Álemdik BAQ-taǵy Qazaqstan: Tramp syılyǵy, Astanadaǵy jańa áýejaı jáne G20 sammıtine shaqyrý

ASTANA. KAZINFORM — Bul aptada Qazaqstan jahandyq medıanyń basty jańalyǵyna aınaldy desek bolady. Sebebi AQSh prezıdenti Donald Tramp Qasym-Jomart Toqaevqa Aq úıdiń sımvolıkalyq kiltin syılady, keıin Qazaqstandy G20 sammıtine shaqyrýdy da umytpaǵan. Oǵan qosa KazTransOil Eýropada keńse ashsa, Astanada jańa áýejaı salý máselesi kóterilýde. Osy jáne ózge de oqıǵalar álemdik aqparat keńistiginde kóp tarady. Tolyǵyraq Kazinform tilshisiniń sholýynan oqyńyz.

Euronews: Tramp G20 sammıtine Qazaqstan men Ózbekstan prezıdentterin shaqyrdy

AQSh prezıdenti Donald Tramp qazaq jáne ózbek kóshbasshylary 2026 jyly jeltoqsanda Maıamıde ótetin G20 sammıtine qonaq retinde qatysatynyn aıtty. Buǵan deıin ol eki eldiń memleket basshylarymen telefon arqyly sóılesken edi. Euronews aptanyń bel ortasynda aqparat taratyp, kezdesýde qandaı máseleler talqylanatynyn boljaǵan.

Bul shaqyrý Vashıngtonnyń Ortalyq Azııaǵa erekshe kóńil bólip otyrǵanyn kórsetedi. Jıynda qaqtyǵystardy sheshý, strategııalyq paıdaly qazbalar, saýda-ekonomıkalyq yntymaqtastyq taqyryby qozǵalmaq.

Osy aptada Prezıdent Tramp óziniń Truth Social áleýmettik jelisinde AQSh-tyń Qazaqstan men Ózbekstanmen qarym-qatynasy «ǵajap» dep baǵalaǵan bolatyn. Tramptyń aıtýynsha, áńgime barysynda taraptar jalǵasyp jatqan qaqtyǵystarda beıbitshilikke qol jetkizý máselelerin, sondaı-aq memleketter arasyndaǵy saýda men yntymaqtastyqty damytý joldaryn talqylaǵan. AQSh prezıdenti Amerıka Qurama Shtattary, Qazaqstan jáne Ózbekstan arasyndaǵy qarym-qatynastardyń joǵary deńgeıde ekenin atap ótti.

Qazaqstan da, Ózbekstan da G20 múshesi emes. Degenmen jyl saıyn ótetin iri ekonomıkalar basshylarynyń sammıtin qabyldaýshy memleket kóbine uıymǵa múshe emes elderdi de shaqyrady.

Osy aptada álemdik BAQ Qazaqstan men AQSh qarym-qatynasy týraly taǵy bir jańalyq taratty. Ol – Tramptyń Toqaevqa jibergen syılyǵy. AQSh kóshbasshysy Qasym-Jomart Toqaevqa Aq úıdiń sımvolıkalyq kiltin syılaǵan.

RBK-nyń jazýynsha, Qazaqstannyń AQSh-taǵy elshisi Maǵjan Іlııasov AQSh prezıdenti Donald Trampqa senim gramotalaryn tapsyrǵan. Bul rásimnen keıin prezıdenttiń baspasóz hatshysy Rýslan Jeldibaı áleýmettik jelide olardyń kezdesýiniń nátıjeleri týraly jazba jarııalady. Jeldibaıdyń aıtýynsha, senim gramotalaryn tapsyrý rásiminen keıin Elshi men AQSh prezıdenti qysqasha áńgimelesken. Sol kezde Tramp qarasha aıynda Qazaqstan prezıdenti Qasym-Jomart Toqaevpen bolǵan kezdesýdi joǵary baǵalap, Toqaevqa Aq úıdiń sımvolıkalyq kiltin jáne óziniń qoltańbasy qoıylǵan beıcbolkasyn syılaǵan.

«Qurama Shtattar kóshbasshysy Qazaqstan prezıdentine jyly lebizin joldap, ony qurmetteıtinin atap ótti. Sondaı-aq Qasym-Jomart Toqaevty halyqaralyq úderisterdi tereń biletin ári jan-jaqty túsinetin tájirıbeli memleket qaıratkeri, keremet adam dep sıpattady», – delingen jazbada.

The Times of Central Asia: KazTransOil Eýropalyq odaqtaǵy alǵashqy keńsesin ashty

«QazTransOıl» AQ Polsha Respýblıkasynda fılıalyn ashý týraly sheshim qabyldady. Bul – kompanııanyń Eýropalyq Odaq aýmaǵyndaǵy alǵashqy ókildigi. Eýropadaǵy keńse nendeı qyzmet atqaratynyn The Times of Central Asia taldady.

Ókildiktiń ashylýy «QazTransOıl» AQ-nyń Polsha aýmaǵyndaǵy múddelerin qorǵaýǵa arnalǵan. Ásirese Belarýs Respýblıkasynyń aýmaǵy arqyly ótetin tranzıt pen ózge memleketterdiń magıstraldyq qubyr júıeleri arqyly tasymaldanatyn Qazaqstan munaıyn qadaǵalaıdy.

Sonymen qatar fılıal qyzmeti aıasynda munaıdy Eýropa elderine jetkizý úshin «Adamova Zastava» munaı tapsyrý pýnktinde qabyldaý jáne tapsyrý kezinde eseptik operatsııalardy júrgizbek.

Atalǵan joba qazaq munaıynyń Germanııa baǵytyna, onyń ishinde Shvedt qalasyndaǵy munaı óńdeý zaýytyna turaqty jetkizilimin qamtamasyz etý úshin mańyzdy. Fılıaldyń ashylýy qazaqstandyq munaıdy tasymaldaýdyń halyqaralyq balamaly baǵyttaryn odan ári damytýǵa yqpal etip, Qazaqstannyń álemdik energetıkalyq naryqtaǵy pozıtsııasyn nyǵaıtýǵa múmkindik beredi dep boljanyp otyr.

Anadolu: Bıyl 14,8 myńnan astam etnıkalyq qazaq qandas mártebesin aldy

1991 jyldan beri elge 1 mln 162,9 myń etnıkalyq qazaq oralǵan edi, 2025 jyly bul qatarǵa 14 828 qazaq qosyldy. Anadolu aqparat agenttigi tarıhı otanymen tabysqan qandastar týraly aqparat jarııalady.

Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstrliginiń málimetinshe, jyl basynan Qazaqstanǵa kelgen qandastardyń 44,5%-y Ózbekstannan, 43,6% – Qytaıdan, 4,1% – Túrikmenstannan, 3% – Monǵolııadan 2,5% – Reseıden jáne 2,3 basqa elderden.

Osy jylǵy 1 jeltoqsandaǵy jaǵdaı boıynsha eńbekke qabiletti jastaǵy etnıkalyq qonys aýdarýshylar sany 57,4%-dy, eńbekke qabiletti jastan kishi 34%-dy jáne zeınetkerler 8,6%-dy quraıdy.

Eńbekke qabiletti jastaǵy qandastardyń ishinen bilim deńgeıi boıynsha 15%-y joǵary bilimdi, 27,6%-y orta kásibı bilimdi, 51,1%-y jalpy orta bilimdi jáne 6,3% bilim joq.

Qonys aýdarǵan etnıkalyq qazaqtar túrli óńirlerge qonystandy. Sonymen birge, qandastardy qonystandyrý úshin kelesideı eńbek kúshi tapshy óńirler anyqtaldy: Aqmola, Abaı, Qostanaı, Pavlodar, Atyraý, Batys, Shyǵys jáne Soltústik Qazaqstan oblystary.

Aıta ketsek, 2025 jylǵa arnalǵan qandastardy qabyldaý kvotasy 2 309 adamdy quraǵan. 1 qarashadaǵy jaǵdaı boıynsha qonystandyrý óńirlerine 1 942 qandas kóshirilgen.

TASS: Toqaev Astanada jańa áýejaı salý múmkindigin qarastyrýdy tapsyrdy

Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev Astananyń kólik-tranzıt áleýetin arttyrý úshin jańa áýejaı salý múmkindigin qarastyrýdy tapsyrdy. Memleket basshysynyń sózin reseılik TASS aqparat agenttigi taratqan.

«Qalanyń kólik-tranzıt áleýetin arttyrý úshin jańa áýejaı salý múmkindigin qarastyrý qajet. Úkimetke ákimdikpen birge osy máseleni muqııat pysyqtap, naqty usynys engizýdi tapsyramyn. Jýyrda biz elimizde tolyqqandy avıahabtar qalyptastyrý máselesin qarastyrdyq. Sonyń ishinde elorda áýejaıyna qatysty jumys ta bar. Biraq Qazaqstanda óndiriletin avıa janarmaı kólemi jetkiliksiz. Osy jaǵdaı avıahabtardy damytýǵa kedergi bolýy múmkin», – dedi Prezıdent Astanany damytý jónindegi keńeste.

Sondyqtan Úkimet avıa janarmaı óndirisin arttyrý úshin naqty sharalar qabyldaý tapsyryldy.

«Bálkim, jańa munaı óńdeý zaýytyn salý kerek shyǵar. Onyń artyqshylyǵy da, kemshin tustary da bar. Úkimet osyǵan qatysty óz ustanymyn aıqyndap, naqty sheshim qabyldaýy qajet», – dep atap ótti Qasym-Jomart Toqaev.