Almatydaǵy Saıran kóli qysqy maýsymǵa daıyndalyp jatyr: sýy tartylǵan kóldiń qazirgi kórinisi
ALMATY.KAZINFORM — Almatyda Saıran kóliniń sý deńgeıin qysqy maýsymǵa daıyndyq aıasynda tómendetý jumystary jalǵasyp jatyr. Kazinform tilshileri oqıǵa ornyna baryp, sýy tartylǵannan keıin tanymal demalys ornynyń qazirgi kórinisin kórip qaıtty.
Qazir kól tabanynyi basym bóligi qurǵap, sýsyz qalǵan. Qurǵaǵan aýmaqtan laıly shógindiler men ósimdikterdi kórýge bolady.
Sý aıdynynyń qazirgi kórinisi ádettegiden aıtarlyqtaı ózgeshe. Burynǵy sý betiniń ornynda balshyq, baldyrlar men sý ósimdikteri qalǵan.
Tilshiler kóldiń sýy saqtalǵan shaǵyn bóliginen qalyń ósken ósimdikterdi baıqap, jaǵymsyz ıisti sezdi. Degenmen bul aýmaqta úırekter áli de júzip júr.
Sonymen qatar sý men kól túbinde laı men qoqys jınalǵan. Olardyń arasynda plastık jáne shyny bótelkeler men túrli turmystyq zattar bar.
Kóldiń kórinisi ózgergenimen, Saıran jaǵalaýy qala turǵyndarynyń serýendeıtin súıikti oryndarynyń biri bolyp qala bermek. Ásirese jastar men stýdentter kóp.
Taý ózeninen keletin sý óz arnasymen aǵyp jatyr. Kóldi qaıta toltyrý kezinde shlıýzder jabylyp, sý deńgeıi birtindep kóteriledi.
Buǵan deıin Almaty qalasynyń Ekologııa jáne qorshaǵan orta basqarmasy bul jumystardyń qysqy maýsymǵa daıyndyq aıasynda júrgiziletin josparly shara ekenin túsindirdi. Sý deńgeıin tómendetý gıdrotehnıkalyq qurylystardyń qaýipsiz paıdalanylýyn qamtamasyz etý úshin qajet.
Eske salaıyq, 2023 jyly Saıran kóli 1971 jyldan beri alǵash ret tazartyldy. Kól túbin laıdan, qamystan jáne qoqystan tazartý jumystary aqpannan mamyrǵa deıin júrgizildi. Buǵan deıin jergilikti turǵyndar kól mańynan shyǵatyn jaǵymsyz ıiske jıi shaǵymdanǵan edi. Jumys nátıjesinde kól tabany men jaǵalaýynan 142 myń tekshe metr laıly shógindi jáne 28 tonna qoqys shyǵaryldy.
Tazartý jumystarynan keıin Saıran qala turǵyndarynyń súıikti demalys jáne serýendeý oryndarynyń birine aınaldy. Kólden balyqtar kórinip, jaǵalaýda balyq aýlap júrgen aqqutandardy baıqaýǵa bolatyn. Máselen, fotograf Dmıtrıı Dotsenko aqqutannyń osman balyǵyn aýlap jatqan sátin túsirip alǵan.
Al 2025 jyly Almatyda Saıran kóliniń jaǵalaýyn abattandyrý jumystary aıaqtaldy.
Aýmaqqa úsh myńnan astam aǵash pen úsh myń túp buta otyrǵyzylyp, 30 gektar jerge túrli shóp tuqymdary sebildi. Jaǵajaı aýmaǵyn abattandyrý úshin 6,5 myń tonna qum tóseldi. Budan bólek, eki qutqarý stantsııasy, eki polıtsııa pýnkti jáne bes qoǵamdyq dárethana salyndy.
