Almatyda órt qaýipsizdigin buzǵandarǵa 3 mln teńgeden astam aıyppul salyndy
ALMATY. KAZINFORM — Almatyda órttiń joǵary qaýpi saqtalyp otyr. Qalalyq tótenshe jaǵdaılar departamentiniń memlekettik órt baqylaý basqarmasynyń basshysy Konstantın Kanınniń aıtýynsha, 26 naýryzdan bastap Almaty qalasy men Almaty oblysynyń memlekettik orman qory aýmaqtarynda órtke qarsy rejım resmı túrde engizilgen.
«Qazgıdromet» RMK málimetinshe, aldaǵy ýaqytta óńirde aptap ystyq ári qurǵaq aýa raıy áli de saqtalmaq. Aýanyń ortasha táýliktik temperatýrasy shamamen +35 gradýs bolsa, keı jerlerde +40 gradýsqa deıin jáne odan da joǵary kóterilýi múmkin. Mundaı jaǵdaılar tabıǵı órtterdiń týyndaý qaýpin edáýir arttyrady.
Almaty aýmaǵynda iri orman alqaptary ornalasqan. Olardyń qatarynda aýdany 20,8 myń gektardan asatyn Іle-Alataýy memlekettik ulttyq tabıǵı parkiniń ormandary, sondaı-aq aýmaǵy 708,2 gektar bolatyn «Medeý» tabıǵı parki men 137,7 gektardy alyp jatqan Baým toǵaıy bar.
2026 jyldyń basynan beri qalada qurǵaq shóptiń janýynyń 103 oqıǵasy tirkeldi. Bul byltyrǵy osy kezeńmen salystyrǵanda 59,2 paıyz az (byltyr 253 jaǵdaı tirkelgen). Órt shalǵan jalpy aýmaq 4 gektar bolyp, byltyrǵy kórsetkishten 68 paıyz tómen. Sonymen qatar orman jáne taýly aımaqtarda tabıǵı órtterdiń tutanýy anyqtalǵan joq.
Konstantın Kanınniń sózinshe, órtterdiń negizgi sebebi — adamdardyń otty abaısyz paıdalanýy men tabıǵatqa qoqys tastaýy. Ásirese, shyny bótelkeler men olardyń synyqtary qaýipti. Óıtkeni kún sáýlesi shynyǵa túsip, qurǵaq shóp pen ósimdiktiń tutanýyna sebep bolýy múmkin.
— Tabıǵı órtterdiń aldyn alý maqsatynda tótenshe jaǵdaılar departamenti arnaıy profılaktıkalyq is-sharalar josparyn ázirledi. Órttiń aldyn alýdyń eń tıimdi tásilderiniń biri — qurǵaq shópti ýaqytyly shabý jáne mıneraldandyrylǵan qorǵanys jolaqtaryn jasaý. Bıyl aýdan ákimdikteri 214,5 gektar aýmaqta qurǵaq shópti shaýyp, jospardyń 94 paıyzyn oryndady. Sonymen qatar, uzyndyǵy 118 shaqyrym mıneraldandyrylǵan jolaqtar jasalyp, bul josparly kórsetkishten 15,7 paıyz artyq boldy, — dedi vedomstvo ókili Óńirlik kommýnıkatsııalar qyzmetinde ótken brıfıng kezinde.
Byltyrǵy taldaý nátıjesinde Almatyda qurǵaq shóp pen qamys jıi janatyn 38 qaýipti ýchaske anyqtaldy. Qazirgi tańda dál osy aýmaqtarda profılaktıkalyq jumystar men baqylaý kúsheıtilgen.
Taýly-ormandy aımaqtarǵa erekshe nazar aýdarylady. Órt qaýpi kezeńi boıy TJD qyzmetkerleri, polıtsııa, orman sharýashylyǵy ókilderi jáne eriktiler birlesken reıdter ótkizedi. Jedel áreket etý úshin arnaıy mobıldi top qurylǵan.
Jyl basynan beri 80 reıd uıymdastyrylyp, órt qaýipsizdigi týraly 2 myńnan astam jadynama taratyldy. Tyıym salynǵan oryndarda ot jaǵýdyń 50-den astam deregi anyqtaldy. Órt qaýipsizdigi talaptaryn buzǵany úshin 50 adam ákimshilik jaýapkershilikke tartylyp, jalpy somasy 3 mıllıon teńgeden asatyn aıyppul salyndy.
Almatyda órt oshaqtaryn erte anyqtaý úshin zamanaýı tehnologııalar belsendi engizilip jatyr. «Medeý» tabıǵı parkinde jylý beıneleý kameralary men optıkalyq-sensorlyq keshenderdi qamtıtyn ortalyqtandyrylǵan beınebaqylaý júıesi jumys isteıdi. Osyndaı júıe Almatynyń damý baǵdarlamalary aıasynda TJD tarapynan da engizilgen.
Qazirgi tańda aýmaq «Kóktóbe» teleradıo munarasynda jáne Alataý aýdanyndaǵy Indýstrııalyq aımaqta ornatylǵan beınekameralar arqyly baqylanady. Bul júıe órt oshaqtaryn bastapqy kezeńde anyqtap, dabyl belgisin jedel qyzmetterge avtomatty túrde joldaıdy.
Taýly-ormandy aımaqtardy baqylaý jáne týrısterdi aqparattandyrý úshin bes ushqyshsyz ushý apparaty paıdalanylady. Sonymen qatar Almarasan shatqalynda, «Kóktóbe» saıabaǵynda jáne «Shymbulaq» taý shańǵysy kýrorty aýmaǵynda kún saıyn mehanıkalandyrylǵan patrýldik baqylaý júrgiziledi.
Eske salaıyq, buǵan deıin Almatydaǵy dámhanadan shyqqan órt 600 sharshy metr aýmaqty sharpyǵanyn jazǵanbyz.
