Almaty oblysynda 1 trln teńgelik ındýstrııalyq jobalar júzege asyrylyp jatyr

Oǵan oblys basshylyǵy, sondaı-aq nysandarǵa jaýapty salalyq uıymdardyń ókilderi qatysty, dep habarlaıdy Úkimettiń baspasóz qyzmeti.

Nurlybek Nálibaev aldymen PepsiCo Central Asia zaýytynda, «Altyn taǵa» ÓK» JShS‑niń óndiris ornynda, «Qaırat» ındýstrıaldy aımaǵynda, «Almaty Insulation» JShS-da boldy.

PepsiCo Central Asia-nyń Ortalyq Azııadaǵy jeńil taǵamdar (snekter) shyǵaratyn eń iri zaýytynyń jobasy eki kezeń boıynsha júzege asyrylýda. 2024 jyly qurylysy bastalǵan nysannyń alǵashqy kezeńi bıyl paıdalanýǵa berilip, 14-16 myń tonna ónim shyǵarady dep kútilýde. Al 2-shi kezeń – tolyq qýatynda 2026-2030 jyldary iske qosylady. Sol kezderde jylyna 70 myń tonnaǵa jýyq daıyn ónim shyǵarý úshin 210 myń tonna jergilikti kartop óńdeletin bolady. Agrobaǵdarlamaǵa Almaty, Jetisý, Pavlodar, Aqmola jáne Qaraǵandy oblystarynyń sharýashylyqtary tartylǵan. Investıtsııanyń jalpy kólemi – $370 mln. Joba aıasynda 900 turaqty jumys orny, al qosalqy salalarda 1 myńǵa jýyq jumys orny ashylmaq.

QR Premer-mınıstriniń birinshi orynbasaryna uzyndyǵy 1,6 shaqyrym bolatyn qosalqy joldyń qurylysy, «Gate-City» avtomattandyrylǵan gaz taratý stansasynyń tehnıkalyq jaǵdaıy, «Kókpa 110 kV» stansasynyń rezervtik jelisin qalpyna keltirýge qatysty málimet berildi.

«PepsiCo Central Asia ekonomıkany ártaraptandyrý jáne aýyl sharýashylyǵy ónimderin tereń óńdeý baǵyty boıynsha mańyzdy oryn alady. Ony ýaqtyly iske qosý úshin tıisti qoldaý kórsetýge ázirmiz»,- dedi Nurlybek Nálibaev.

«Altyn Taǵa» óndiristik kompanııasy» JShS temirbeton, metall buıymdary, sendvıch-panelder taǵy da basqa qurylys jáne ónerkásip materıaldaryn shyǵarady, sondaı-aq mashınaqurastyrý baǵytyn da damytýda. Jalpy ınvestıtsııa kólemi 34 mlrd teńge bolsa, onyń búginde 13,5 mlrd-dy ıgerilgen. Joba aıasynda 13 óndiristik nysannyń qurylysy kózdelgen, onyń ishinde jalpy aýdany 20 myń sharshy metr bolatyn 6 nysan paıdalanýǵa berildi. Jobalardy aıaqtaý 2027-shi jylǵa belgilenip otyr.

Sapar barysynda ınjenerlik ınfraqurylymnyń jetkiliksizdigi, mashına jasaý ónimderin lıtsenzııalaý jáne sertıfıkattaý, ónimdi Otandyq óndiris taýarlary tizbesine engizý, qaıta qarjylandyrý máseleleri de aıtyldy.

Búgingi tańda Almaty oblysynda jalpy aýdany 8 904,77 gektar bolatyn 21 ındýstrııalyq aımaq qurylǵan, olardyń jıyntyq ınvestıtsııalyq portfeli – shamamen 1 trln teńge. Qoldanystaǵy ındýstrııalyq aımaqtarda 41 ınvestıtsııalyq joba júzege asyrylýda. Negizgi ınvestıtsııalyq portfel «Qazbek bek», «Qaırat», «Shelek» jáne «Bereke» ındýstrııalyq aımaqtarynda shoǵyrlanǵan. Solardyń biri – «Qaırat» ındýstrııalyq aımaǵyna barǵan Nurlybek Nálibaevqa ónerkásiptik aýmaqtardyń damýy týraly málimet berildi. «Almaty oblysynyń ındýstrııalyq aımaqtaryn basqarý kompanııasy» JShS bas dırektory Erbol Shoqaevtyń habarlaýynsha, elektr jáne gazben qamtamasyz etý máseleleri áli de tolyq sheshimin tappaı otyr. Odan bólek elektrmen ýaqytsha qamtý, temirjol ınfraqurylymyn, jer telimderin paıdalaný, gaz tapshylyǵy sııaqty máseleler bar.

«Memleket basshysy Almaty oblysyndaǵy 5 óńirlik ındýstrııalyq aımaqtyń ınfraqurylymyn qarjylandyrý, onyń ishinde ulttyq damý ınstıtýttary arqyly qarajat bólý máselesin pysyqtaýdy tapsyrǵan bolatyn. Bul jumys Úkimettiń tikeleı baqylaýynda. Óńir ákimdigi Energetıka mınıstrligimen birge eldi mekender men ındýstrııalyq aımaqtardy gazdandyrýdyń jańartylǵan shemasyn ázirlep, qosymsha elektr qýatymen qamtamasyz etý joldaryn qaraýǵa tıis»,- dep atap ótti Nurlybek Nálibaev.

Premer-mınıstrdiń birinshi orynbasary «Qaırat» ındýstrııalyq aımaǵyna da baryp, qurylys materıaldaryn shyǵaratyn «Almaty Insulation» JShS-niń óndiristik alańyn aralap kórdi. Kompanııa ónimderi ishki naryqpen qatar, eksportqa da shyǵarylady. Munda salynǵan ınvestıtsııalardyń jalpy kólemi – 59,8 mlrd teńge, sonymen qatar 240 turaqty jumys orny qurylǵan. Jyldyq óndiris qýaty: 1,26 mln tekshe metr daıyn ónim, onyń ishinde tas maqta – 1 mln, ekstrýzııalyq polıstırol – 0,26 mln tekshe metr. Kez kelgen qurylysqa arnalǵan jylý oqshaýlaǵysh materıaldaryn shyǵaratyn kásiporyn 2024 jyly energııa únemdeıtin jylý oqshaýlaǵysh materıaldar óndirý jobasyn sátti júzege asyrdy.

Birinshi vıtse-premer qurylys kompanııalary otandyq taýar óndirýshilerden ónimderdi basymdyqpen satyp alýy qajet ekenin atap ótti.

Memleket basshysynyń Almaty oblysynyń jol-kólik ınfraqurylymyn damytý jónindegi tapsyrmasyn júzege asyrý aıasynda Nurlybek Nálibaev «Almaty-Talǵar», «Almaty-Bishkek» avtojolynyń ýchaskesin keńeıtý, «Kegen» avtomobıl ótkizý pýnktin jańǵyrtý boıynsha júrgizilip jatqan jumystarmen jáne Úlken Almaty aınalma jolynyń múmkindikterimen tanysty.

«Almaty-Talǵar» avtomobıl jolynyń 13-21 shaqyrym ýchaskesin keńeıtý boıynsha jumys jobasy aıasynda jobalyq-smetalyq qujattamany ázirleý jumystary júrgizilýde. Jobanyń quny — 17,2 mlrd teńge. Onyń aıasynda joldy 4 jolaqqa deıin keńeıtý, búkil ýchaske boıyna jaryqtandyrý júıesin ornatý, jaıaý júrginshilerge arnalǵan trotýarlar salý, sondaı-aq jaıaý ótkelderde zamanaýı baǵdarshamdar ornatý kózdelgen. Jobany júzege asyrý kúre joldyń ótkizý qabiletin arttyrýǵa, kólik keptelisterin azaıtýǵa, sondaı-aq jol qozǵalysy qaýipsizdigin arttyrýǵa baǵyttalǵan.

«Kegen» avtomobıl ótkizý pýnktin jańǵyrtý jobasy búkil elimiz úshin strategııalyq mańyzǵa ıe. Jobany júzege asyrý shekara mańyndaǵy aýmaqtyń tranzıttik jáne logıstıkalyq áleýetin arttyrýǵa, týrızmdi, syrtqy saýdany jáne kórshiles memlekettermen ekonomıkalyq yntymaqtastyqty damytýǵa qosymsha serpin beredi.

«Almaty–Bishkek» avtomobıl jolynyń 19-27 shaqyrym ýchaskesin keńeıtý jobasy boıynsha jobalyq-smetalyq qujattama ázirlengen jáne bıyl 9 sáýirde memlekettik saraptama qorytyndysy alynǵan. Joba aıasynda kúre jol 4-ten 8 jolaqqa deıin keńeıtilip, eki kólik aıryǵy, toǵyz jerústi jaıaý júrginshiler ótkeli, kósheni jaryqtandyrý qurylǵylary jáne jaıaý júrginshilerge arnalǵan trotýarlar salynady. Nátıjesinde kólik dáliziniń ótkizý qabiletin arttyrý, kólik júktemesin azaıtý, qala mańyndaǵy eldi mekenderdiń Almatymen kólik baılanysyn jaqsartý, sondaı-aq jol qozǵalysy qaýipsizdigin arttyrý qamtamasyz etiledi.

Sondaı-aq jumys sapary barysynda Premer-mınıstrdiń birinshi orynbasary Úlken Almaty aınalma avtomobıl jolyna bardy. ÚAAAJ memlekettik-jekeshelik áriptestik aıasynda elimizde júzege asyrylǵan eń iri ınfraqurylymdyq jobalardyń biri ári eldiń kólik-logıstıkalyq áleýetinde eleýli oryn alady. Jobanyń tolyq iske qosylýy Almaty qalasyndaǵy kólik júktemesin edáýir tómendetýge, tranzıttik aǵyndardy megapolıs aýmaǵynan shyǵarýǵa, halyqaralyq kólik dálizderiniń ótkizý qabiletin arttyrýǵa, sondaı-aq júk tasymaly ýaqytyn qysqartýǵa yqpal etedi.

ÚAAAJ Almaty oblysynyń Qarasaı, Talǵar jáne Іle aýdandarynyń aýmaǵy arqyly ótedi. Kólik quraldarynyń ortasha táýliktik qozǵalys qarqyndylyǵy shamamen – 85 000 avtokólik. Avtomobıl jolynyń jalpy uzyndyǵy – 66 shaqyrym, onyń ishinde 6 jolaqty bóligi – 51,5 shaqyrym, 4 jolaqty bóligi – 14,5 shaqyrym.

QR Premer-mınıstriniń birinshi orynbasary Almaty oblysynda jylý ınfraqurylymy, gazben qamtý, Qonaev jáne Alataý qalalaryn damytý jobalarymen de tanysty. Qonaev qalasyndaǵy «Jylý ortalyǵy» kommýnaldyq kásipornynda oǵan JEO-nyń óndiristik qýaty, jylý jelileriniń jaı-kúıi jáne Qonaev qalasyn turaqty jylýmen qamtamasyz etý baǵytynda atqarylyp jatqan jumystar týraly baıandaldy. Sonymen qatar Almaty oblysy ákiminiń orynbasary Áset Masabaev óńirdiń aldaǵy jylytý maýsymyna daıyndyǵy, Almaty aglomeratsııasyndaǵy eldi mekenderdi gazben qamtý, júzege asyrylǵan jobalar men gaz ınfraqurylymyn keńeıtý josparlary týraly aıtty.

Almaty aglomeratsııasy quramyna Qarasaı, Іle, Talǵar, Jambyl, Eńbekshiqazaq aýdandary, sondaı-aq Qonaev jáne Alataý qalalaryn qosa alǵanda 188 eldi meken kiredi. 2022–2025 jyldary 22 eldi meken gazben qamtamasyz etildi. 2026 jyly taǵy 9 eldi mekendi gazben qamtý josparlanyp otyr.

Sondaı-aq Qonaev qalasynyń jylý ınfraqurylymyn jańǵyrtý máselelerine erekshe nazar aýdaryldy. Qaladaǵy ortalyq qazandyq oblys ortalyǵyn jylýmen jáne ystyq sýmen qamtamasyz etedi. Qazandyqtyń jobalyq qýaty saǵatyna 192 Gkal bolsa, qoldanystaǵy qýaty – 178 Gkal. Qaladaǵy jylý jelileriniń uzyndyǵy 61 shaqyrymdy quraıdy, tozý deńgeıi – shamamen 45%.

Sonymen qatar kásiporyn qyzmetkerleriniń eńbek jaǵdaıyn jaqsartý, jylytý maýsymynyń turaqty ótýi úshin arnaıy tehnıka satyp alý jáne jylý jelilerin kúrdeli jóndeý máseleleri qaraldy.

Bul oraıda, Úkimet aldaǵy jylý berý maýsymyna daıyndyq barysyn, sondaı-aq halyqty jylý jáne elektr energııasymen qamtamasyz etýdi erekshe baqylaýda ustap otyrǵany basa aıtyldy.

Qonaev jáne Alataý qalalaryn damytýdyń perspektıvalyq jobalary tanystyryldy.

Qonaev qalasyn 2027 jylǵa deıin damytýdyń keshendi jospary aıasynda ınjenerlik, kommýnaldyq jáne áleýmettik ınfraqurylymdy jańǵyrtýǵa baǵyttalǵan 187 is-shara júzege asyrylýda. Qalada «Arna» qosalqy stansasy, jańa kárizdik tazartý jáne ınjenerlik jelilerdiń qurylysy júrgizilýde. Keıingi jyldary qala ekonomıkasyna 397,6 mlrd teńge ınvestıtsııa tartyldy.

Alataý qalasy Memleket basshysynyń tapsyrmasymen júzege asyrylyp jatqan strategııalyq joba retinde aıqyndalǵan. Qala zamanaýı Smart City qaǵıdattary jáne ınnovatsııalyq tehnologııalar negizinde damyp keledi. 2024 jyly Alataý qalasynyń 2050 jylǵa deıingi bas jospary bekitildi. Búginde arnaıy ekonomıkalyq aımaqta jalpy quny 242 mlrd teńgeni quraıtyn 7 ınvestıtsııalyq joba júzege asyrylýda.

Jumys saparynyń qorytyndysy boıynsha jaýapty memlekettik organdar men óńir ákimdigine ınfraqurylymdyq jobalardy ýaqtyly júzege asyrý, halyqty turaqty kommýnaldyq qyzmettermen qamtý jáne qysqy maýsymǵa sapaly daıyndyqty qamtamasyz etý boıynsha naqty tapsyrmalar berildi.

Osyǵan deıin Nurlybek Nálibaev Almaty áýejaıyn jańǵyrtý qarqynyn synǵa alǵan bolatyn.