Alqaptan qambaǵa: Mınıstrler men ákimder kúzgi jıyn-terimge qatysty Úkimetke esep beredi
ASTANA. KAZINFORM – Búgin Úkimet otyrysy ótedi. Onda Mınıstrler kabınetiniń músheleri kúzgi jıyn-terim barysyn pysyqtaýdy josparlap otyr.
Otyrys qorytyndysy boıynsha baspasóz máslıhaty uıymdastyrylyp, Aýyl sharýashylyǵy vıtse-mınıstri Nazgúl Hatepova tilshiler saýalyna jaýap beredi.
Úkimet otyrysynyń tikeleı taratylymy PrimeMinister.kz saıtynda, YouTube resmı arnasynda, Facebook áleýmettik jelisinde, sondaı-aq UKIMET Telegram-kanalynda júredi.
Aýyl sharýashylyǵy mınıstrliginiń sońǵy málimetinshe, dándi jáne dándi-burshaqty daqyldardyń 81,5 paıyzy jınalyp, 18,6 mln tonna astyq bastyryldy. Ortasha ónimdilik gektaryna 14,6 tsentnerdi qurady. Bıyl elimizdegi jalpy egis alqaby 24,2 mln gektarǵa jetti. Bul ótken jylmen salystyrǵanda 600 myń gektarǵa kóp. Onyń ishinde 15,6 mln gektarǵa dándi daqyldar, 5,2 mln gektarǵa maıly daqyldar, 3 mln gektarǵa mal azyqtyq daqyldar egildi. Sonymen qatar maqta 173,6 myń gektarǵa, qant qyzylshasy 23,8 myń gektarǵa sebildi. Qazirgi ýaqytta dándi jáne dándi-burshaqty daqyldar 12,7 mln gektar alqaptan jınaldy.
Astyq sapasy joǵary
Egin jınaý naýqanynda ónim kólemimen qatar onyń sapasyna da erekshe mán berilip otyr. Jańa ónimniń 4,9 mln tonnasy lıtsenzııalanǵan astyq qabyldaý kásiporyndaryna ótkizildi. Bul ótken jyldyń sáıkes kezeńimen salystyrǵanda 20 paıyzǵa kóp. Byltyr osy ýaqytta 4,1 mln tonna astyq qabyldanǵan bolatyn.
Qabyldanǵan astyqtyń basym bóligin, ıaǵnı 74 paıyzyn 3-synypty astyq quraıdy. 4-synypty astyqtyń úlesi – 20, 5-synypty astyq – 6 paıyz. Bıdaı jelimshesiniń kórsetkishi de joǵary deńgeıde. Zerttelgen jumsaq bıdaı úlgileriniń 48 paıyzynda onyń mólsheri 28 paıyzdan asty.
Maıly daqyldardy jınaý jalǵasyp jatyr
Maıly daqyldardy jınaý jumystary da qarqyn aldy. Qazir 2,2 mln gektar alqap jınalyp, 2,2 mln tonna ónim alyndy. Basqa da aýyl sharýashylyǵy daqyldaryn jınaý jumystary jalǵasyp jatyr. Qazirgi tańda 2,9 mln tonna kókónis, 2,5 mln tonna kartop jáne 2,3 mln tonna baqsha daqyldary jınaldy.
Egin jınaý naýqanyna óńirlerde 130 myń traktor, 29 myń astyq jınaıtyn kombaın, 17 myń jatka jáne basqa da 130 myń aýyl sharýashylyǵy tehnıkasy jumyldyrylǵan.
Esterińizge sala ketsek, ótken aptadaǵy Úkimet otyrysynda jylý berý maýsymyna daıyndyq barysy jáne jol qozǵalysy men jaıaý júrginshiler qaýipsizdigin qamtamasyz etý máselesi qaraldy.
Birinshi másele boıynsha sóz alǵan Energetıka mınıstri Erlan Aqkenjenovtiń aıtýynsha, 14 qyrkúıekten bastap Pavlodar oblysynda jylytý maýsymy bastaldy. Bul jumystardy soltústik jáne shyǵys óńirlerde aýa raıynyń kórsetkishterine qaraı 1 qazanǵa deıin bastalmaq.
- Jalpy jóndeý jumystary bekitilgen kestege sáıkes júrgizilip jatyr. Energııa kózderinde jylytý maýsymyn bastaý úshin qajetti otyn qory jáne negizgi jabdyqtar bar. 17 myń shaqyrym elektr berý jelileri tolyq jóndeldi, 9 qosalqy stantsııadaǵy jumystar aıaqtalý satysynda tur, - dedi Energetıka mınıstri.
Osy oraıda Premer-mınıstr Oljas Bektenov úsh qalanyń jylý berý máselesin jedel sheshýge tapsyrma berdi.
- Birqatar óńirde jóndeý jumystary tolyq aıaqtalǵan joq. Atalǵan óńir ákimderi jylý berý máselesin tikeleı baqylaýǵa alsyn. Semeı, Stepnogor jáne Petropavl qalalarynda jylý júıesin iske qosýǵa basa nazar aýdarý qajet. Jylý berý maýsymy boıynsha baqylaý men úılestirý Nurlybek Nálibaevta (Premer-mınıstrdiń birinshi orynbasary), - dedi Úkimet basshysy.
Ekinshi másele boıynsha negizgi baıandamany Іshki ister mınıstri Erjan Sádenovtiń málimetinshe, respýblıkalyq trassalarda ortasha jyldamdyqty baqylaý júıesi qoldanylady. Dál osy júıe ornatylǵan ýchaskelerde jol-kólik oqıǵalary sany 10 paıyzǵa, qaza tapqandar 33 paıyzǵa, jaraqat alǵandar 12 paıyzǵa azaıdy. — Búginde bul júıe uzyndyǵy 2 800 shaqyrymdy quraıtyn 12 ýchaskede bar. Jyl sońyna taǵy 16 ýchaskede ornatylady. Osylaısha, ortasha jyldamdyqty ólsheıtin quraldar barlyǵy 5 600 shaqyrym bolatyn 28 ýchaskeni qamtıdy.
Onyń aıtýynsha, Іshki ister mınıstrligi jol qaýipsizdigi deńgeıin arttyrý baǵytynda qajetti sharalardy qabyldap jatyr.
- Qazirgi ýaqytta aıyppuldy elemeıtin «óreskel» quqyq buzýshylar bar. Olarmen kúresý maqsatynda «balldyq» júıeni engizýdi pysyqtaýdamyz. Ol árbir zańbuzýshylyqty jáne onyń aýyrlyǵyn eskeredi. Aıyppulmen qatar, birneshe márte jáne aýyr buzýshylyqtar úshin júrgizýshi kýáligin 1 jylǵa toqtatý kózdeledi. Tıisti túzetýlerdi Quryltaıdyń qaraýyna engizemiz, - dedi ol.
Al Kólik mınıstri Nurlan Saýranbaev jol qaýipsizdigin arttyrý boıynsha qandaı jumystar qolǵa alynǵanyn aıtty.
- Birinshiden, jyldamdyqty asyrý — apattyń negizgi sebebi. Sondyqtan, ortasha jyldamdyqqa erekshe kóńil bólinip otyr. Qazir bul joba 2,8 myń shaqyrym aqyly joldarda jumys istep tur. Sonyń arqasynda apat sany 10%-ǵa azaıdy. Jobany búkil respýblıkalyq jáne jergilikti joldarǵa engizýge kiristik, - dedi Nurlan Saýranbaev.
«QazAvtoJol» kompanııasynyń basqarma tóraǵasy Darhan Imanashev artyq júk tasymalyn azaıtyp, joldardyń merziminen buryn buzylýyna jol bermeý úshin respýblıkalyq joldarda 46 avtomattandyrylǵan ólsheý stantsııasy ornatylǵan aıtty.
- Stantsııalar kóliktiń salmaq-gabarıttik parametrlerin avtomatty túrde tirkep, derekti tıisti shara qabyldaý úshin ókiletti organnyń aqparattyq júıesine jiberedi. Sonymen qatar salmaq baqylaýynan qashý jaǵdaılary kezdesedi. Jekelegen júrgizýshiler stantsııalardy ruqsatsyz kirme, shyǵý joldary arqyly aınalyp ótedi nemese kólikti durys tirkeýge kedergi keltiretin basqa da áreketterdi jasaıdy. Qazirgi ýaqytta respýblıkalyq joldardaǵy zańsyz kirme jáne shyǵý joldar túgel tekserilip, kezeń-kezeńimen jabylyp jatyr, — dedi kompanııa basshysy.
Osy oraıda Premer-mınıstr joldarda sheshilmeı jatqan problemalyq máseleler óte kóp ekenin basa aıtty.
- Ony aıtqan joqsyz. Prezıdent aıtqan olqylyqtardyń bári sizdiń de jumysyńyzǵa tikeleı qatysty. Sondyqtan joldardyń sapasy joq, jaǵdaıda túzetý kerek. Túzetińiz! Nemese basqa adamdar bul jumyspen aınalysady, - dedi Oljas Bektenov.
Kún tártibine shyǵarylǵan máseleniń qorytyndysyn shyǵarǵan Úkimet basshysy Kólik mınıstrligine «Atameken» palatasymen birlesip, jekemenshik taksı qyzmetin retteý boıynsha qosymsha sharalar qabyldaýdy, kórsetiletin qyzmetter sapasyn qamtamasyz etýdi jalǵastyrýdy tapsyrdy. Sonymen qatar keıbir jol apattaryna kólik júrgizýshileriniń uıaly telefondardy paıdalanýy sebep bolatynyna nazar aýdartty.
- Joldardaǵy avtomattandyrylǵan júıeler kólik júrgizý kezinde telefon paıdalaný faktilerin barynsha anyqtaýǵa baǵyttalýǵa tıis. Jalpy, Іshki ister mınıstrligi ákimdiktermen birlesip, ornatylǵan barlyq kameranyń jumysyn tekserip shyqqany jón, - dedi Oljas Bektenov.
Onyń atap ótýinshe, qoǵamdyq kólikke arnalǵan jolaqpen júretin, qos tutas syzyqty kesip ótip, qarsy baǵytqa shyǵyp ketetin, sondaı-aq jyldamdyqty shamadan tys asyratyn jaýapsyz júrgizýshiler de bar.
- Mundaı faktilerge mindetti túrde tosqaýyl qoıyp, tıisti sharalar qabyldaý qajet. Jalpy, jol erejelerin qasaqana buzýshylarǵa qatysty tásilderdi qaıta qaraý kerek. Mundaı adamdarǵa aıyppul tóleý kezinde jeńildikter berilmeýge tıis. Kerisinshe, buzýshylyqtar sanyna qaraı aıyppul mólsherin eselep arttyrý qajet. Іshki ister mınıstrligi kóptegen elde tıimdi qoldanylyp júrgen baldyq júıeni engizý tájirıbesin zerdelep, ony elimizde iske qosýǵa tıis, - dedi ol.
