Álemdik BAQ-taǵy Qazaqstan: Ulttyq reıtıng agenttigin qurý, geologııalyq barlaý jáne Eýroodaqqa munaı eksporty
ASTANA. KAZINFORM – Sáýirdiń bel ortasynda jahandyq ınternet-basylymdardy bir paraqtadyq. Mundaǵy Qazaqstanǵa qatysty jańalyqtyń kóbi halyqaralyq saýdaǵa negizdelgeni baıqalady. AQSh-pen beıbit atom baǵytyndaǵy keńes, Túrkııanyń otandyq geologııalyq barlaý salasyna enýi, Eýropalyq odaqqa eksporttalǵan munaı kólemi men ulttyq reıtıng agenttigin qurý taqyryptary keń taldanypty. Tolyǵyraq Kazinform tilshisiniń sholýynan oqyńyz.
Caspianpost: Qazaqstan EO-ǵa munaı jetkizýde ekinshi orynǵa shyqty
2025 jyldyń qorytyndysy boıynsha Qazaqstan Eýropalyq odaqqa shıki munaı jetkizetin iri elderdiń arasynda ekinshi orynǵa kóterildi. EO Keńesiniń deregin Caspianpost bólisken.
Eýropalyq Odaq Keńesi málimetinshe, ótken jyly Qazaqstan Eýroodaqqa 55,8 mln tonna shıki munaı eksporttaǵan. Reıtıng boıynsha el tek AQSh-tan keıin tur, Amerıka 63,5 mln tonna munaı jetkizgen. Al Norvegııa 55,7 mln tonnamen úshinshi orynǵa jaıǵasty, onyń kórsetkishi Qazaqstannan nebári 100 myń tonnaǵa az.
Osylaısha, AQSh, Qazaqstan jáne Norvegııa 2025 jyly Eýroodaqtyń negizgi munaı jetkizýshi seriktesteri atandy. Qazaqstannyń úlesine EO-ǵa ımporttalatyn shıki munaıdyń shamamen 12%-y tıesili.
Sońǵy jyldary naryqtaǵy ózgerister anyq baıqalady. Reseı munaıynyń EO ımportyndaǵy úlesi 2021 jylǵy 25,8%-dan 2025 jyly 2,2%-ǵa deıin kúrt tómendegen. Al Ýkraına jerindegi qaqtyǵys pen Reseı aýmaǵy arqyly munaı eksporttaý qıyndyǵyna qaramastan Qazaqstan «qara altyny» EO-ǵa úzbeı jetkizilip turdy.
Sarapshylardyń pikirinshe, bos qalǵan naryq úlesin Eýropa negizinen AQSh, Norvegııa jáne Qazaqstan esebinen tolyqtyrǵan. Bul Qazaqstannyń jahandyq energııa naryǵyndaǵy róliniń kúsheıip kele jatqanyn ańǵartady.
The Times of Central Asia: Ulttyqreıtıngagenttigiqurylady
Májilistiń jalpy otyrysynda «Reıtıngtik qyzmet týraly» zań jobasy jáne oǵan ilespe túzetýler birinshi oqylymda qaraldy. Atalǵan zań jobasy boıynsha elimizde táýelsiz ulttyq reıtıngtik baǵalaý ınstıtýty retinde Qazaqstannyń reıtıngtik agenttigi qurylmaq. Málimetti The Times of Central Asia jarııalady.
Zań jobasy 7 taraýdan, 30 baptan turady. Ol reıtıngtik qyzmetti memlekettik retteý men qadaǵalaýdyń keshendi modelin quraıdy. Іlespe zań jobasymen 3 kodekske jáne 18 zańǵa túzetýler engiziledi.
- Birinshiden, táýelsiz ulttyq reıtıngtik baǵalaý ınstıtýty retinde Qazaqstannyń reıtıng agenttigin qurý. Onyń aktsıonerleri Ulttyq Bank, halyqaralyq reıtıngtik agenttik jáne basqa da qarjy uıymdary bolady. Ulttyq Bank agenttiktiń qarjylyq ornyqtylyǵyn jáne qarjy naryǵy tarapynan senimdi qamtamasyz etedi. Ekinshiden, halyqaralyq reıtıngtik agenttikter. Zań jobasy sheńberinde kredıttik reıtıngtik agenttikterdiń úsh túrin qamtıtyn ınstıtýtsıonaldyq model engizilmek. Alǵashqy model boıynsha táýelsiz ulttyq reıtıngtik baǵalaý ınstıtýty retinde Qazaqstannyń reıtıng agenttigin qurý usynylady, – deıdi Qarjy naryǵyn retteý jáne damytý agenttiginiń tóraǵasy Mádına Ábilqasymova.
Anadolu: Qazaqstan-AQSh atom energııasy boıynsha keńes ótkizdi
QR Atom energııasy jónindegi agenttigi AQSh-tyń Memlekettik departamentiniń delegatsııasymen beıbit atom taqyrybynda kezdesý ótkizdi. Anadolu agenttiginiń jazýynsha, kelissóz barysynda atom energııasyn beıbit maqsatta paıdalaný salasyndaǵy Qazaqstan-Amerıka yntymaqtastyǵyn damytý máselesi sóz bolǵan.
Jıynǵa AQSh Memlekettik hatshysynyń qarý-jaraqty baqylaý jáne taratpaý máseleleri jónindegi kómekshisiniń orynbasary mindetin atqarýshy Krıstofer Klaın kelgen. Al Qazaqstan tarapynan Atom energııasy jónindegi agenttik tóraǵasynyń orynbasarlary Tımýr Jantıkın men Áset Mahambetov jáne «QAES» JShS ókilderi qatysqan.
Qazirgi tańda memleketter ekijaqty áriptestikti nyǵaıtýǵa múddeli. Aldaǵy ýaqytta saraptamalyq tájirıbe almasý jáne ınstıtýtsıonaldyq tetikterdi ilgeriletý josparlanyp otyr.
Report: Túrkııalyq kompanııalar munaı-gaz qoryn barlaıdy
Qazaqstanda munaı-gaz jáne kómir-hımııa salalaryndaǵy jobalardy júzege asyrýǵa túrik kompanııalary atsalyspaq. «QazMunaıGaz» ben Turkish Petroleum Corporation kompanııalary geologııalyq barlaý jáne óndiris salasyndaǵy yntymaqtastyq máselesin talqylaýda. Jańalyqty Report aqparat agenttigi taratty.
Astanaǵa Túrkııa vıtse-prezıdenti Djevdet Iylmaz jumys saparymen keldi. Birneshe kúnge sozylǵan sapar aıasynda Úkimetaralyq komıssııanyń 14-shi otyrysy ótken bolatyn. Jıyn barysynda Premer-mınıstr Oljas Bektenov Qazaqstan-Túrkııa kompanııalary geologııalyq barlaý jumysyn júgizetinin málimdedi.
– Energetıkalyq seriktestikti damytý ózara árekettesýdiń mańyzdy baǵyty jáne aımaqtyq turaqtylyqtyń tiregi sanalady. Baký-Tbılısı-Jeıhan baǵyty qazaqstandyq munaıdy jetkizý úshin mańyzdy qubyrlyq ınfraqurylymnyń bóligi. Túrik kompanııalary Qazaqstanda munaı-gaz salasyndaǵy iri jobalardy sátti júzege asyryp jatyr. Budan basqa, taraptar bul salada ınvestıtsııalyq kelisimder jasaýǵa basa nazar aýdaryp otyr, – dedi Úkimet basshysy.
Premer-mınıstrdiń paıymynsha, elektr energetıkasy, kómir ónerkásibi jáne taǵy basqa salalardaǵy eki eldiń sarapshylary ınnovatsııalardy engizý boıynsha tájirıbe almasýy qajet.
– Qazirgi tańda AKSA Energy kompanııasy Qyzylordada qýattylyǵy 240 MVt bý-gaz qondyrǵysyn salyp jatyr. Bul rette biz ózara tıimdi qatynasty eń keń aýqymda keńeıtýge jáne jańa usynystarǵa ashyqpyz, – dedi Oljas Bektenov.
