Almatyda eki kúnniń birinde aýa sapasy nasharlaıdy — maman
ALMATY. KAZINFORM — Óńirlik kommýnıkatsııalar qyzmetinde ótken brıfıngte Almatydaǵy aýa sapasyna qatysty qoǵamdyq monıtorıng nátıjeleri tanystyryldy.
Almaty Air Initiative qorynyń dırektory Juldyz Sáýlebekovanyń aıtýynsha, bıyl 4 aıdyń 52 kúninde aýa lastanýynyń joǵary deńgeıi tirkelgen. Bul shamamen ár ekinshi kúni aýa sapasynyń nasharlaǵanyn kórsetedi. Al nebári 19 kúnde ǵana aýa taza deńgeıde bolǵan. Keıingi aılarda PM2.5 usaq bólshekteriniń ortasha kontsentratsııasy 44,5 mkg/m³ deńgeıine jetip, usynylǵan normadan aıtarlyqtaı asyp ketken.
Monıtorıng júrgizý maqsatynda Almaty Air Initiative qory qala boıynsha 170 arnaıy datchık ornatqan, olardyń derekteri naqty ýaqyt rejıminde qoljetimdi. Jaqyn arada taǵy 30 gaz datchıgin iske qosý jáne mobıldi ólsheýler júrgizý josparlanyp otyr.
— Zertteý nátıjeleri kólik faktoryna erekshe nazar aýdarýdy qajet etetinin kórsetti. Atap aıtqanda, azot dıoksıdiniń (NO₂) deńgeıi belgilengen normadan turaqty túrde joǵary. Qaladaǵy avtokólikterdiń 55%-dan astamy 10 jyldan asqan, al ekologııalyq sanaty tómen kólikter aýadaǵy zııan qospalardyń 80%-yn shyǵarady, — dedi ol.
Juldyz Sáýlebekova júk kólikteriniń úlesin erekshe atap ótti: olar zııandy bólshekterdiń 64%-yn shyǵarady. Orta eseppen bir júk kóliginiń zııany 20 jeńil avtokólikke teń keledi.
Maman sózinshe, halyqaralyq tájirıbe tıimdi sheshimder qatarynda kómirden taza energııaǵa kóshý, kólik shyǵaryndylaryn azaıtý, monıtorıng júıesin jetildirý jáne tómen emıssııaly aımaqtardy kezeń-kezeńimen engizý tıimdi ekenin kórsetken.
— Bul tájirıbe jınaqtalyp, qala úshin usynys túrinde beriledi. Qoǵamdyq bastamalar men ashyq derekter tıimdi ekologııalyq saıasat qalyptastyrýda júıeli ról atqarady, derekter, qoǵamdyq suranys jáne basqarýshylyq sheshimder arasyndaǵy baılanysty qamtamasyz etedi, — dedi Almaty Air Initiative qorynyń dırektory.
Eske salaıyq, 2025 jyldyń jeltoqsan aıynda Almaty máslıhaty atmosferalyq aýany qorǵaý qaǵıdalaryn bekitti.
Bıyl 28 sáýirden bastap Almatyda «ekologııalyq aımaq» pılottyq rejımde iske qosyldy. Synaq kezeńi 2026 jyly 31 jeltoqsanǵa deıin jalǵasady.
