde, úkimettik emes uıymdar men tutyný kooperatıvterinde ýaqytsha jumysqa ornalasa alady.
Qandaı mamandarǵa suranys joǵary?
Enbek.kz platformasynyń málimetinshe, búginde Almatyda bilim berý salasynyń mamandaryna — tárbıeshiler men olardyń kómekshilerine, matematıka muǵalimderine, hatshylar men áleýmettik pedagogtarǵa suranys joǵary.
Qyzmet kórsetý sektorynda SMM-menedjerlerge, ákimshilerge, júrgizýshilerge, aspazdar men as úı jumysshylaryna, kúzetshilerge, qosalqy jumysshylarǵa, aýla sypyrýshylar men júk tıeýshilerge suranys saqtalyp otyr. Densaýlyq saqtaý salasynda meıirbıke, sanıtar, akýsher men laboranttar qajet bolsa, saýda salasynda merchendaızerler, kassırler, kýrerler men sýpervaızerler tapshy.
Járdemaqy jáne jumyssyzdyq kórsetkishi
2025 jyly jumysynan aıyrylýyna baılanysty 27 myńnan astam adam járdemaqy alǵan. Osy jyldyń basynan beri bul tólem 5 myńnan astam azamatqa taǵaıyndaldy. Vedomstvo keıingi jyldary Almatyda jumyssyzdyq deńgeıiniń turaqty túrde tómendep kele jatqanyn atap ótti. Eger 2023 jyly bul kórsetkish 4,8% bolsa, 2024 jyly 4,6%-ǵa, al 2025 jyly 4,5%-ǵa deıin tómendegen.
Eske salaıyq, buǵan deıin jumystan shyǵyp qalǵanda 45%-ǵa deıingi tólem qalaı taǵaıyndalatynyn jazǵanbyz.