Áleýmettik mańyzy bar azyq-túlik baǵasy úshinshi apta qatarynan ózgergen joq
ASTANA. KAZINFORM – Premer-mınıstrdiń orynbasary – ulttyq ekonomıka mınıstri Serik Jumanǵarın tóraǵalyǵymen ótken Úkimet otyrysynda azyq-túlik ınflıatsııasy men áleýmettik mańyzy bar azyq-túlik taýarlary baǵasynyń qazirgi ahýaly qaraldy.
2026 jyldyń sáýir aıynyń qorytyndysy boıynsha azyq-túlik ınflıatsııasy 0,7%-dy qurady. Jyldyq ınflıatsııa baıaýlap, 11,3%-ǵa deıin tómendedi. Salystyrmaly túrde aıtsaq, 2025 jyldyń jeltoqsanynda bul kórsetkish 13,5%, qańtarda – 12,9%, aqpanda – 12,7%, naýryzda – 11,7% bolǵan.
Úkimet málimetinshe, áleýmettik mańyzy bar azyq-túlik taýarlary baǵasynyń ındeksi qatarynan úshinshi apta boıy 0% deńgeıinde saqtalyp otyr. Baǵanyń turaqtanýyna Astana men Almaty qalalary, Shymkent, Túrkistan oblysy, Almaty oblysy jáne Aqmola oblysy sekildi iri óńirler aıtarlyqtaı úles qosyp otyr.
Baǵanyń eń kóp tómendeýi qyzanaqta – 25,6%, qyryqqabatta – 18,7% tirkelgen. Sonymen qatar kúnbaǵys maıy, balyq, qaraqumyq jarmasy men un arzandaǵan.
Alaıda keıbir kókónis túrleri boıynsha ósim saqtalýda. Atap aıtqanda, pııaz 28,6%-ǵa, sábiz 15,7%-ǵa, kartop 10,4%-ǵa qymbattaǵan. Úkimet jańa pisken ónimder saýdaǵa shyqqan saıyn baǵa turaqtalady dep kútip otyr.
Saýda jáne ıntegratsııa birinshi vıtse-mınıstri Aıjan Bıjanova bıyl ishki naryqty jańa pisken kókónistermen qamtamasyz etý turaqty ári júıeli túrde júrgizilip jatqanyn aıtty. Onyń sózinshe, bul «Jasyl dáliz» tetigi men ımporttyq ónim jetkizý esebinen júzege asqan.
«KTJ Express» arqyly kórshi elderden shamamen 20 myń tonna kartop, 10 myń tonna sábiz, 6 myń tonnadan astam pııaz jáne 22 myń tonna qyryqqabat jetkizilgen. Bul maýsymdyq baǵa aýytqýlaryn tómendetip, jergilikti ónim tolyq piskenge deıin naryqtaǵy usynysty turaqtandyrýǵa múmkindik bergen.
Aýyl sharýashylyǵy vıtse-mınıstri Ermek Kenjehanuly Túrkistan oblysynda erte pisetin qyryqqabat jınaý jalǵasyp jatqanyn málimdedi. 22 mamyrdaǵy jaǵdaı boıynsha josparlanǵan 263,6 myń tonnanyń 158,6 myń tonnasy jınalǵan.
Jalpy bıyl 221,1 myń tonna kartop, 58,8 myń tonna pııaz jáne 34,7 myń tonna sábiz jınaý josparlanyp otyr. Negizgi ónim kólemin Túrkistan oblysy qamtamasyz etedi. Sonymen qatar Almaty jáne Jambyl oblystarynan da jetkizilim kútilýde.
Úkimet ónim ótkizý tizbegindegi tıimsiz deldaldardy joıý jumystaryn jalǵastyryp jatyr. Jyl basynan beri ákimshilik aıyppuldar sany 14,5%-ǵa artyp, 1,5 myńnan astam ákimshilik is qozǵalǵan. Bólshek saýdadaǵy 3,5 myńnan astam saýda núktesin ónimmen qamtyp otyrǵan 400-den astam kóterme jetkizýshi jaýapkershilikke tartylǵan.
Aıjan Bıjanovanyń aıtýynsha, taýar ótkizý jelilerine júrgizilgen tsıfrlyq taldaý aıasynda 17 myńnan astam elektrondy shot-faktýra tizbegi zerttelip, saýda, salyq jáne monopolııaǵa qarsy zańnamany buzýdyń shamamen 2,5 myń táýekeli anyqtalǵan.
Sonymen qatar Astanada Nazarbaev ýnıversıteti janyndaǵy Ulttyq analıtıkalyq ortalyq pen Magnum birlesip júzege asyrǵan otandyq ónimderdi ilgeriletý jobasynyń nátıjeleri tanystyryldy. Joba aıasynda dúkenderde «Qazaqstanda jasalǵan» degen arnaıy tańbalaý qoldanylǵan.
Nátıjesinde pılottyq joba engizilgen dúkenderde qazaqstandyq irimshik satylymy 20%-ǵa ósken. 1 shildeden bastap bul tájirıbeni respýblıka boıynsha keńeıtý josparlanyp otyr.
Jıyn sońynda Serik Jumanǵarın baqylaý sharalaryn kúsheıtýdi, ońtústik óńirlerdegi erte pisetin kókónis óndirýshilerimen kelisimsharttar jasaýdy jalǵastyrýdy jáne óńirlerdi arzandatylǵan astyqpen qamtamasyz etýdi tapsyrdy.
Aıta keteıik, Qazaqstanda AI-startaptar men zertteýlerdi qoldaýdyń jańa baǵdarlamalary iske qosylady.
