Álemdik BAQ-taǵy Qazaqstan: Ekinshi AES, referendým merzimi jáne Pákistanǵa eksporttalatyn avtobýstar

ASTANA. KAZINFORM – Osy aptada jahandyq ınternet-basylymdar eldegi kóp jaıǵa úńildi. Memleket basshysynyń Pákistanǵa jasaǵan sapary, astyq eksportyndaǵy kórsetkishter keńinen qaýzalǵan. Ekinshi AES-tiń qaıda boı kóteretini jáne referendým ótkizý merzimine qatysty jańalyqtar aıtylypty. Tolyǵyraq Kazinform tilshisiniń sholýynan oqyńyz.

Report: Qazaqstan Pákistanǵa 600 elektr avtobýsyn jetkizedi

Islamabadta memleket basshylarynyń qatysýymen Qazaqstan-Pákistan bıznes-forýmy ótti. Jıyn barysynda eki el arasyndaǵy ekonomıkalyq baılanystardy jańa deńgeıge shyǵaratyn mańyzdy qujattar qabyldandy. Sonyń ishinde qazaqstandyq Falcon EuroBus kompanııasy Pákistan naryǵyna 600 elektroavtobýs jetkizetin boldy. Jańalyqty Report aqparat agenttigi bólisti.

2027–2028 jyldary Pákistanǵa eksporttalatyn avtobýstar sany 2 myń birlikke deıin jetýi múmkin. Alǵashqy elektr avtobýstaryn jetkizý sáýir aıynda bastalmaq. Kommertsııalyq kelisimsharttyń jalpy quny 108 mln dollardy quraıdy.

Falcon EuroBus kásiporny 2018 jyly Almaty qalasynda qurylǵan. Búginde zaýyt eýropalyq sapa standarttaryna saı keletin avtobýstar shyǵarady. Óndiristik qýaty jylyna 1 500 avtobýs, al aldaǵy ýaqytta kórsetkishti 3 myń birlikke deıin ulǵaıtý josparlanǵan. Qazir zaýyt ónimine Ózbekstan, Mońǵolııa, Pákistanda ǵana emes, Eýropa elderinde suranys joǵary.

Aıta keteıik, bıznes-forýmda Qazaqstan tarapynan 150-ge jýyq, Pákistan jaǵynan 180 kompanııa kelissóz júrgizdi. Astana men Islamabad aldaǵy 2 jylda taýar aınalymyn 1 mlrd dollarǵa jetkizýge nıetti.

Qazaqstan-Pákistan bıznes-forýmynyń qorytyndysy boıynsha jalpy somasy 200 mıllıon dollarǵa jýyq 30-dan astam kommertsııalyq qujatqa qol qoıyldy. Kelisimderde qarjy, logıstıka, ónerkásip, energetıka, agroónerkásip kesheni, tsıfrlandyrý jáne ınfraqurylym salalaryndaǵy yntymaqtastyqty keńeıtýge arnalǵan.

Mysaly, «Samuryq-Qazyna» men Fauji kompanııalar toby ortaq ınvestıtsııalyq platforma qurýǵa ýaǵdalasty. Bul alań eki el aýmaǵynda birlesken jobalardy iriktep, iske asyrýǵa múmkindik beredi. Al «Báıterek» holdıngi jergilikti Habib Bank Limited-pen seriktestigin keńeıtti. Sondaı-aq kólik-logıstıka salasynda Pákistan kompanııasymen yntymaqtastyq bastaldy.

The Times of Central Asia: Ekinshi AES salatyn oryn anyqtaldy

Qazaqstan ekinshi atom elektr stantsııasyn salý ornyn resmı túrde bekitti. Úkimettiń qaýlysyna sáıkes, nysan Almaty oblysynyń Jambyl aýdanynda, eldegi alǵashqy atom elektr stantsııasy úshin tańdalǵan alańnyń mańynda salynatyn bolady. Resmı aqparatty The Times of Central Asia habarlady.

Ádilet mınıstrligi «Ekinshi atom elektr stantsııasy» ıadrolyq qondyrǵysyn salý jáne ol salynatyn aýdan týraly» atty 2026 jylǵy 26 qańtardaǵy №40 Úkimet qaýlysyn «Ádilet» normatıvtik quqyqtyq aktiler júıesinde jarııalady. Qaýly qol qoıylǵan kúnnen bastap kúshine endi.

Ádette atom energetıkasy salasyndaǵy jobalar tehnıkalyq-ekonomıkalyq negizdemeden, ekologııalyq saraptamadan jáne qarjylandyrýdy rásimdeý kezeńinen ótedi. Jospardyń aldyn ala bekitilýinen tolyq aýqymdy qurylysqa kóshý barysynda merzim ózgerýi múmkin.

Buǵan deıin Qytaıdyń CNNC kompanııasymen eldegi ekinshi jáne úshinshi AES-ti salý jóninde kelisimshart bary aıtylǵan, al alǵashqy AES-ti Reseıdiń «Rosatom» korporatsııasy salatyny habarlanǵan bolatyn. Qurylys alańy Balqash kóliniń jaǵasynda, Almaty qalasynan shamamen 400 shaqyrym jerde ornalasqan. Osylaısha, Qazaqstandaǵy alǵashqy eki atom elektr stantsııasy eldiń ońtústik óńirinde shoǵyrlanbaq.

Alǵashqy AES-tiń jobalyq qýaty 2,4 GVt quraıdy jáne árqaısysynyń qýaty 1,2 GVt bolatyn VVER-1200 tıpti eki reaktordy qamtıdy. «Rosatom» kompanııasy qurylys alańynda daıyndyq jumysyn bastap ketti. Іrgetasyn quıý 2029 jylǵa josparlanǵan, al stantsııa 2035 jyly iske qosylady.

Bılik atom energetıkasyn eldegi elektr energııasy tapshylyǵyn sheshýge arnalǵan strategııalyq sheshim retinde qarastyryp otyr. Sonymen qatar, Energetıka mınıstri Erlan Aqkenjenov birneshe jylda elektr tapshylyǵyn joıýǵa baǵyttalǵan keshendi shara júrgiziletinin aıtqan edi.

TASS: Konstıtýtsııalyq reformaǵa baılanysty referendým ótkizý bastamasy kóterildi

Májilis depýtaty, «Respublika» partııasynyń jetekshisi Aıdarbek Qojanazarov talqylanyp jatqan Ata zańnyń jekelegen baptary redaktsııadan ótkennen keıin jańa Konstıtýtsııanyń jobasyn jalpyulttyq referendýmǵa shyǵarý jóninde bastama kóterdi. Onyń aıtýynsha, qujat qazirdiń ózinde jetkilikti deńgeıde pysyqtalǵan. Depýtat sózin TASS taratty.

Aıdarbek Qojanazarovtyń aıtýynsha, reformany talqylaý alty aıdan astam ýaqyt boıy júrgizildi. Jańa Konstıtýtsııanyń jobasy kásibı zańgerlerdiń, ártúrli sala sarapshylarynyń jáne azamattyq qoǵam ókilderiniń uzaq ári júıeli jumysy nátıjesinde ázirlengen.

– Konstıtýtsııalyq komıssııanyń múshesi retinde jekelegen baptardyń redaktsııasy pysyqtalǵannan keıin jańa Konstıtýtsııa jobasyn jalpyhalyqtyq daýys berýge – referendýmǵa shyǵarýdy usynamyn, – dedi depýtat.

Aıta keteıik, buǵan deıin Aıdarbek Qojanazarov ulttyq valıýtanyń mártebesin Konstıtýtsııada bekitýdi usynǵan bolatyn. Onyń pikirinshe, teńgeni Ata zańda naqty kórsetý ekonomıkalyq táýelsizdikti nyǵaıtyp, qarjy saıasatynyń turaqtylyǵyn qamtamasyz etedi. Qazirgi tańda teńgeniń mártebesi zańmen rettelgenimen, álemdik qarjy júıesi ózgerip jatqan jaǵdaıda bul normany Konstıtýtsııa deńgeıinde bekitý ózekti.

Anadolu: Aýǵanstan men Ortalyq Azııaǵa astyq eksporty ulǵaıýda

Aýǵanstanǵa astyq tasymaldaý kólemi aıtarlyqtaı artyp keledi. 2025 jylǵy qyrkúıekten 2026 jylǵy 31 qańtarǵa deıin bul elge eksport 1,9 ese ósip, 216 myń tonnadan 416 myń tonnaǵa jetti. Aýyl sharýashylyǵy mınıstrliginiń málimetin Anadolu aqparat agenttigi jarııalady.

Vedomstvo aqparatyna súıensek, Qazaqstan óńirdegi astyqtyń negizgi jetkizýshisi retinde rólin saqtap otyr ári eksport áleýetin nyǵaıtyp, tasymal geografııasyn keńeıtýde.

«Jetkizilimderdiń negizgi ósimi Ortalyq jáne Ońtústik Azııanyń dástúrli naryqtaryna tıesili. Atap aıtqanda, Ózbekstanǵa astyq eksporty 49%-ǵa artyp, 1 813 myń tonnadan 2 702 myń tonnaǵa jetti. Qyrǵyzstanǵa jetkizilim kólemi 1,7 esege ósip, 95 myń tonnadan 163 myń tonnaǵa deıin ulǵaıdy. Aýǵanstanǵa eksport 1,9 esege artyp, 216 myń tonnadan 416 myń tonnaǵa jetti», – delingen resmı aqparatta.