Álemge tanymal alty marafon

Olar:

Boston marafony (BAA Boston Marathon) - jyl saıyn ótkiziletin dástúrli jarys (AQSh, Massachýsets shtaty). Ol sáýir aıynyń úshinshi dúısenbisi kúni uıymdastyrylady.

Boston marafony - eń alǵash ret  kásipker Herbert Holtonnyń qoldaýymen 1897 jyly ótkizilgen.

Negizinen buǵan 27 myń adamǵa deıin qatysýǵa deıin ruqsat etilgen. Alaıda keıbir jyldary 36-38 myńǵa deıin jetken. Bul marafondy 500 myńnan astam kórermen tamashalaıdy.

2013 jyldyń 15 sáýirinde marafonnyń márege jeter tusynda bolǵan eki jarylystan 3 adam qaza taýyp, 200-den astam adam jaraqat aldy. Bul jarylysty aǵaıyndy Tamerlan men Djohar Tsarnaevtardyń uıymdastyrǵany anyqtalǵan edi. Tamerlan polıtsııamen atys kezinde qaza tapsa, Djohar sot úkimimen ólim jazasyna kesildi.

London marafony (Virgin London Marathon) jyl saıyn ótkiziledi. Negizinen sáýirde. Eń alǵash 1981 jyly uıymdastyrylǵan. 2014 jyly marafonǵa 36550 adam qatysty. Onyń kórermender sany 750 myńnan asyp jyǵylady.

Startqa kásipqoı jáne áýesqoı júgirýshilerdiń barlyǵy qatysa alady.

Berlın marafony  (BMW Berlin-Marathon) - qyrkúıek aıynyń sońǵy jeksenbisinde. Alǵash ret 1974 jyly 13 qazanda uıymdastyrylǵan.

1990 jylǵa deıin tek Batys Berlınde ótkizilip keldi, al Berlın qabyrǵasy qulaǵan soń, marafonshylar Brandenbýrg qaqpasy arqyly da júgiretin boldy.

Jalpy 40 myń adam qatysýǵa múmkindik bar. 2008 jyly márege 35913 adam jetti. Kórermender sany - 1,5 mıllıon shamasynda.

Chıkago marafony  (Bank of America Chicago Marathon) - AQSh-tyń Illınoıs shtatynda qazan aıynda ótkiziledi. Kúzgi marafondardyń ishindegi eń tanymaly.

2011 jyly Gúljanat Janatbekti jattyqtyryp júrgen reseılik Lılııa Shobýhova úshinshi ret osy marafonda sýyrylyp shyǵyp, rekord ornatqan bolatyn. Biraq keıinnen dopıng daýyna baılanysy barlyq nátıjeleri joıyldy.

 45 myń qatysýshyǵa deıin ruqsat etilgen. Kórermen sany búgingi tańda 1,7 mıllıonǵa deıin jetip otyr.

Nıý-Iork marafony (ING New York City Marathon) jyl saıyn qarasha aıynyń birinshi jeksenbisinde ótkiziledi.

Bul jarys 1970 jyldan bastaý alady. Alǵashynda 127 adam qatysypty. Ol kezde qaladaǵy Ortalyq saıabaqtyń aınalasynda uıymdastyrylǵan. Arada 5 jyl ótkende osy marafonnyń negizin salǵan Fred Lebo júgirý tas jolyna ózgeris engizip, endi Nıý-Iorktyń bes aýdanyn qamtıtyn boldy. Qazirgi kezde atalǵan marafon qanatyn jaıyp, álemdegi eń tanymaldarynyń qataryna engen.

Jyl saıyn Nıý-Iork marafonyna qatysýǵa 40 myń adam keledi. 2011 jyly 47340 adam jarysty. Al 2 mıllıonnan astam kórermen olardy qoldaý úshin kóshege shyǵady.

Tokıo marafony (Tokyo Marathon) - Azııa qurlyǵyndaǵy eń irisi. Tarıhy 1981 jyldan bastaý alady. 2013 jyly buǵan 35,5 myń adam atsalysty. Al qatysýshylar qalanyń barlyq kórikti jerlerin júgirip ótedi.

Esterińizge sala keteıik, ótken jyly 27 tamyzda Astanada alǵash ret IAAF-tyń sertıfıkatyn alǵan halyqaralyq ShYU marafony ótti. Oǵan 5000-nan astam adam qatysty. Sondaı-aq, sońǵy kezderi jalpy halyqtyq marafon uıymdastyrý Qazaqstanda da dástúrli úrdiske aınalyp keledi. Almaty, Astana qalalarynan bólek, oblys ortalyqtarynda  da ár túrli deńgeıde uıymdastyryla bastady.