Almatyda erekshe alqyzyl aǵash turǵyndar qyzyǵýshylyǵyn týdyrdy
ALMATY. KAZINFORM — Almatyda japyraqtary erekshe alqyzyl túske boıalǵan aǵash ósip tur.
Sulýlyǵy kóz tartatyn aǵashtyń kórinisimen Almaty qalasynyń Bas Botanıkalyq baǵy áleýmettik jelide bólisti. Baq málimetinshe, bul — frıman úıeńkisi. Ol Sapındalar tuqymdasyna jatatyn aǵash, tabıǵı jaǵdaıda Soltústik Amerıkanyń shyǵys bóliginde kezdesedi.
Ózi Soltústik Amerıkanyń eki túri — qyzyl úıeńki (Acer rubrum) men kúmis tústi úıeńkini (Acer saccharinum) býdandastyrý arqyly shyǵarylǵan. Jazda onyń japyraqtary jasyl bolsa, kúzde qyzyl, qyzǵylt sary jáne sary tústerge boıalady. Japyraqtarynyń túsi qanyq bolýy aǵashtyń surpyna jáne aýa raıy jaǵdaılaryna baılanysty ózgeredi.
— Frıman úıeńkisi qyzyl jalyndaı reńkimen kelýshilerdiń nazaryn ózine aýdaryp, osy kúzde baqtyń eń kórikti aǵashtarynyń birine aınaldy. Aǵash amerıkalyq botanık Olıver Markýs Frımannyń qurmetine atalǵan. 1933 jyly ol AQSh-tyń Vashıngton qalasyndaǵy Ulttyq dendrosaıabaǵynda qyzyl jáne kúmis tústi úıeńkilerdi qoldan býdandastyrǵan. Bul býdan ata-analyq eki túrdiń de baǵaly qasıetterin boıyna sińirgen: qyzyl úıeńkiden kúzgi japyraqtarynyń qanyq túsin, al kúmis tústi úıeńkiden jyldam ósý qasıetin alǵan. Sondyqtan frıman úıeńkisi saıabaqtardy, kósheler men qoǵamdyq keńistikterdi kógaldandyrýda keńinen qoldanylady, — dep túsindirdi botanıkalyq baq mamandary.
Bul jazbaǵa qala turǵyndary súıispenshiligin bildirip, pikir jazyp jatyr. Olardyń arasynda erekshe aǵashty kórýge arnaıy barýǵa nıettengender de az emes.
Eske salaıyq, 15 qazannan bastap Almatynyń Bas botanıkalyq baǵy qysqy jumys kestesine aýysady.
