Almatydaǵy seısmıkalyq stantsııalar qalaı jumys istep tur
ALMATY. KAZINFORM – Almatyda jer silkinisteri týraly avtomattandyrylǵan erte qulaqtandyrý júıesi qalaı jumys isteıdi? Kazinform tilshisi anyqtap kórdi.
Almaty qalasynda 28 seısmostantsııa ornatý arqyly 2023 jyldan bastap avtomattandyrylǵan erte qulaqtandyrý júıesi (AEQJ) engizildi. 2024 jyldyń mamyrynan bastap ol qala turǵyndaryn jedel habar jiberý maqsatynda Cell Broadcast tehnologııasy boıynsha jumys isteıtin «Mass Alert» jedel habarlaý júıesine biriktirildi. Bul júıe SMS-habarlamalarǵa qaraǵanda halyqty jyldam ári tıimdi aqparattandyrýǵa múmkindik beredi.
Bekitilgen talaptar boıynsha júıe 5 ball ne odan joǵary jel silkinisi kezinde avtomatty túrde habar taratýy qajet. Alaıda 2025 jyldyń 21 qyrkúıek pen 23 qazan kúnderi almatylyqtar jer dúmpýin sezinbese de, Mass Alert júıesinen shuǵyl habarlandyrý keldi.
Bul jaǵdaı eki ret qaıtalanǵan soń, QR Tótenshe jaǵdaılar vıtse-mınıstri Kegen Tursynbaev júıede aqaý bolýy múmkin ekenin aıtyp, onyń jumysyn retke keltiriletinin atap ótti.
Al keshe almatylyqtar jer silkinisin anyq sezdi. Jer dúmpýiniń oshaǵy Almatydan shyǵysqa qaraı 74 shaqyrym jerde ornalasty. Alaıda bul joly erte habarlaý júıesi iske qosylmady.
Osy oraıda, Almaty qalasynyń Tótenshe jaǵdaılar departamentine júginip, seısmostantsııalar men erte habarlaý júıesi qanshalyqty tıimdi jumys istep turǵanyn naqtyladyq. Resmı saýalǵa jaýap bergen qalalyq TJD bastyǵynyń orynbasary Danııar Júsipov barlyq stantsııalar shtattyq rejımde jumys istep turǵanyn atap ótti. Onyń aıtýynsha, engizilgen AEQJ jer silkinisin boljaýǵa arnalmaǵan. Onyń jumys qaǵıdaty men algorıtmi Almaty qalasynyń aınalasyndaǵy jer qyrtysynyń terbelisterin tirkeýge, GSM men spýtnıktik baılanys arqyly qalaǵa baǵyttalǵan seısmıkalyq tolqyn týraly sıgnaldy jedel túrde jetkizýge negizdelgen.
– ıAǵnı, tolqynnyń jetý jyldamdyǵynan birneshe sekýnd buryn habar beredi. Qala turǵyndaryn shuǵyl habardar etý maqsatynda AEQJ «Mass Alert» jedel habarlaý júıesine biriktirilgen, - dedi ol.
Danııar Júsipov byltyr 21 qyrkúıek pen 23 qazanda bolǵan oqıǵalardan keıin júrgizilgen jan-jaqty taldaý jáne AEQJ júıesiniń jumys isteýiniń durystyǵyn baǵalaý nátıjesinde «Mass Alert» arqyly habarlamany iske qosý departamenttiń jedel kezekshisine tapsyrylǵanyn aıtty. Habar jiberý qazir adam qolymen júzege asyrylady.
– Uqsas júıelerdi qoldanýdyń álemdik tájirıbesin eskere otyryp, kez kelgen júıe beıimdelýdi jáne synaqtyq paıdalaný kezeńin qajet etedi. Osy kezeńde seısmıkalyq oqıǵalar tirkelip, taldanady, sondaı-aq algorıtm parametrleri jergilikti geologııalyq, geofızıkalyq jáne basqa da paıdalaný jaǵdaılaryna sáıkes naqtylanady, - dedi Almaty qalasy TJD bastyǵynyń orynbasary.
Al Jumyldyrý daıyndyǵy, aýmaqtyq jáne azamattyq qorǵanys basqarmasynyń málimetinshe, 2025 jyly Almaty qalasynyń aýmaǵynda 30 jańa seısmostantsııa ornatyldy.
– Qazir avtomattandyrylǵan erte qulaqtandyrý júıesine biriktirilgen 58 seısmıkalyq stantsııalar jumys isteıdi. 2026 jyly taǵy 40 stantsııa ornatý josparlanyp otyr, - delingen vedomstvo jaýabynda.
Eske salaıyq, TJM Almatydaǵy jer silkinisinen keıin sel qaýpi bar ýchaskelerdi tekserdi.