Álemdik ıadrolyq saıasatta Qazaqstannyń ózindik aıtary bar - akademık Rahman Alshanov
ALMATY. Sáýirdiń 3-i. QazAqparat /Erbol Azanbek/ - Álemdik ıadrolyq saıasatta Qazaqstannyń ózindik aıtary bar. Buǵan Elbasynyń jaqynda jarııalanǵan «Alyp aýqymdy álem jáne ıadrolyq qaýipsizdik» maqalasynda aıtylǵan oılar dálel. Bul týraly QazAqparat tilshisine bergen suhbatynda ekonomıka ǵylymdarynyń doktory, akademık Rahman Alshanov aıtty.
Belgili ǵalymnyń aıtýynsha, qazirgi álemde ıadrolyq saıasat eń ózekti máseleler qataryna enip kele jatyr. Lańkesiktiń órshýi, birqatar shaǵyn memleketterdiń ıadrolyq qarýǵa ıe bolýǵa umtylýy, shıelenisken geosaıası máseleler osyǵan ıtermeleýde. Sonymen qatar álem elderiniń ıadrolyq qarýǵa qarsy kózqarasynyń órshýi de ıadrolyq saıasatty damytyp keledi.
«Qazirgi tańda Irandaǵy ıadrolyq qarý máselesi álemniń nazarynda, buǵan qarsy Iran qımyldasa biz de qarap qalmaımyz maqsatyn ustanǵan Izraıldiń 50 shaqty ıadrolyq qarýy bar. Pákistan da táliptermen kúresip jatyr. Olar da ıadrolyq qarý-jaraqqa umtylýy múmkin. Soltústik Koreıa da ıadrolyq qarýymen qyryn kórsetip otyr. Bunymen qatar ıadrolyq qarý keshegi Máskeýdegi jarylysty jasaǵandardyń qolyna tıetin bolsa, onda másele kúrdeli bolyp ketedi. Osynyń bári ıAdrolyq saıasatqa nazar aýdartpaı qoımaıdy. Elbasy osy baǵytta birqatar usynystar jasaǵan. Máselen, qazir shaǵyn jáne orta elder ıadrolyq qarýǵa ıe bolsaq, onda kúshti bolamyz dep ıadrolyq qarýǵa umtylýy múmkin. Elbasynyń usynysy osy baǵytta ıadrolyq qarýǵa ıe, alpaýyt memlekettter osy shaǵyn memleketterdiń qaýipsizdigin qamtamasyz etemiz dep kepildik alýy tıis. Bul - óte oryndy usynys. Bul rette Qazaqstannyń mysalyn alyp qaraýǵa bolady. Kezinde Elbasynyń usynysymen Qazaqstan ıadrolyq qarýdan bas tartqan tusta, Qazaqstannyń qaýipsizdigine birqatar memleketter kepildik bergen bolatyn. Sondaı-aq Prezıdent ıadrolyq qarýdy beıbit maqsatta paıdalaný usynysy da oryndy. Bul rette Qazaqstannyń tájirıbesi jetedi. Meniń oıymsha jalpy álem elderi Elbasy aıtyp otyrǵan baǵyttardy qoldaıdy. Ortaq ıadrolyq saıasat júzege asady dep senemin. Bul rette Qazaqstan ıadrolyq saıasatty júzege asyrýshy negizgi elderdiń biri bolýy tıis. Óıtkeni KSRO kezinde eń úlken polıgon Qazaqstanda boldy. Hırosıma-Nagasakıden keıin úlken shyǵyn shekken biz. Qazir ýrandy eń kóp óndiretin biz. Sondyqtan álemdik ıadrolyq saıasatta Qazaqstannyń ózindik aıtary bar. Elbasynyń maqalasynda osyǵan baılanysty kózqarastar aıtylǵan. Sondyqtan da Elbasynyń «Alyp aýqymdy álem jáne ıadrolyq qaýipsizdik» maqalasyndaǵy usynystar men kóterilgen máseleler álemde úlken qoldaýǵa ıe bolýy tıis», deıdi belgili ǵalym.
