Almatyda 3D tehnologııalary arqyly jeke ortezder jasaıtyn alǵashqy memlekettik zerthana ashyldy
ASTANA. KAZINFORM - Almatyda Qazaqstandaǵy jeke ortezderdi jobalaý jáne jasaý jónindegi alǵashqy memlekettik zerthana resmı túrde ashyldy, dep habarlaıdy QR Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstrliginiń baspasóz qyzmeti.
Jańa zerthana Qazaqstan Respýblıkasy Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstrligine qarasty Áleýmettik qorǵaý salasyn damytýdyń ulttyq ǵylymı ortalyǵynyń bazasynda quryldy. Ol balalar men eresekterge jeke protezdik-ortopedııalyq kómek kórsetetin zamanaýı ortalyqqa aınalady.
Zerthanany qurý otandyq ońaltý júıesin odan ári damytýǵa, ońaltýdyń zamanaýı tehnıkalyq quraldarynyń qoljetimdiligin arttyrýǵa jáne olardy jobalaý men óndirý protsesine tsıfrlyq tehnologııalardy engizýge baǵyttalǵan.
Іs-sharaǵa Qazaqstan Respýblıkasynyń Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstri Asqarbek Ertaev, Almaty qalasy máslıhatynyń depýtattary, jergilikti atqarýshy organdardyń, qoǵamdyq uıymdardyń ókilderi, sondaı-aq áleýmettik qorǵaý jáne ońaltý salasynyń mamandary qatysty.
Qonaqtarǵa jańa zerthananyń múmkindikteri men jeke ortezdi daıyndaýdyń tolyq tehnologııalyq tsıkli kórsetildi. Ol adamdy bastapqy tekserý men tsıfrlyq 3D-skanerleýden bastalyp, kompıýterlik modeldeý, óndirý, kıip kórý, jeke ólshemderine sáıkestendirý jáne daıyn buıymdy paıdalaný tártibin úıretýge deıingi kezeńderdi qamtıdy.
Zerthana jumysynyń negizgi baǵyttarynyń biri – tirek-qımyl apparaty buzylǵan balalarǵa ortezdi erterek jasaý. Joba aıasynda tıisti medıtsınalyq kórsetilimderi bar balalarǵa jeke ortezder tegin daıyndalady. Bul balanyń anatomııalyq erekshelikteri men ońaltý qajettilikterin eskere otyryp, oǵan der kezinde qoldaý kórsetýge múmkindik beredi.
Jańa zerthananyń mindetterine toqtalǵan Asqarbek Ertaev:
-Bul – Memleket basshysynyń múgedektigi bar adamdarǵa teń múmkindik jasaý jáne qoljetimdi ońaltý júıesin damytý jónindegi tapsyrmalaryn oryndaýǵa baǵyttalǵan naqty qadam. Osy baǵyttaǵy jumys Qazaqstannyń 2025–2030 jyldarǵa arnalǵan ınklıýzıvti saıasaty tujyrymdamasyndaǵy mindetterge de sáıkes keledi.
Biz úshin zamanaýı tehnologııalardyń adamǵa tikeleı kómekteskeni mańyzdy. Sondyqtan zerthana ortez jasaıtyn oryn ǵana emes, jańa sheshimder ázirlenip, olardyń tıimdiligi zertteletin ǵylymı-praktıkalyq alańǵa da aınalady.
Medıtsınalyq kórsetilimder boıynsha ortezdeý qajet balalarǵa erekshe kóńil bólinedi. Biz basty nazarda adam, onyń múmkindikteri, densaýlyǵy men ómir sapasy turatyn júıeni keshendi túrde damytyp kelemiz, – dedi.
Ortezder deneniń jekelegen bólikterin ustap turýǵa, bekitýge, olardyń qalpyn túzetýge jáne qajetti qozǵalys qyzmetterin qamtamasyz etýge qoldanylady. Buıymnyń konstrýktsııasy, ony qoldaný qajettiligi men paıdalaný tártibin tıisti mamandar adamnyń densaýlyq jaǵdaıy men medıtsınalyq kórsetilimderin eskere otyryp anyqtaıdy.
Jańa zerthananyń ereksheligi – buıymdy daıyndaýdyń negizgi kezeńderiniń barlyǵynda tsıfrlyq tásildiń qoldanylýy. Patsıentti teksergennen keıin ortez qajet dene bóligi 3D-skanerden ótkiziledi. Onyń negizinde tsıfrlyq model jasalady. Odan keıin mamandar arnaıy baǵdarlamalyq jasaqtamany paıdalanyp, ortezdiń jeke konstrýktsııasyn ázirleıdi. Daıyn model óndiriske jiberilip, buıym zamanaýı jabdyqtarmen jasalady.
Tsıfrlyq tehnologııalardy qoldaný ár patsıenttiń anatomııalyq erekshelikterin eskerýge, jobalaý dáldigin arttyrýǵa jáne ońaltýdyń tehnıkalyq quralyn jeke qajettilikke saı daıyndaýǵa múmkindik beredi.
Ortez daıyn bolǵannan keıin mamandar ony patsıentke kıgizip kórip, qajetti túzetýler engizedi: buıymnyń kómek alýshynyń jeke ólshemderine sáıkestigin baǵalap, ony paıdalaný tártibin úıretedi. Qajet bolǵan jaǵdaıda patsıenttiń tsıfrlyq derekteri saqtalyp, keıin ortez konstrýktsııasyn túzetýge nemese buıymdy qaıta jasaýǵa paıdalanylady. Patsıenttermen jumys ońaltý kezeńinde de qoldaý kórsetýdi qamtıdy.
Zerthana zamanaýı tehnologııalyq jabdyqtarmen qamtamasyz etilgen. Olardyń qatarynda 3D-skaner, arnaıy baǵdarlamalyq jasaqtama, sandyq baǵdarlamalyq basqarýy bar stanok, polıýretandy óńdeýge jáne termoqalyptaýǵa arnalǵan jabdyqtar bar.
Alǵashqy kezeńde munda tabanǵa, tobyq jáne tize býyndaryna, sondaı-aq joǵarǵy jáne tómengi aıaq-qoldarǵa arnalǵan jeke ortezder daıyndalady. Aldaǵy ýaqytta óndiristik quzyretter damyp, jańa tehnologııalyq protsester meńgerilgen saıyn buıymdardyń túrleri de keńeıtiledi.
Joba zerthananyń óndiristik múmkindikterin kezeń-kezeńimen arttyrýdy kózdeıdi. 2026 jyly 500 jeke ortez, 2027 jyly 1 000, al 2028 jyly 1 500 buıym daıyndaý josparlanyp otyr.
Zerthananyń qyzmeti ońaltýdyń tehnıkalyq quraldaryn tikeleı daıyndaýmen shektelmeıdi. Mańyzdy baǵyttardyń biri – ortezdeý nátıjelerin ǵylymı turǵydan baǵalaý. Jumys barysynda alynǵan derekter tehnologııalardy jetildirýge, patsıentterge jeke qoldaý kórsetý sapasyn arttyrýǵa jáne mamandarǵa arnalǵan ádistemelik usynymdar ázirleýge paıdalanylady.
Memlekettik zerthanany qurý – Áleýmettik qorǵaý salasyn damytýdyń ulttyq ǵylymı ortalyǵynyń ońaltýdy damytýǵa, azamattardy zamanaýı tehnıkalyq quraldarmen qamtamasyz etýge jáne arnaýly áleýmettik qyzmetterdi jetildirýge baǵyttalǵan alty jobasynyń biri.
Jańa zerthana áleýmettik qorǵaý jáne ońaltý júıesine zamanaýı tehnologııalardy engizýge, ortezdeý salasyndaǵy otandyq quzyretterdi damytýǵa jáne jeke ońaltý quraldarynyń qoljetimdiligin arttyrýǵa arnalǵan praktıkalyq alańǵa aınalady.
Zerthananyń iske qosylýy otandyq jeke ortezder óndirisin odan ári damytýǵa, tsıfrlyq jobalaý tehnologııalaryn engizýge jáne ǵylymı-praktıkalyq tájirıbe jınaqtaýǵa negiz bolady. Bolashaqta alynǵan nátıjeler ortezdeýdiń zamanaýı tásilderin keńinen qoldanyp, memlekettik áleýmettik qorǵaý júıesi aıasynda azamattarǵa qoljetimdi buıymdardyń túrlerin kóbeıtý úshin paıdalanylýy múmkin.
Іs-shara sońynda qonaqtar, qoǵamdyq uıymdar men beıindi mekemelerdiń ókilderi, sondaı-aq kómek alýshylar men olardyń otbasylary jańa zerthananyń ashylýynyń mańyzyn atap ótip, jeke ońaltý quraldaryn alýǵa zamanaýı múmkindik jasaǵan mamandarǵa alǵystaryn bildirdi. Olardyń aıtýynsha, tsıfrlyq tehnologııalar men jeke tásildi qoldaný balalar men eresekterge qajetti kómekti der kezinde kórsetýge múmkindik beredi. Al zerthana elimizdiń kóptegen azamatyna ońaltý sapasy men tıimdiligin arttyrýǵa kómektesetin suranysqa ıe ortalyqqa aınalady.
Toǵyz jasar Sofııanyń anasy Irına Bogınıa zerthanaǵa alǵash júgingendegi áserimen bólisti.
-Osyndaı múmkindiktiń paıda bolǵanyna óte qýanyshtymyz. Zerthanaǵa barǵan kezde bizdi jyly qarsy alyp, bárin egjeı-tegjeıli túsindirip, ortezdeý protsesiniń qalaı ótetinin aıtyp berdi.
Múgedektigi bar balalarǵa kóńil bólip, otbasylarǵa qoldaý kórsetip otyrǵany úshin Mınıstrlik pen Úkimetke alǵys aıtqym keledi. Mundaı bastamalardyń artynda balalar men ata-analardyń taǵdyry tur. Sondyqtan bul biz úshin óte mańyzdy. Zerthananyń jumysy týraly barynsha kóp otbasy bilip, osy múmkindikti paıdalana alady dep úmittenemiz, – dedi ol.
Mundaı kómektiń otbasy úshin mańyzy týraly 11 jasar Alannyń anasy Anastasııa Baltabekova da aıtty.
-Múgedektigi bar balany tárbıelegende onyń densaýlyǵyn jaqsartyp, ómir sapasyn arttyrýǵa kómektesetin joldy únemi izdeısiń. Ońaltýǵa qomaqty qarajat qajet, al ár otbasynyń qajetti buıymdardy satyp alýǵa qaltasy kótere bermeıdi.
Sondyqtan osyndaı zerthananyń ashylýy ata-analarǵa úlken qoldaý. Munda zamanaýı tehnologııalardy qoldana otyryp, qajetti ortezdi memleket esebinen alýǵa bolady. Bul – balamyzǵa qajetti kómek kórsetýge jáne onyń damýyna qaraı taǵy bir qadam jasaýǵa berilgen naqty múmkindik, – dedi ol.
Osyǵan deıin Qazaqstanda alǵashqy memlekettik jeke ortezder óndirisi iske qosylatyny týraly jazdyq.
