Álemde jyl saıyn 55 myńnan astam adam qutyrý aýrýynan kóz jumady
ASTANA. KAZINFORM — Qutyrý aýrýynyń halyq arasynda taralýy búkil álemde ózekti másele bolyp qala beredi. Sebebi bul dert ortalyq nerv júıesin aýyr zaqymdap, ólimge ákeledi. Qutyrý 150-den astam elde kezdesedi, jyl saıyn álemde 55 myńnan astam adam osy aýrýdan kóz jumady.
2025 jyly respýblıka boıynsha qutyrýdyń 3 jaǵdaıy ólimmen aıaqtalǵan (2024 j. – 0). Janýarlardyń tisteýi, tyrnaýy jáne silekeıleýi saldarynan medıtsınalyq kómekke 60 153 adam júgingen. Al osyy jyldyń І toqsanynda – 14 134 adam. Barlyǵyna medıtsınalyq kómek kórsetildi.
Densaýlyq saqtaý mınıstrligi málimetinshe, halyqtyń arasynda qutyrýdyń profılaktıkasy maqsatynda medıtsına qyzmetkerleri men sanıtarııalyq-epıdemıologııalyq qyzmet tarapynan turaqty túrde sanıtarııalyq-aǵartý jumystary júrgizilip jatyr.
Qutyrýmen kúrestiń negizgi sharasy – dereý qutyrýǵa qarsy vaktsınatsııalaý kýrsynan ótý jáne tistelgen, tyrnalǵan nemese silekeı tıgen jerdi 20% sabyndy eritindimen molynan jýý.
Qutyrýdyń aldyn alý úshin mynalar usynylady:
* jabaıy janýarlarmen baılanysqa túspeý. Óıtkeni saý jabaıy janýarlar ádette adamnan qashqaqtaıdy;
* úı janýarlaryna qutyrýǵa qarsy profılaktıkalyq ekpelerdi mindetti túrde jasaý;
* úı janýarynyń minezi ózgerse, basqa janýardan jaraqat alsa nemese sebepsiz ólse, mindetti túrde veterınar mamanǵa júginip, baqylaý ornatý nemese ólim sebebin anyqtaý;
* eger janýarmen (syrttaı saý kórinse de) baılanys bolǵan jaǵdaıda, turǵylyqty jerdegi travmatologııalyq pýnktke dereý júginip, jarany óńdetý jáne vaktsınatsııalav kýrsynan ótý qajet. Vaktsınatsııalaý tegin júrgiziledi. Jarany sharýashylyq sabyndy mol qoldana otyryp óńdeıdi;
* taǵaıyndalǵan emnen esh jaǵdaıda bas tartpaý jáne óz betinshe toqtatpaý qajet, sebebi bul qaıǵyly saldarǵa ákelýi múmkin.
Qutyrýdy emdeıtin dári joq. Aýrý janýar tistegen adam úshin qutyrýǵa qarsy vaktsına – ómirdi saqtap qalýdyń jalǵyz múmkindigi. Sondyqtan vaktsınatsııalaýdy dereý júrgizý qajet.
Arnaıy emniń (qutyrýǵa qarsy vaktsına jáne ımmýnoglobýlın alý) tıimdiligi tistegennen keıin medıtsınalyq kómekke júginý ýaqytyna tikeleı baılanysty ekenin este ustaý qajet.
Aıta keteıik, ShQO-da iri qaraǵa túlkiden taraǵan qutyrý oshaǵy oqshaýlandy.