Almatydaǵy JEO-2 kómirden qashan tolyq bas tartady
ALMATY. KAZINFORM — Almatydaǵy № 2 jylý elektr ortalyǵyn jańǵyrtý jumystarynyń daıyndyq deńgeıi 94%-ǵa jetti. Joba aıasynda stantsııa tabıǵı gazǵa kóship, zııandy shyǵaryndylar kólemin shamamen 14 ese azaıtý josparlanǵan. Alaıda tórt kómir qazandyǵy rezervte qalady.
Almaty Air Initiative qorynyń sarapshylary 29 qyrkúıekte ótken qoǵamdyq tyńdaýda aıtylǵan málimetterdi jobalyq qujattarmen salystyrdy.
JEO-2 qashan gazǵa kóshedi?
JEO-2 jyl saıyn shamamen 2,5 mıllıon tonna kómir jaǵady. Climate TRACE platformasynyń baǵalaýynsha, 2024 jyly stantsııa atmosferaǵa 94 tonna PM2.5 usaq bólshegin shyǵarǵan.
Jańǵyrtý aıasynda stantsııa aýmaǵynda jańa bý-gaz qondyrǵysy salyndy. Ol jeltoqsanda iske qosylmaq. Al AlES-tiń jazbasha jaýabynda jabdyqty kezeń-kezeńimen iske qosý 2027 jylǵy qańtarǵa belgilengen.
Іske qosý-baptaý kezinde kómir qazandyqtary jumysyn jalǵastyrady. Al 2028 jyldan bastap kómir qazandyqtaryn qatar paıdalanbaı, tek gazben jumys isteıdi.
Shyǵaryndylar qanshalyqty azaıady
Joba boıynsha bý-gaz qondyrǵysy tabıǵı gazben jumys istegen kezde normalanatyn lastaýshy zattardyń jalpy shyǵaryndysy jylyna 37,5 myń tonnadan 2,7 myń tonnaǵa deıin, ıaǵnı 14 ese tómendeýi tıis.
Negizgi gaz rejıminde basty tútin murjalarynan shyǵatyn kúkirt dıoksıdi men beıorganıkalyq shań kólemi nólge deıin azaıady dep kózdelgen.
Alaıda rezervtegi kómir qazandyqtaryn qosa eseptegendegi búkil stantsııanyń jobalyq shyǵaryndylar normatıvteri:
— 2027–2030 jyldary — jylyna shamamen 31,2 myń tonna;
— 2034–2040 jyldary — jylyna 26,6 myń tonna.
Bul kórsetkishter naqty shyǵaryndy boljamy emes. Olar gaz jetkizilimi toqtaǵan jaǵdaıda kómir qazandyqtaryn paıdalaný múmkindigi eskerilgen jaıtty eskerip otyr.
Kómir qazandyqtaryna súzgiler qashan ornatylady?
Rezervte qalatyn tórt kómir qazandyǵynyń shań tazartý júıelerin jańartý 2030–2033 jyldarǵa josparlanǵan. Jobaǵa sáıkes, jańa elektrsúzgiler ornatylǵannan keıin shańnyń normatıvtik kontsentratsııasy 450-den 200 mg/nm³-ke deıin tómendeýi tıis.
Almaty Air Initiative qorynyń jetekshisi Juldyz Sáýlebekova gazǵa kóshý jobasynyń nátıjesi kómir qazandyqtaryn qanshalyqty jıi paıdalanylatynyna baılanysty ekenin atap ótti.
— JEO-2-ni gazǵa kóshirý Almatydaǵy aýanyń lastanýyn aıtarlyqtaı azaıtýy múmkin. Alaıda naqty nátıje kómirmen jumys isteıtin bóliktiń qanshalyqty jıi jáne qansha ýaqyt qoldanylatynyna baılanysty bolady. Sondyqtan turǵyndarǵa kómirdiń naqty shyǵyny, qazandyqtardyń jumys ýaqyty men shyǵaryndy kólemi týraly ashyq derekterdi usyný qajet, — dedi ol.
JEO-2 taǵy qansha kómir jaǵady?
Qazir stantsııa jylyna shamamen 2,5 mıllıon tonna kómir tutynady. Al 2027–2029 jyldardaǵy ótpeli kezeńge arnalǵan jobalyq materıaldarda kómir jaǵý kólemi jylyna 1,7–1,8 mıllıon tonnaǵa deıin jetýi múmkin ekeni kórsetilgen.
Biraq kómir paıdalanýdyń naqty jyldyq lımıti, qazandyqtardy iske qosý sharttary men olardyń ruqsat etilgen jumys uzaqtyǵy ázirge jarııalanbaǵan.
Qazir JEO-2-niń kómirmen jumys isteıtin eki tútin murjasynda avtomatty monıtorıng júıeleri ornatylǵan.
Osylaısha stantsııany gazǵa kóshirý shyǵaryndylardy azaıtýdy kózdegenimen, kómir qazandyqtarynyń rezervte qalý merzimi, olardy jańartý jáne naqty shyǵaryndylar týraly derekterdiń ashyqtyǵy máseleleri ózekti bolyp otyr.
Eske salsaq, Almatydaǵy № 2 JEO kómirden gazǵa kóship jatqany habarlandy.
