«Álemdik deńgeıdegi ýnıversıtet Astanada boı kóterip keledi» - respýblıkalyq basylymdarǵa sholý

Keshe Memleket basshysy Nursultan Nazarbaev Astana - Býrabaı avtomagıstrali qurylysynyń aıaqtalýyna arnalǵan rásimge qatysty. Bul rásim Astanadan jeti shaqyrym jerde osy jol qurylysynyń bastalýyna baılanysty turǵyzylǵan eskertkish belgi tusynda boldy.  Osy aıtýly oqıǵaǵa oraı «Egemen Qazaqstan» gazetinde  «Jańa jol - jańa kózqaras» atty maqala jaryq kórdi. «Qazirgi ýaqytta «Astana - Bý­rabaı» avtojolynda jobany júze­ge asyrý boıynsha barlyq jumys­tar tolyqtaı aıaqtaldy. Elimizde osyndaı alǵashqy avtomagıstral­diń paıdalanýǵa berilgendigine baılanysty arnaıy jazýy bar jol boıǵy sáýlettik tólqujattyń ashylý saltanaty ótkizildi. Endi jol júrý qaýipsizdigin qamtamasyz etý, paıdalanýshy qyzmet tara­pynan jaǵdaıdy shapshań baqylaý jáne júrgizýshilerge únemi ha­barlap turý maqsatynda «Astana - Býrabaı» avtojolynda aýa raıy men jol qozǵalysy jaǵdaıyn baqylaıtyn júıemen qam­tylǵan qazirgi zamanǵy zııat­ker­lik-elektrondy júıe engi­zi­letin bolady. Atalǵan jobany kon­tsessııalyq negizde, ıaǵnı av­tojolda aqyly júıeni engizý ar­qyly júzege asyrý josparlanǵan», dep jazady basylym.

Bul aıtýly oqıǵa «Aıqyn», «Lıter», «Ekspress K», «Kazahstanskaıa pravda», «Komsomolskaıa pravda Kazahstan» gazetteriniń de nazarynan tys qalmaǵan. Máselen, «Lıter» basylymnyń jazýynsha, keshe Elbasy ashqan Astana-Býrabaı avtobanynyń 1 shaqyrymymen júrip ótý jeńil avtomobılge - 4, júk avtokólikterine - 25, avtobýstarǵa - 10 teńge bolmaq. Sonymen qatar tólem jınaýdan túsetin ortasha jyldyq túsim 8 mıllıardty qurasa, jol kútimine jyl saıyn 3 mıllıard teńge jumsalady. Jalpy joba ózine ketken shyǵyndy 15 jyldyń ishinde aqtaıdy.  Al «Ekspres K» gazetiniń Kólik jáne kommýnıkatsııa mınıstrligine silteme jasap habarlaýynsha, bul Astana-Býrabaı magıstrali Qazaqstandaǵy eń kóp kólik júretin joldardyń biri. Sondyqtan 2005 jyly Úkimet kólik qozǵalysyn alty jolaqqa deıin ulǵaıtýǵa sheshim qabyldaǵan. Bul kúnine 40 myń avtomobıldiń júrýine múmkindik beredi. «Kazahstanskaıa pravda» basylymynyń jazýynsha, avtobannyń qurylysy 2006 jyldan beri júrgizile bastaǵan. Jobanyń jalpy quny 114,4 mlrd. teńgeni quraıdy. Ony júzege asyrýǵa 5 jol-qurylys kompanııasy qatysyp, 1,4 myń tehnıka men 3,5 myńnan astam jumysshy tartylǵan.

«Egemen Qazaqstan» gazetinde jaryq kórgen «Yntymaqtastyq aıasyndaǵy tyń serpin» atty kelesi maqalada keshe ıAltada Táýelsiz Memleketter Dostastyǵyna (TMD) múshe memleketterdiń Úkimet basshylary keńesiniń kezekti otyrysy ótip, oǵan QR Premer-Mınıstri Kárim Másimovtiń qatysqandyǵy aıtylǵan. Basylymnyń jazýynsha, TMD memleketteriniń birqatarynda maýsym aıynan bastap ónerkásip óndirisiniń kólemi azdap óse bas­taǵan. Sarapshylardyń pikiri boıynsha, Dostastyq elderiniń re­tsessııadan shyǵyp, ekonomıkalyq turaqtanýy kelesi jyldan bastaý alady dep kútilýde. Bul rette Qazaqstannyń daǵdarysqa qarsy jasaǵan memlekettik sharalary barynsha tıimdi dep tanyldy. QR Úkimet basshysy Kárim Másimovtiń ıAltadaǵy basqosý aıasynda ótkizgen ekijaqty kezdesýleriniń barysynda da bul másele erekshe aıtyldy. Atap aıtqanda, Kárim Másimov Ýkraınanyń Premer-Mınıstri ıÝlııa Tımoshenkomen jáne Reseı Federatsııasy Úkimetiniń tóraǵasy Vladımır Pýtınmen kezdesýler ótkizdi. Bul kezdesýlerde atalǵan eldermen ekijaqty ekonomıkalyq yntymaqtastyqty odan ári damytý máseleleri talqylandy.

«Álemdik deńgeıdegi ýnıversıtet Astanada boı kóterip keledi». Elbasy Nursultan Nazarbaev tikeleı jeli barysynda Astanada ulttyq bilim berý júıesiniń barlyq artyqshylyqtary men úzdik álemdik ǵylymı-bilim berý tájirıbesin úılesimdi qamtıtyn, Qazaqstannyń ulttyq brendine aınalatyn erekshe úlgidegi halyqaralyq jańa ýnıversıtettiń qurylǵanyn habarlaǵan bolatyn. Osyǵan oraı «Astananyń jańa ýnıversıteti» AQ-nyń prezıdenti Aslan Sarınjıpov «Egemen Qazaqstan» basylymyna maqala bergen. Onyń aıtýynsha, «Astananyń jańa ýnıversıteti» jobasy -  burynǵy keńestik keńistiktegi teńdesi joq, biregeı joba. Osy ýnıversıtettiń qurylýy jas qazaqstandyqtarǵa elden tys jerlerge shyqpaı-aq, álemdik stan­darttarǵa saı bilim alýǵa múmkindik beredi. Jańa ýnıversıtet qýatty jáne ınnovatsııalyq zertteý qyzmetin júrgizýge baǵyttalǵan qazirgi za­man­ǵa saı ǵylymı ınfraqury­lymy bar bilim ordasy bolýdy maqsat etedi. Ýnıver­sı­­tetke eń jaq­sy ulttyq jáne halyqaralyq zertteýshiler shaqy­rylyp, olardyń shyǵarmashylyq qyzmeti úshin barlyq qajetti jaǵdaılar jasa­latyn bolady.

Bir kezderi elimizdiń betke ustar bı ansambli atanyp, ataǵy dúrkiregen «Gúlder» ansambliniń qurylǵanyna da bıyl 40 jyl tolypty. Talǵampaz kórermen atalmysh ansambldiń tolysqan shaǵyna da, tarydaı shashyrap, toqyraǵan kezeńderine de kýá boldy. Osyǵan oraı talaı tanymal ártisterimizdiń tusaýyn kesip, óner deıtin álemge joldama bergen ujymnyń, ıaǵnı «Qazaq áýenderi» AQ «Gúlder ansambli» fılıalynyń qazirgi kórkemdik jetekshisi ári dırektory Jeńis Seıdollaulymen aradaǵy suhbat «Egemen Qazaqstan» gazetinde «Solǵan «gúlder» bolmasyn...» degen taqyryppen jaryq kórdi. Sonymen qatar atalǵan óner ordasynda talaı jyl jemisti eńbek etken birqatar óner maıtalmandarynyń pikirleri jarııalanǵan.

                                                                           ***

Bala quqyqtary jónindegi BUU Konventsııasynyń qabyldanǵanyna keshe 20 jyl toldy. Osyǵan oraı halyqaralyq uıym ókilderiniń sheshimimen tanymal ánshi, kompozıtor Batyrhan Shúkenov Qazaqstandaǵy ıÝNISEF-tiń tuńǵysh elshisi bolyp saılanǵan edi. Osy jaıtqa baılanysty «Aıqyn» gazeti B.Shúkenovten suhbat alǵan. Ekeýara áńgime «Bala taǵdyryna beı-jaı qaraýǵa bolmaıdy» degen taqyryppen jarııalanǵan. Suhbat barysynda «Meniń otanym - Qazaqstan. Sondyqtan qazir meni basqa eldiń máselesi qatty mazalaıdy dep aıta almaımyn. Eń áýeli óz memleketime, óz halqymnyń ul-qyzyna qyzmet ete alsam da úlken abyroı bolmaq», depti ánshi.

Ánshiniń Qazaqstannyń  ıÝNISEF-tegi elshisi bolyp saılanýyna oraı «Komsomolskaıa pravda Kazahstan» gazeti de maqala bergen.

«Aıqyn» gazetiniń dástúrli «Aq sóıle!» aıdarynyń búgingi qonaǵy - bokstan KSRO-AQSh matchtyq kezdesýiniń jeńimpazy Jandos Kókimov.

Bylǵary qolǵap sheberiniń sporttaǵy jetistikteri, qazirgi atqaryp júrgen qyzmeti, boksqa qatysty kózqarasy qyzyqtyrsa, osy basylymnyń senbilik sanynda jaryq kórgen «Solaqaı saıasattyń saldarynan talaı qandasymyzdyń baǵy baılandy» degen taqyrypppen berilgen suhbatty oqyńyzdar.

«Aıqyn» basylymynyń jazýynsha, bıyl el tarıhynda buryn-sońdy bolmaǵan kólemde ónim jınaǵan dıqandarǵa demeý bolýy úshin memleket olardy marapattaýdy uıǵarǵan.   Osy maqsatta keshe Prezıdent janyndaǵy Memlekettik nagradalar jónindegi komıssııa óz otyrysyn ótkizgen. Jıynǵa tóraǵalyq etken Memlekettik hatshy - Syrtqy ister mınıstri Qanat Saýdabaev rekordtyq astyq alýyna oraı bıylǵy jyly aýyldyń aıryqsha kózge túsken eńbekkerleriniń memlekettik nagradaǵa usynylatynyn málim etken. Al ol medaldar men ordender óz ıelerine Táýelsizdik kúni, ıaǵnı jeltoqsannyń 16-ynda Aqordada ótetin rásimde salatanatty túrde tabystalmaq. Atalǵan jaıtqa oraı jarııalanǵan maqala «Dıqandar memlekettik nagradaǵa usynyldy» degen taqyryppen berilgen.

***

Keshe Astana qalasynyń bıýdjetin qaıta qaraý maqsatynda máslıhat depýtattary bas qosqan. Atalǵan jaıtqa oraı «Astana aqshamy» gazetinde «Bıýdjettik baǵdarlamalar baıany» atty maqala jaryq kórdi. Basylymnyń jazýynsha, keıbir baǵdarlamalardyń ákimshileri oǵan bólingen qarjyny ıgere almaıtyn bolǵandyqtan bas tartqan. Máselen máslıhat depýtatynyń aıtýynsha, búırek aýrýlaryna bólingen qarajat 10 868 myń teńge azaıtylǵan. Alaıda elordada búırek aýrýyna shaldyqqandar óte kóp eken. Al búginde № 1 aýrýhananyń jóndeýge jabylýyna baılanysty Dıalezdik ortalyq qana jumys isteýde.

Bul másele «Vechernıaıa Astana» gazetinde de egjeı-tegjeıli jazylǵan.

«Astana aqshamy» basylymnyń «Áleýmet saýaly - ákim jaýaby» atty turaqty aıdarynda qala ákimi I.Tasmaǵambetov elorda turǵyndaryn tolǵandyryp júrgen saýaldarǵa tushymdy jaýap bergen.

Osy basylymda belgili aqyn Aqushtap Baqtygereevamen aradaǵy suhbat «Bizdiń qoǵam dúnıeqońyzdyqtyń qurbany bolyp barady» degen taqyryppen jarııalanǵan. «Astana aqshamy» gazetiniń saýaldaryna tushymdy jaýap bergen aqyn «búginde baıýdy kózdegen adam sanasy qulyqsyz bolyp barady. Osyny durystalyq dep dindi ákeldik. Islamı turǵydan tárbıe máselesin sheshýdi kózdedik. Alaıda keıbireýler bir jaǵyna burylyp alyp, dinniń shyrqyn buzýǵa bettedi. Bireýi ýaqapshy, bireýi taǵy bir sektada. Meshitke barǵan durys. Biraq bireýler urlyqty jasap júrip, meshitke barady. Kimdi aldaıdy? Ózin be, álde Qudaıdy ma?», depti.

«Kazahstanskaıa pravda» gazeti QR Prezıdentine «tikeleı jeli» barysynda túsken  suraqtarǵa jaýaptardy jarııalaı bastady. «Tikeleı jeli» barysynda call-ortalyqqa túsken saýaldardyń 150-den astamy álemdik qarjy daǵdarysyna, ony eńserýge baılanysty Úkimettiń atqaryp jatqan sharalaryna, jalpy osy daǵdarystyń qashan aıaqtalatynyna baılanysty bolǵan edi. Osy máselelerge qatysty suraqtarǵa QR Ekonomıka jáne bıýdjettik josparlaý mınıstri Baqyt Sultanovtyń jaýaptary atalǵan basylymnyń senbilik nómirinde jaryq kórgen.

«Ekspress K» basylymynyń jazýynsha,  taıaý arada sheneýnikterdiń jemqorlyqqa qatysty áreketterin zerttegen jýrnalıstke alǵys pen joǵary qalamaqymen qatar 5 jyl abaqtyǵa jabylý qaýipti tónýi múmkin. Parlament jeke ómirdi qorǵaý týraly zań jobasyn qabyldady. Depýtattardyń pikirinshe, shekten tys áýestikti aıyppulmen qatar túrmege qamaý merzimimen de jazalaý qajet, dep jazady basylym.