Almatyda bıyl korporatıvtik tabys salyǵyn kim jáne qalaı tóleıdi
ALMATY. KAZINFORM — 2026 jyly Qazaqstanda korporatıvtik tabys salyǵyna qatysty ózgerister kúshine endi. Olar salyq mólsherlemelerin, tóleýshiler sheńberin, shegerimder men jeńildikterdi, sondaı-aq tóleý tártibin qamtıdy.
Almaty boıynsha memlekettik kirister departamentiniń kameraldyq monıtorıng basqarmasynyń basshysy Dáýren Qaımuhametovtiń sózinshe, korporatıvtik tabys salyǵy burynǵydaı bıýdjet kirisiniń negizgi kóziniń biri bolyp qaldy. Ony tóleıtinder — Qazaqstan Respýblıkasynyń rezıdent zańdy tulǵalary, sondaı-aq turaqty mekeme arqyly qyzmetin júzege asyratyn nemese QR-daǵy kózderden tabys alatyn beırezıdentter. Bul rette memlekettik mekemeler KTS tóleýden bosatylǵan, orta bilim beretin memlekettik mektepter salyq tóleýshi emes uıym qatarynan shyǵaryldy.
Negizgi jańashyldyqtyń biri — saralanǵan mólsherlemelerdiń engizilýi. Bazalyq mólsherleme 20% deńgeıinde saqtalǵanymen, keıbir salada ol ózgertildi. Banktik qyzmet (bızneske kredıt berýdi qospaǵanda) pen oıyn bıznesine 25% mólsherleme boıynsha salyq salynady. Bilim berý men medıtsınany qosa alǵanda, áleýmettik salaǵa mólsherleme bıyl 5% bolyp belgilenip, 2027 jyldan bastap 10%-ǵa deıin ósedi. Aýyl sharýashylyǵy taýaryn óndirýshiler 3%, aýyl sharýashylyǵy kooperatıvteri 6% tóleıdi.
Jańa Salyq kodeksinde KTS bólimi qaıta quryldy: kirister men shegerimder qyzmet túrleri boıynsha júıelendi, al jıyntyq jyldyq tabysqa engizilmeıtin kirister jeke baptarǵa bólindi. Sondaı-aq tsıfrlyq aktıvterden, maınıngten, tsıfrlyq bırjalardan alynatyn paıda, kómirsýtektermen operatsııalar, polıgondardyń joıý qorlary qarajatyn nysanaly emes paıdalaný nátıjesindegi tabys jáne qorlar qunynyń ósiminen túsetin tabys sııaqty kiristerdiń jańa túrleri bekitildi.
QQS boıynsha basqarý organdary músheleriniń issapar shyǵyndaryn óteý, ózara baılanysty beırezıdenttermen operatsııalar, esepten shyǵarylǵan talaptar jáne keıingi shyǵystar boıynsha jekelegen shegerimder egjeı-tegjeıli reglamentteldi. Sonymen qatar negizgi quraldar boıynsha qoldanystaǵy amortızatsııa normalary saqtalyp, jóndeý shyǵystaryn esepke alýdyń tártibin tańdaýǵa — bir jolǵy shegerý nemese aktıvtiń qunyn arttyrý arqyly quqyq berildi.
— Sonymen birge shegerimge jatpaıtyn shyǵystarǵa qoıylatyn talaptar qatańdatyldy. Jalǵan operatsııalar boıynsha shyǵyndar, sondaı-aq deklaratsııa negizindegi ońaılatylǵan salyq rejımin qoldanatyn tulǵalardan satyp alynǵan taýarlar men qyzmetterge jumsalǵan shyǵystar esepke alynbaıdy, — dedi Dáýren Qaımuhametov.
Salyq salynatyn tabysty azaıtý tártibi de ózgerdi. Atap aıtqanda, lızıngtik syıaqylar boıynsha azaıtý kólemi qysqartyldy, memlekettik baǵaly qaǵazdar boıynsha kirister alynyp tastaldy, biraq boryshtyq quraldar qunynyń ósiminen alynatyn tabys qosyldy. Ǵylym salasyndaǵy bızneske beriletin yntalandyrý aıtarlyqtaı kúsheıip, ǴZTKJ-ǵa jumsalǵan shyǵystar boıynsha shegerim 50%-dan 200%-ǵa deıin ulǵaıtyldy.
Alǵash ret qyzmet túrleri boıynsha zalaldar egjeı-tegjeıli reglamenttelip, olardy kóshirý men óteý tártibi belgilendi. Sonymen qatar KTS boıynsha birqatar salyqtyq jeńildik joıyldy, onyń ishinde bankterge, ulttyq kompanııalarǵa arnalǵan jekelegen preferentsııalar jáne qaıta uıymdastyrý kezindegi ınvestıtsııalyq jeńildikter bar. Degenmen arnaýly ekonomıkalyq aımaqtar úshin, Astana Hub qatysýshylaryna, ınvestıtsııalyq jobalarǵa, teńiz tasymaldaýshylar men ulttyq fılmderdiń quqyq ıelerine arnalǵan negizgi jeńildikter saqtaldy.
— Múgedektigi bar adamdar jumys isteıtin uıymdarǵa erekshe nazar aýdaryldy. Olar úshin qyzmetkerler sany, kirister qurylymy men eńbekaqy qory boıynsha krıterııler qatań saqtalǵan jaǵdaıda salyq jeńildigi qaldyryldy. Múgedektigi bar qyzmetkerlerdiń sanyna baılanysty mundaı uıymdar KTS-ti 50%-ǵa azaıtýǵa nemese salyqtan tolyq bosatylýǵa quqyly, — dedi Dáýren Qaımuhametov.
Sondaı-aq KTS boıynsha avanstyq tólemderdi tóleý tártibi ózgertildi. Olardy tóleý shegi 600 myń aılyq eseptik kórsetkishke (AEK) deıin ulǵaıtyldy, deklaratsııa tapsyrylǵanǵa deıin avanstyq tólemderdi esepteý nysany alynyp tastaldy, al birinshi toqsan úshin esepteýdi endi memlekettik kirister organdary júrgizedi. Budan bólek, 2026 jylǵy 1 qańtardan bastap iri kásipkerlik sýbektileriniń barlyǵy KTS-ti tek respýblıkalyq bıýdjetke tóleıdi, bul bıýdjettik synyptama kodtarynyń ózgerýine ákeldi.
Vedomstvo basshysy jańa jaǵdaılarda qatelikterge jol bermeý úshin salyq tóleýshilerge salyqty tóleý kezinde eseptelgen somalar men bıýdjettik synyptama kodtaryn muqııat tekserýdi eskertti.
Eske salaıyq, buǵan deıin Úkimet Salyq kodeksin engizý jóninde jobalyq keńse quratynyn habarlaǵanbyz.