Álemdik BAQ-taǵy Qazaqstan: Atom ónerkásibin damytý, pılotsyz júk tasymaly jáne jańa saýda platformasy
ASTANA. KAZINFORM – Bul aptada jahandaǵy ınternet-basylymdar Qazaqstanǵa qatysty jańalyqty qalys qaldyrmady. Qytaımen birlesip ázirlengen astyq saýdalaýǵa arnalǵan platformanyń qurylýy, atom ónerkásibindegi otandyq tehnologııanyń úlesin arttyrý jobalary keń taldanǵan. Taý-ken salasyndaǵy aldaǵy boljam men júrgizýshisiz júk kólikterin damytý isi de aıtylypty. Tolyǵyraq Kazinform tilshisiniń sholýynan oqyńyz.
Xinhua: Qazaqstan otandyq atom ónerkásibin damytpaq
Aldaǵy jyldary Qazaqstan keminde úsh atom elektr stantsııasyn salady. Osy baǵytta 2030 jylǵa qaraı eldegi atom ónerkásibindegi otandyq quramdas bólikterdiń úlesin 30 paıyzǵa deıin arttyrý josparlanyp otyr.
Xinhua agenttiginiń habarlaýynsha, jergilikti óndiriske baǵyttalǵan qarjynyń kólemi 4–4,5 mıllıard dollarǵa baǵalanǵan. Bul jospar atom energetıkasynyń strategııalyq mańyzdy ınfraqurylymyna otandyq kásiporyndardyń qatysýyn arttyryp, Qazaqstannyń ónerkásiptik ári tehnologııalyq daıyndyǵyn kúsheıtedi degen jospar bar.
Boljam boıynsha, qazir Qazaqstan saladaǵy suranystyń tek 22 paıyzyn qamtamasyz etedi.
TASS: Qazaqstan men Reseı pılotsyz júk tasymalyn iske qosýy múmkin
Mundaı boljamdy Kólik mınıstri Nurlan Saýranbaev habarlaǵan. TASS agenttiginiń resmı saýalyna jaýap bergen ol jobanyń ekonomıkalyq tıimdiligin joǵary baǵalady.
– Bıyl júk tasymalyn [pılotsyz tasymaldar] birlesip júzege asyrǵymyz keledi. Qazirdiń ózinde seriktester bar. Jaqyn arada bul týraly jańalyq estısizder dep oılaımyn, – dedi Nurlan Saýranbaev.
Mınıstrdiń aıtýynsha, bul ázirge synaq sapary bolady.
– Bizdiń oıymyzsha, joba naryqqa tez enedi. Ózderińiz bilesizder, júrgizýshiniń eńbekaqy qory shyǵyndardyń edáýir bóligin quraıdy – bul birinshiden. Ekinshiden, mysaly, Qorǵastan Aqtóbege deıin baryp, ary qaraı Reseıge shyǵatyn júk kóligi júrgizýshisi ár segiz saǵat saıyn toqtap, demalýǵa mindetti. Al pılotsyz kólik tek janarmaı quıý úshin ǵana toqtap, úzdiksiz júre beredi. Sonyń nátıjesinde mundaı kóliktiń tıimdiligi úsh esege deıin artady, – dedi ol.
Onyń sózinshe, pılotsyz júk tasymaly naryq ósimine jol ashýy múmkin. Sonymen qatar mınıstr ıAndeks jáne inDrive kompanııalarymen pılotsyz taksı baǵytynda kelisimderi bar ekenin eske saldy.
Eurasianet: Taý-ken óndirisine sý tapshylyǵy kedergi me?
Qazaqstannyń taý-ken óndirisi qarqyndy damyp jatqanymen, sý tapshylyǵy, klımat ózgerisi máseleni qıyndatýy yqtımal. Atalǵan taqyrypta kólemdi maqala jarııalaǵan Eurasianet-tiń boljamynsha, aldaǵy jyldary memleket óndiristiń sý tutyný kólemin azaıtatyn bolady.
– Ortalyq Azııadaǵy sý tapshylyǵy kóbine tek aýyl sharýashylyǵy máselesi retinde qarastyrylady... Al taý-ken kompanııalarynyń táýekel tiziminde bul taqyryp sırek kezdesedi, – degen edi sarapshy Vlad Paddak Astanada ótken «MINEX Kazakhstan» forýmynda.
Sarapshynyń málimetinshe, sý tapshylyǵy baıqalatyn óńirlerde sý shyǵyny mys nemese temir kenishteriniń jalpy shyǵynynyń 10–20 paıyzyn quraıdy.
– Qazaqstannyń taý-ken sektorynda naqty qansha sý paıdalanylatynyn anyqtaý qıyn. Sebebi resmı statıstıka búkil ónerkásip salasy boıynsha jalpy túrde beriledi, – deıdi Nazarbaev Ýnıversıtetiniń zertteýshisi Zaýresh Atahanova.
Ǵalym áriptesterimen birge salystyrmaly túrde jańa mys kenishiniń sý tutyný deregin zerttegen. Nátıjesinde kásiporyndar paıdalanylǵan sýdyń 84 paıyzyn qaıta aınalymǵa jibergeni anyqtalǵan. Soǵan qaramastan, ondaǵy sý tutyný kólemi ónerkásiptegi jalpy sý paıdalanýdyń 1,5 paıyzyna teń jáne jyl saıyn shamamen 10 paıyzǵa ósip otyrǵan.
Sarapshy Pol Klımchak aıtýynsha, kenishterdiń sý tutynýyn azaıtýdyń tıimdi joly – qaldyqtardy basqarý júıesin jetildirý. Taý-ken salasynda bul qaldyqtar «tailings» dep atalady.
Aıta keteıik, jańa Sý kodeksi arqyly taý-ken kompanııalaryn sý tutyný kólemin azaıtý josparlanǵan. Kodeks kelesi jyldan bastap bes jyl ishinde kezeń-kezeńimen engiziledi. Qujat ónerkásip oryndaryn sý únemdeý tehnologııalaryn engizýge mindettep, zań buzýshylyqtar úshin jazany kúsheıtedi.
Anadolu: Qazaqstan men Qytaı birlesken astyq saýda platformasyn qurdy
Aýyl sharýashylyǵy vıtse-mınıstri Ermek Kenjehanuly QHR Azyq-túlik jáne strategııalyq rezervter jónindegi memlekettik basqarmasynyń (NAFRA) basshysy Lıý Hýansınmen kezdesti. Kezdesýde birlesken qazaq-qytaı astyq saýda platformasyn qurý týraly kelisimge qol qoıyldy.
Joba «Bir beldeý, bir jol» bastamasy aıasynda Qytaı men Ortalyq Azııa elderiniń is-qımyl josparyna sáıkes júzege asyrylýda. Saýda alańy Qytaı tarapynyń qoldanystaǵy Ulttyq ınternet-astyq saýda platformasy negizinde qurylyp, eki eldiń bıznes ókilderine saýda-sattyq pen tikeleı kelissózder arqyly mámileler jasaýyna múmkindik beredi.
Negizgi ónim túri soıa men basqa da maıly jáne maı óndirýge arnalǵan daqyldarǵa baǵyttalady degen jospar bar.
