Almatyda turmystyq zorlyq-zombylyqpen qalaı kúresip jatyr
ALMATY.KAZINFORM - Almatyda otbasylyq-turmystyq qatynas salasyndaǵy quqyq buzýshylyq bıylǵy 11,9%-ǵa azaıǵan. ıAǵnı 193-ten 170-ke deıin tómendegen.
Almaty qalasy Polıtsııa departamenti Qoǵamdyq qaýipsizdik basqarmasynyń otbasylyq-turmystyq zorlyq-zombylyqqa qarsy kúres bóliminiń bastyǵy Jadyra Qańtarbaeva Óńirlik kommýnıkatsııalar qyzmetinde ótken brıfıngte zorlyq-zombylyqtyń qaıtalanýyna jol bermeý maqsatynda qandaı sharalar qabyldanyp jatqanyn aıtyp berdi. Kezdesý «Genderlik zorlyq-zombylyqtyń barlyq túrine qarsy 16 kúndik belsendi is-qımyl» halyqaralyq aktsııasyna arnaldy.
Sózinshe, otbasylyq janjalǵa baılanysty polıtsııaǵa júginetinderdiń sany artqan. Jyl basynan beri daǵdarys ortalyqtarynda 212 áıel kómek alypty. Olardyń 142-si balasymen birge «Jan-Saıa» baspanasyna ornalasty.
Ol otbasylyq janjalǵa qatysty ótinish pen shaqyrtý sanynyń artýyn azamattardyń óz quqyǵyn qorǵaýǵa jıi júgine bastaǵanynyń belgisi dep otyr. Alaıda mundaı habarlamanyń barlyǵynyń quqyq buzýshylyqqa qatysy joq. Kóbine azamattarǵa quqyqtyq keńes, zańnama boıynsha túsindirý men janjaldy retteýge kómek alady eken.
- Mundaı ótinishtiń kóbeıýi azamattardyń polıtsııaǵa degen seniminiń artqanyn, óz quqyǵyn qorǵaýǵa daıyn ekenin kórsetedi. Bizdiń mindetimiz – jasalǵan quqyq buzýshylyqqa den qoıýmen ǵana shektelmeı, janjaldyń zorlyq-zombylyqqa ulasyp ketpeýine jol bermes úshin olardy der kezinde anyqtap otyrý, – dedi Jadyra Qańtarbaeva.
Quqyq buzýshylyqtyń aldyn alýdyń negizgi tetiginiń biri – zań buzǵan adamdardyń minez-qulqyn baqylaý. Almatyda 7 551 adamǵa qatysty profılaktıkalyq yqpal etý sharalary qoldanylǵan. Atap aıtqanda, 6 384 qorǵaý nusqamasy shyǵarylyp, taǵy 1 167 adamǵa qatysty sottar minez-qulqyna erekshe talaptar belgiledi.
Budan bólek, polıtsııa 1 552 resmı eskertý jasaǵan. Onyń ishinde 251 eskertý otbasylyq-turmystyq qatynastar salasyndaǵy quqyq buzýshylyqqa qatysty berilgen. Al ishimdik pen esirtkige táýeldilikten zardap shegetin 167 adam zańda belgilengen tártippen májbúrlep emdeýge jiberilipti.
Sonymen qatar Ákimshilik quqyq buzýshylyq týraly kodekstiń 461-baby boıynsha qorǵaý nusqamalaryn buzǵany úshin 326 adam jaýapkershilikke tartylǵan. Taǵy 300 adam sot belgilegen minez-qulyqqa qatysty erekshe talaptardy buzǵany úshin ÁQBtK-niń 669-baby boıynsha jaýapqa tartyldy.
Otbasylyq-turmystyq qatynas salasyndaǵy quqyqqa qaıshy áreketi úshin ÁQBtK-niń 73-baby boıynsha 4 885 adam jaýapqa tartylǵan. Byltyrǵy osy ýaqytta 3 815 adam jazalanǵan.
Polıtsııa ókiliniń aıtýynsha, zorlyq-zombylyqtyń qaıtalanýyna jol bermeýdiń mańyzy erekshe. Ol úshin kináli adamdy jaýapkershilikke tartýmen shektelýge bolmaıdy. Belgilengen tyıymnyń saqtalýyn baqylap, jeke profılaktıkalyq jumys júrgizý qajet.
- Qorǵaý nusqamasy men sot belgilegen shekteýler zardap shekkenderdiń qaýipsizdigin qamtamasyz etýge baǵyttalǵan. Bizdiń jumysymyz quqyq buzýshyǵa qatysty sheshim qabyldanǵannan keıin aıaqtalmaıdy. Quqyqqa qaıshy árekettiń qaıtalanýyna jol bermeý kerek. Sondyqtan mundaı adamdarmen jeke profılaktıkalyq jumys júrgiziledi. Basty mindet – otbasylyq janjaldyń qaıtadan zorlyq-zombylyqqa ulasýyna jol bermeý, – dedi Qańtarbaeva.
Otbasylyq-turmystyq qatynas salasynda dene jaraqatyn keltirýge baılanysty tirkelgen ár derek boıynsha Qylmystyq kodekstiń 108-1 jáne 109-1-baptary aıasynda qajetti tergeý áreketi júrgiziledi. Bul baptar densaýlyqqa qasaqana jeńil zııan keltirip, uryp-soqqany úshin jaýapkershilikti kózdeıdi. Tirkelgen barlyq derek boıynsha tıisti protsestik sheshimder qabyldanǵan.
Zardap shekkenderdi qorǵaý úshin qosymsha quqyqtyq shekteý de qoldanylady. Máselen, 58 adamǵa qatysty minez-qulqyna erekshe talap belgilengen. Taǵy 13 adamǵa jábirlenýshilerge jaqyndaýǵa tyıym salynǵan.
Ýaqytsha ustaý abaqtysyna 339 adam qamalǵan. Taǵy 774 ákimshilik qamaqqa alynǵan adam Almatydaǵy polıtsııa departamentiniń arnaýly qabyldaý ornyna ornalastyrylǵan.
Ótinish túsken kezde polıtsııa qyzmetkerleri zardap shekkenderdiń qaýipsizdigin qamtamasyz etý, quqyqtaryn qorǵaý jáne olarǵa psıhologııalyq ári áleýmettik qoldaý kórsetý úshin qajetti sharalardy qabyldaıdy.
Jyl basynan beri Almatynyń daǵdarys ortalyqtaryna 212 áıel jiberilgen. Olardyń 142-si kámeletke tolmaǵan balalarymen birge «Jan-Saıa» ortalyǵyna ýaqytsha ornalastyrylǵan. Munda zardap shekkenderge qaýipsiz orta men qıyn jaǵdaıdan shyǵýǵa qajetti keshendi kómek kórsetiledi.
- Áıel kómekke júgingen kezde, ásirese janynda balalary bolsa, eń aldymen olardyń qaýipsizdigine mán beriledi. Otbasylyq janjalǵa den qoıýmen ǵana shektelmeı, zardap shekkenderge qajetti qoldaý alýǵa múmkindik beretin jaǵdaı jasaý mańyzdy. Sondyqtan biz daǵdarys ortalyqtarymen ózara jumys istep, áıelderdiń psıhologııalyq jáne áleýmettik kómek alýyna járdemdesemiz. Mundaı árbir ótinishtiń artynda naqty bir otbasy, keıde áıel men balanyń taǵdyry turǵanyn umytpaýymyz kerek, – dedi spıker.
Sot sheshimimen 52 quqyq buzýshy psıhokorrektsııa kabınetine jiberilgen. Onda olarmen Qoǵamdyq densaýlyq saqtaý basqarmasynyń psıhologtary jumys isteıdi. Mundaı jumys minez-qulyq ustanymyn ózgertýge, agressııa deńgeıin tómendetip, jańa otbasylyq janjaldyń aldyn alýǵa baǵyttalǵan.
Sonymen qatar Almatyda jedel profılaktıkalyq is-sharalar ótkizilip jatyr. Jalpyqalalyq jáne respýblıkalyq aktsııalardan bólek, otbasylyq-turmystyq qatynas salasyndaǵy quqyq buzýshylyqtyń aldyn alýǵa baǵyttalǵan 19 jergilikti is-shara uıymdastyrylǵan.
Qalada «Bizden surańyz», «Biz janyńyzdamyz» jáne basqa da aktsııa men kezdesý ótkizilip, turǵyndarǵa óz quqyǵy men kómek alý múmkindigi túsindiriledi.
Eske salaıyq, Almatyda turmystyq zorlyq-zombylyq jasaǵandarǵa arnalǵan psıhologııalyq túzetý ortalyǵy ashylǵan edi.