Almaty mańyndaǵy Aqsaı kareri opyryldy: úılerge qaýip tónip tur ma

Shilde aıynyń basynda ózen jaǵasynyń shaıylýyna baılanysty Almaty oblysy Qarasaı aýdany aýmaǵyndaǵy karerdiń soltústik-batys bóliginde topyraq opyrylyp, sonyń saldarynan jergilikti aýqymdaǵy tótenshe jaǵdaı jarııalandy. Jaqyn mańdaǵy úılerdiń turǵyndary ýaqytsha basqa jerge kóshirildi.

Bul oqıǵadan keıin jaqyn mańdaǵy turǵyn úılerdiń qaýipsizdigi jáne karerdiń bolashaǵyna qatysty suraqtar paıda boldy.

Kazinform Qarasaı aýdanynyń ákimine resmı saýal joldap, turǵyndarǵa qazir qaýip bar-joǵyn, úılerdi tekserý nátıjelerin, karer ýchaskeleriniń kimge tıesili ekenin jáne onyń mańynda turǵyn úı salýǵa qandaı negizde ruqsat berilgenin surady.

Agenttik suraqtaryna Qarasaı aýdany ákiminiń mindetin atqarýshy Beksultan Aqylbek jaýap berdi.

Aqsaı karerinde ne boldy?

Aýdan ákimdiginiń málimetinshe, oqıǵaǵa Іle Alataýynyń taýly aımaǵyndaǵy nóser jańbyr sebep bolǵan. Jaýyn saldarynan Aqsaı ózenindegi sý deńgeıi kúrt kóterildi. Osydan keıin karer shuńqyrynyń shekarasy buzylyp, ózen arnasyn ózgertti jáne sý aýmaqty basyp qalyp, betkeılerdi shaıa bastaǵan.

Keıinnen aýmaqta vızýaldy jáne aspaptyq tekserý jumystary júrgizildi. Bul sharalarǵa aýdan ákimdiginiń tótenshe jaǵdaılar bólimi, Qarasaı aýdandyq Tótenshe jaǵdaılar basqarmasy, Raıymbek aýyldyq okrýginiń basshylyǵy, «Úshqońyr — Irrıgatsııa» kommýnaldyq kásiporny, mamandandyrylǵan jobalaý ınstıtýttary jáne tıisti mekemeler tartyldy.

Bıiktigi 15 metrlik bóget salyndy

Ákimdik málimetinshe, oqıǵadan keıin nysanda táýlik boıy shuǵyl qalpyna keltirý jumystary júrgizildi. Qabyldanǵan negizgi sharalardyń biri — karer shuńqyrynyń shekarasyn qalpyna keltirý maqsatynda qorǵanysh bógetin salý. Onyń uzyndyǵy — 82 metr, bıiktigi — 15 metr. Qurylystyń eni joǵarǵy jaǵynda 20 metrge, al tabanynda 35 metrge jetedi. Bógetti salýǵa 74 000 tekshe metrden astam topyraq jumsaldy.

Sonymen qatar aýyr tehnıka arqyly shamamen 124 000 tekshe metr topyraq qazylyp, basqa jerge kóshirildi. Al taǵy 14,8 myń tekshe metr topyraq aınalma arnany keńeıtý jáne tereńdetý jumystaryna jumsaldy.

Jergilikti bılik ókilderi qazirgi ýaqytta jaǵdaıdyń turaqtalǵanyn habarlady. Ózendegi sý aǵyny qaýipsiz deńgeıge (sekýndyna 1,57-den 4,54 tekshe metrge deıin) tústi. Aqsaı ózeniniń jańa qaýipsiz arnasyn bir shaqyrym ýchaskede keńeıtý jáne tereńdetý boıynsha mehanıkalandyrylǵan jumystar aıaqtaldy.

Turǵyn úılerdi tekserý nátıjeleri

Negizgi máselelerdiń biri — karerge jaqyn ornalasqan Jańaturmys aýyly turǵyndarynyń qaýipsizdigi. Jaǵalaýlar shaıylǵannan keıin vedomstvoaralyq komıssııa quryldy. Mamandar Nurpeıisov kóshesindegi 11 turǵyn úıdi tekserdi.

2026 jylǵy 17 tamyzda komıssııa jyljymaıtyn múlik nysandarynyń tehnıkalyq jaı-kúıine qatysty qorytyndysyn jarııalady. Jeti úı (№ 4A/1, 11, 11/2, 11/4, 11B, 19B jáne 16G) turýǵa jaramdy dep tanyldy. Olardyń tehnıkalyq jaǵdaıy qanaǵattanarlyq dep baǵalanyp, úılerdiń opyrylý qaýpi joq ekeni anyqtaldy. Olardy ári qaraı paıdalanýǵa ruqsat berildi.

Al № 5A, № 77B, № 77A jáne № 8 úılerge qatysty jaǵdaı basqasha.

— Turǵyn úı qurylymdaryna júrgizilgen vızýaldy jáne aspaptyq taldaý nátıjeleri boıynsha komıssııa olardyń jalpy paıdalaný senimdiligin tómendetetin qurylymdyq ózgerister men aqaýlardy anyqtady, — dedi Beksultan Aqylbek óz jaýabynda.

Bul úılerdiń ınjenerlik-tehnıkalyq jumystar júrgiziletin aımaqqa jaqyn ornalasýyna baılanysty jáne syrǵymanyń aldyn alý sharalary tolyq aıaqtalǵanǵa deıin úı ıelerine ýaqytsha turýdy shekteý resmı túrde usynyldy.

Turǵyndardy basqa jerge kóshirý máselesi qarastyrylyp jatyr

Jańaturmys aýyly úshin tótenshe jaǵdaıǵa den qoıý jospary ázirlendi. Halyqty jınaý pýnktteri men evakýatsııalaý baǵyttary belgilendi. Bılik ókilderi tehnıkalyq jaı-kúıinde ózgerister anyqtalǵan tórt úıge qatysty qosymsha sharalardy qarastyryp jatyr.

Ákimdiktiń málimetinshe, qazir múliktik shyǵyndy óteý jáne azamattardy qonystandyrýdyń quqyqtyq tetigi pysyqtalyp jatyr. Tórt nysannyń ıelerine vedomstvoaralyq komıssııanyń sheshimi tanystyrylyp, olar qujatqa qol qoıǵan.

Alaıda ákimdik jaýabynda yqtımal qonystandyrýdyń naqty sharttary, ótemaqy mólsheri men merzimi kórsetilmegen.

Karer mańyna úıler salýǵa kim ruqsat bergen?

Kazinform redaktsııasynyń suraǵy turǵyn úılerdiń karerge jaqyn jerde qalaı jáne qandaı negizde salynǵanyna, sondaı-aq tıisti ruqsat qujattarynyń qalaı berilgenine qatysty boldy.

Belgili bolǵandaı, qazir bul sheshimderdiń zańdylyǵy tekserilip jatyr.

Jer qatynastary bólimi sáýlet-qurylys baqylaý organdarymen jáne aýdandyq prokýratýramen birlesip, karerdiń qorǵanysh aımaǵyndaǵy jer ýchaskelerin bólý men ruqsattar berýdiń zańdylyǵyn tekserýde. Atap aıtqanda, tekseris sáýlet-josparlaý talaptary men jobalardy bekitý máselelerin qamtıdy.

Eger burynǵy laýazymdy tulǵalar tarapynan zańbuzýshylyqtar anyqtalsa, tıisti organdar materıaldardy protsessýaldyq sharalar qabyldaý úshin quqyq qorǵaý organdaryna joldaýǵa ýáde berdi.

Aqsaı kareri kimge tıesili?

Ákimdiktiń jaýabynda «Aqsaı kareri» dep atalatyn aýmaqtyń shyn máninde birneshe jeke ýchaskeden turatyny kórsetilgen.

Bul toptamada jalpy aýdany 78,1 gektar bolatyn tórt karer ýchaskesi ornalasqan. Olardyń ishindegi eń úlkeni «Aqsaı karer» JShS-ne tıesili (aýdany 40,8 gektar). Qum men qıyrshyq tas óndirýge arnalǵan jalǵa alý sharty 2017 jyldyń qańtaryna deıin jaramdy bolǵan. Ákimdiktiń málimetinshe, qazir óndiristik jumystar toqtatylǵan.

Bul rette ýchaske 1996 jylǵy 28 jeltoqsandaǵy múlikti satyp alý-satý sharty negizinde jeke menshik quqyǵymen tirkelgen. Atalǵan múlik burynǵy «ADK» APSK-ǵa tıesili bolǵan.

Taǵy 13,7 gektar aýmaqty «MP Karer» JShS-niń ýchaskesi alyp jatyr. Onyń jalǵa alý merzimi 2027 jyly 28 aqpanda aıaqtalady. Alaıda jerdiń nysanaly maqsaty karerdi rekýltıvatsııalaý jáne joıý jumystaryn júrgizýdi kózdeıdi. Qazirgi ýaqytta bul jerde ken óndirý jumystary júrgizilmeıdi.

Bul ýchaske 1996 jylǵy 28 jeltoqsandaǵy «APSK ADK»-nyń burynǵy aktıvterine qatysty múlik satyp alý sharty negizinde jeke menshik retinde tirkelgen.

Taǵy 13,7 gektar aýmaqty «MP Karer» JShS-ne tıesili ýchaske alyp jatyr. Jaldaý merzimi 2027 jyldyń 28 aqpanyna deıin sozylady. Degenmen jerdi maqsatty paıdalaný úshin qalpyna keltirý jáne karerdi paıdalanýdan shyǵarý jumystary qajet. Onda óndirý jumystary júrgizilmeıdi.

«Merkýr Prom» JShS-ne tıesili 12,6 gektarlyq ýchaske buryn qum men qıyrshyq tas óndirýge arnalǵan. Jalǵa alý merzimi aıaqtalǵannan keıin jerge rekýltıvatsııa jasalyp, aýdannyń jer qoryna qaıtaryldy.

Taǵy bir 12,65 gektarlyq ýchaske «Óndiristik-tehnologııalyq jabdyqtaý basqarmasy» AQ-na tirkelgen. Qum men qıyrshyq tas óndirýge arnalǵan jalǵa alý merzimi 2018 jyldyń 3 aqpanynda aıaqtaldy. Óndiristik jumystar toqtatylǵan.

Qarasaı aýdany ákiminiń resmı jaýabyna sáıkes, qazirgi ýaqytta tórt karer ýchaskesinde de óndirý jumystary toqtatylǵan. Bılik ókilderi erozııadan kelgen zaqymdardy joıýdy jáne aýmaqty kezeń-kezeńimen ınjenerlik turǵydan qalpyna keltirýdi basym mindetter retinde belgiledi.

Turǵyndardyń shaǵymy qandaı?

Kazinform karer jumysyna qatysty Jańaturmys aýylynyń turǵyndarynan byltyr qansha shaǵym túskeni týraly surastyrdy. Ákimdiktiń jaýabynda naqty san kórsetilmegen. Degenmen turǵyndardyń negizinen aýyr júk kólikteriniń qozǵalysyna, shý deńgeıine jáne joldardyń sanıtarlyq jaǵdaıyna qatysty alańdaýshylyq bildirgenin atap ótti.

Sheneýnikter osy shaǵymdarǵa baılanysty oqıǵa ornyna baryp, aýyr tehnıkanyń kestesin retteý úshin kólik kompanııalarymen jumys júrgizdi. Aıta keterligi, ákimdik usynǵan jáne shildedegi oqıǵaǵa deıingi kezeńdi qamtıtyn turǵyndar shaǵymdarynyń tiziminde karerdiń opyrylý qaýpi nemese turǵyn úılerge tónetin qaýip-qater týraly arnaıy aıtylmaǵan.

— Jańaturmys aýyly turǵyndarynyń qaýipsizdigin qamtamasyz etý jáne Aqsaı shatqalyndaǵy jaǵdaıdy turaqtandyrý máselesi Qarasaı aýdany basshylyǵynyń tikeleı baqylaýynda, — dep atap ótti Beksultan Aqylbek.

Eske salaıyq, Almatyda Aqsaı ózeninde táýlik boıy baqylaý júrgizilip jatqanyn habarlaǵanbyz.

Sondaı-aq Almatyda Nepaldaǵydaı alapat sel júrý qaýpi bar-joǵy jáne bógettiń salynýyna qatysty mamandardyń alańdaýshylyǵy týraly jazǵan edik.