Almaty oblysynda nóser saldaryn joıý jumystary kúsheıtildi
ALMATY. KAZINFORM — Almaty oblysynda birneshe kún qatarynan jaýǵan nóser jaýyn saldarynan óńirdiń birqatar aýdanynda ózender arnasynan asty.
Tabıǵı apat saldaryn joıý úshin tipti aýdandyq deńgeıdegi tótenshe jaǵdaı jarııalanǵan. Sý deńgeıi eń kóp kóterilgen ózender qatarynda Túrgen, Aqsaı, Uzynqarǵaly jáne Talǵar ózenderi bar. Osyǵan oraı oblys ákimi Marat Sultanǵazıev sel júrgen aýmaqtardy aralap, apat saldaryn joıý jumystaryn tekserdi.
Aımaq basshysy aldymen Qarasaı aýdanyndaǵy jaǵdaımen tanysty. Munda Aqsaı ózenindegi sý deńgeıi kúrt kóterilip, «Toimart» saýda úıiniń irgeles aýmaǵy men jertólesin sý basqan. Adam shyǵyny men zardap shekkender bolǵan joq.
Tótenshe jaǵdaıdyń saldaryn joıý jumystaryna barlyǵy 127 adam men 7 arnaıy tehnıka tartyldy. Oǵan Tótenshe jaǵdaılar departamenti men áskerı bólim qyzmetkerleri jáne jergilikti atqarýshy organdardyń mamandary qatysty. Jedel júrgizilgen jumystardyń nátıjesinde dúkenniń jertólesindegi sý tolyq shyǵarylyp, ózen arnasy laı men qoqystan tazartyldy. Sonyń nátıjesinde sý aǵyny qalypqa keltirilip, kedergisiz aǵýda.
Budan bólek Qarasaı aýdanynyń Jańaturmys aýylyndaǵy «Aqsaı kareri» JShS aýmaǵynda ózen jaǵalaýyn sý shaıyp, karerdiń soltústik-batys bóligindegi topyraq syrǵydy. Qazirgi tańda sý tasqyny qaýpin tómendetý maqsatynda aýqymdy ınjenerlik jumystar júrgizilýde. Atap aıtqanda, ózen arnasynyń 280 metri 4 metrge tereńdetilip, al eni 5 metrge deıin keńeıtilgen. Jalpy kólemi 5600 tekshe metr topyraq shyǵarylyp, arnaıy tehnıkanyń qaýipsiz jumys isteýi úshin uzyndyǵy 320 metr tehnologııalyq jol salynǵan. Avarııalyq-qutqarý jáne qalpyna keltirý jumystaryna 90 adam men 29 arnaıy tehnıka jumyldyryldy.
Óńirdegi Túrgen ózeniniń aýmaǵynda da dál osyndaı jaǵdaı tirkelgen. Eńbekshiqazaq aýdanyndaǵy «Túrgen — Asy» avtomobıl jolynyń 24 jáne 26-shaqyrymdarynda tas kóshkini júrip, ózenniń arnasynan shyǵýyna baılanysty jol jabyldy. Ózen boıynda ornalasqan, demalys aımaqtaryna tıesili 17 kıiz úıdi sý basty. Sonymen qatar ózen ústinen salynǵan ýaqytsha kópirlerdiń bir bóligi zaqymdandy. Osyǵan baılanysty 1 shildeden bastap Almaty oblysy Tótenshe jaǵdaılar departamenti, oblystyq jáne aýdandyq ákimdikter birlesip jedel shtab quryp, kúsheıtilgen rejımde jumys júrgizdi. Kún saıyn 20-dan astam arnaıy tehnıka men 60-tan astam qyzmetker jumys istep, ózen sýy qaıta óz arnasyna baǵyttaldy. Tórt kún ishinde týrıster men Asy jaılaýyndaǵy malshylardy qosa alǵanda 100-den astam adam qaýipsiz jerge kóshirildi. Taýly aýmaqtarǵa adamdardyń barýyna ýaqytsha shekteý qoıylyp, polıtsııa beketteri men kezekshilik uıymdastyryldy. Qabyldanǵan sharalardyń nátıjesinde eldi mekenderdi sý basýyna jol berilgen joq.
Qazirgi ýaqytta «Túrgen — Asy» avtomobıl jolynyń búlingen ýchaskelerinde qalpyna keltirý jumystary júrgizilýde. Jol aǵash, butalardan jáne tastardan tazartylyp, jol tósemin qalpyna keltirýge daıyndyq jumystary atqarylýda.
Oblys ákimi jaýapty mekemelerge tótenshe jaǵdaı saldaryn joıý jumystaryn sapaly ári qysqa merzimde aıaqtaýdy tapsyrdy.
— Sý ótkizý júıelerin turaqty baqylaýda ustap, ózen arnalarynyń ótkizý qabiletin arttyrý jumystaryn jalǵastyrý qajet. Qaýip tolyq seıilgenge deıin barlyq qyzmetter kúsheıtilgen rejımde jumys isteýi tıis. Tehnıkalyq múmkindikterdi barynsha paıdalanyp, sý deńgeıin tómendetýdiń barlyq tıimdi joldaryn qarastyrý qajet. Eń bastysy — mundaı jaǵdaılardyń qaıtalanýyna jol bermeý úshin aldyn alý sharalaryn júıeli túrde júzege asyrý mańyzdy, — dedi Marat Sultanǵazıev.
«Qazgıdromet» RMK málimetine sáıkes, oblystyń taýly aýmaqtarynda jaýyn-shashynnyń jalǵasýyna baılanysty qaýip tolyq seıilgen joq. Osyǵan baılanysty óńirdegi jaǵdaı tolyq baqylaýda bolady. Tótenshe jaǵdaı saldaryn joıý, ózen arnalarynyń qaýipsizdigin qamtamasyz etý jáne búlingen ınfraqurylymdy qalpyna keltirý jumystary jalǵasýda.
Qaýip tolyǵymen joıylǵansha qyzmetkerler kúsheıtilgen rejımde jumys isteıtin bolady.
Aıta ketelik Almatyda bir táýlikte 10 mm jaýyn jaýdy.