Álemdik BAQ-taǵy Qazaqstan: Ystyqkóldegi kýrorttar, referendým jáne krıptohab jospary
ASTANA. KAZINFORM – Apta mańyzdy saıası jańalyqqa toly boldy. Jahandyq ınternet-basylymdar Konstıtýtsııaǵa qatysty ótetin referendým ýaqytyn, Ystyqkóldegi Qazaqstan menshigindegi shıpajaılar týraly jazypty. Áýejaı men temirjol ınfraqurylymyn jańǵyrtý baǵytynda qandaı jumys atqarylatyny jáne Ortalyq Azııadaǵy krıptonaryq ta ataýsyz qalmaǵan. Tolyǵyraq Kazinform tilshisiniń sholýynan oqyńyz.
The Times of Central Asia: Qazaqstan Ystyqkóldegi tórt kýrorttyq nysandy aldy
Senat Qyrǵyzstannyń Ystyqkól oblysynda ornalasqan jer ýchaskelerin jalǵa alýǵa qatysty zańǵa qol qoıdy. Endi Qazaqstan kórshi elden jalpy aýmaǵy 58,8 gektar jerdi 49 jylǵa jalǵa alady. Bul aýmaqta qazaqstandyq sanatorııler men demalys úıleri ornalasqan. Jýyrda The Times of Central Asia analıtıkalyq platformasy taqyrypty jan-jaqty zerttedi.
Jańa kelisimge saı, Qazaqstan tórt nysanǵa menshik quqyǵyn alady. Olar:
«Qazaqstan» sanatorııi (17,5 ga);
«Ýnıversıtet» pansıonaty (17,4 ga);
«Samal» demalys úıi (9,2 ga);
«Olımp» pansıonaty (14,7 ga).
Atalǵan nysandar keńes kezeńinde boı kótergen. Qujat boıynsha Qazaqstan atalǵan demalys oryndaryn (sporttyq bazadan basqasyn) 3-4 juldyzdy qonaqúı deńgeıine deıin jańartý mindetin moınyna alǵan. Al qyrǵyz tarapy nysandardy keri qaıtaryp almaýǵa kepildik bermek. Jer telimderi qatań túrde demalys jáne saýyqtyrý maqsatynda ǵana paıdalanylýy tıis.
Resmı málimetke súıensek, nysandardy jańartý jumysy jyl sońyna deıin aıaqtalady. Oǵan respýblıkalyq bıýdjetten 9 mlrd teńge bólingen. Al shıpajaı aýmaǵyndaǵy Dinmuhamed Qonaevtyń saıajaıy tarıhı-mádenı mura bolyp qalady, ol jerde murajaı-úı ashylady.
Kóldiń jaǵasynda ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıtetiniń sport-saýyqtyrý lageri jańartylady. Budan bólek, «Samal» demalys úıi men «Olımp» sport-saýyqtyrý ortalyǵy boı kóteredi. Barlyq jumys aldaǵy eki-úsh jyldyń ishinde aıaqtalady. Oǵan ınvestorlar esebinen 26,7 mlrd teńge jumsalýy múmkin. Kelisimniń taǵy bir talabyna sáıkes, qonaq úıler 3 jáne 4 juldyzdy bolýy shart.
Buǵan deıin The Times of Central Asia Almatydan Ystyqkólge deıin qysqa jol salynatynyn habarlaǵan bolatyn. Jańa joldyń uzyndyǵy 277 shaqyrym jáne jol júrý ýaqyty shamamen úsh saǵatty quraıdy.
Reuters: 15 naýryzda Konstıtýtsııa boıynsha referendým ótedi
Sársenbide jańa Konstıtýtsııa boıynsha referendým ótetin ýaqyt belgili boldy. Saıası oqıǵa 15 naýryz kúni uıymdastyrylmaq. Osy oraıda Reuters ınternet-basylymy Ata zańnyń jańa redaktsııasyndaǵy mańyzdy bólikterdi tarqatqan.
Negizgi zańnyń jobasy Qazaqstan parlamentiniń jumysyn ońtaılandyrýdy kózdeıdi. Onyń ishinde bir palataly Parlament qurý, depýtattar sanyn qysqartý qarastyrylǵan. Sondaı-aq 1996 jyly joıylǵan vıtse-prezıdent laýazymy qaıta engizilýi yqtımal.
Qazaqstan bul qadamdy saıası ahýal kúrdelengen shaqta jasap otyr: elde eki tańbaly ınflıatsııa saldarynan salyqtar jappaı kóterildi. Oǵan qosa álemdik munaı jetkizilimi birqatar qıyndyqqa tap keldi.
- Jańa Konstıtýtsııaǵa sáıkes, Qazaqstan prezıdenti jeti jylǵa bir ǵana merzimmen saılanady. Qazirgi prezıdent Qasym-Jomart Toqaev jetijyldyq merzimmen 2029 jylǵa deıin bılikte bolady.
Qosa ketsek, Toqaev – burynǵy dıplomat, bes tildi meńgergen jáne Jenevadaǵy Birikken Ulttar Uıymynyń bólimshesin basqarǵan.Buǵan deıin premer-mınıstr jáne syrtqy ister mınıstri laýazymdaryn atqardy, - delingen Reuters maqalasynda.
Aqparat agenttigi «energetıka jáne mıneraldyq resýrstarǵa baı Qazaqstan Batys memleketterimen qatar Reseı, Qytaı elderimen de tyǵyz qarym-qatynasty saqtap keledi» dep keltirgen.
Report: Áýejaı men temirjolǵa kóńil bólinedi
Qazaqstanda tranzıttik áleýetti arttyrýǵa baǵyttalǵan temirjol jáne avıatsııalyq ınfraqurylymdy damytý boıynsha aýqymdy jobalar júzege asyrylýda. Atalǵan aqparatty Úkimettiń keńeıtilgen otyrysynda Premer-mınıstr Oljas Bektenov málimdedi. Sheneýnik sózin Report taratty.
Premer-mınıstrdiń sózinshe, bıyl 475 shaqyrym bolatyn eki temirjol jelisiniń qurylysy jáne 2,9 myń shaqyrym joldy jańǵyrtý jumysy aıaqtalady.
– Bul tranzıttik tasymal kólemin 60%-ǵa ulǵaıtýǵa, al tranzıttik konteınerlik poıyzdardyń jyldamdyǵyn saǵatyna 50 shaqyrymǵa deıin arttyrýǵa múmkindik beredi. Atap aıtqanda, Qytaı shekarasynan Kaspııge deıin júkterdi jetkizý ýaqyty osy jyldyń sońyna qaraı 84 saǵattan 55 saǵatqa deıin qysqarady. 11 myń shaqyrym avtomobıl joldaryn salý men rekonstrýktsııalaý jumystary júzege asyrylady, – dedi Oljas Bektenov.
Sondaı-aq avıatsııa salasyn, ásirese ınfraqurylymdy damytýǵa nazar aýdarylady. Mysaly, bıyl Astana qalasynyń áýejaıynda ekinshi ushý-qoný jolaǵynyń qurylysy bastalady. Ony iske qosý arqyly 20 jyl boıy jóndeý kórmegen birinshi jolaqty jóndeýge múmkindik týady.
– Bul Astana áýejaıynyń ótkizý qabiletin 4 ese arttyryp, 40 mln jolaýshyǵa deıin jetkizedi. Shilde aıynda Almaty áýejaıynyń ishki termınalyn kúrdeli jóndeý jumystary aıaqtalady. Ótkizý qabileti 14 mln jolaýshydan 19 mln-ǵa deıin artady. Ushý-qoný jolaǵyn jańǵyrtý boıynsha qurylys-montaj jumystary bastalady, – dedi Premer-mınıstr.
Buǵan deıin Prezıdent tapsyrmasy boıynsha avıaotynnyń naryqtyq baǵasyn tómendetý qolǵa alynǵan. Nátıjesinde avıatsııalyq otynnyń baǵasy $1,2 myńnan $950-ge deıin tómendedi. Bul sheteldik avıakompanııalar úshin Qazaqstannyń áýe keńistiginiń tartymdylyǵyn arttyrady degen jospar bar.
Euronews: Qazaqstan – Eýrazııadaǵy krıptohab
2021 jyly Qytaıda krıptovalıýta aınalymyna tyıym salynǵannan keıin maınerler Qazaqstanǵa bet aldy. Tipti belgili bir kezeńde el bıtkoın óndirý boıynsha álemde ekinshi orynǵa shyqty. Alaıda baqylaýsyz ketken naryq ekonomıkaǵa keri áser ete bastaǵan bolatyn. Euronews Qazaqstannyń bul qıyndyqtan qalaı shyqqanyn ári qazir krıptohab qurý úshin qandaı jospar túzgenin jazypty.
2023 jyly zańsyz maınıng pen «kóleńkeli saýdaǵa» qarsy qatań sharalar engizilgen bolatyn. Sodan beri lıtsenzııalanǵan platformalarda saýda kólemi artty. Mysaly, atalǵan naryqtaǵy saýda 2023 jyly 270 mln eýro bolsa, 2025 jyldyń alǵashqy úsh toqsanynda shamamen 6 mlrd eýroǵa jetti, ıaǵnı jıyrma eseden astamǵa ósti.
Bıyldan bastap Ulttyq bank resmı túrde krıptonaryqty retteýdi moınyna aldy. Ortalyq bank qazir lıtsenzııalanǵan bırjalarda qandaı tsıfrlyq aktıvter saýdalanatynyn anyqtaıdy. Baqylaý «Astana» halyqaralyq qarjy ortalyǵymen birlesip júrgiziledi, bul – Ortalyq Azııadaǵy alǵashqy qosarlanǵan retteý modeli.
– Qazaqstan Ulttyq banki ishki suranys pen usynysqa, bólshek ınvestorlarǵa jáne jergilikti naryq qatysýshylaryna basymdyq beredi, al «Astana» halyqaralyq qarjy ortalyǵy halyqaralyq jáne óńirlik ınvestorlarmen jumys isteıdi, – dep túsindiredi Ulttyq bank tóraǵasynyń keńesshisi jáne tsıfrlyq damý boıynsha dırektory Bınur Jálenov.
Qazaqstannyń tsıfrlyq aktıvter salasynda óńirlik kóshbasshyǵa aınalýyna múmkindik zor. Máselen, tanymal ATAIX Eurasia Ortalyq Azııada Qazaqstanmen tyǵyz baılanysta. Tipti jańa jobalardy júzege asyrýdy josparlap otyr, onyń ishinde Bank CenterCredit-pen birlesken krıptokarta bar. Google Pay, Apple Pay jáne Samsung Pay júıelerine baılanǵan bul karta krıptovalıýtany kádimgi bank kartasy sekildi jumsaýǵa múmkindik beredi — tólem kezinde qarajat avtomatty túrde teńgege aınaldyrylady.