Álemde munaı baǵasy 2022 jyldan bergi eń joǵary deńgeıge jetti
ASTANA. KAZINFORM — Halyqaralyq energetıkalyq agenttik rekordtyq kólemde 400 mıllıon barrel munaıdy strategııalyq qorlardan naryqqa shyǵaratynyn jarııalaǵanyna qaramastan, munaı baǵasy ósip otyr, dep habarlaıdy DW.
Munaı naryqtaryndaǵy shıelenis Halyqaralyq energetıkalyq agenttik sársenbi kúni strategııalyq qordy rekordtyq deńgeıde bosatý týraly málimdegennen keıin de báseńdegen joq.
12 naýryz, beısenbi kúni tańerteń Brent munaıy barreliniń baǵasy 101,59 dollar boldy — bul aldyńǵy kúnmen salystyrǵanda aıtarlyqtaı joǵary. Sol sııaqty amerıkalyq WTI munaıy da qymbattady. Sońǵy kúnderi munaı baǵasy 2022 jyldyń jazynan bergi eń joǵary deńgeıge jetti.
Ormýz buǵazy uzaq ýaqytqa jabylyp qalýy múmkin degen qaýip munaı baǵasyn kópjyldyq eń joǵary deńgeıde ustap tur. Iran buǵaz arqyly AQSh pen onyń seriktesterine bir tamshy da munaı ótkizbeıtinin aıtyp qorqytty. Alaıda Donald Tramp Tegerannyń bul eskertýlerin elemeı otyr. Onyń aıtýynsha, munaı tankerleri buǵaz arqyly júrýin jalǵastyrýy tıis. Keıbir buqaralyq aqparat quraldarynyń Iran buǵaz sýlaryn mınalaǵany týraly habarlamalaryna ol senbeıtinin aıtty. Eni shamamen 55 shaqyrym bolatyn Ormýz buǵazy Iran men Oman arasynda ornalasqan jáne halyqaralyq munaı saýdasyndaǵy eń mańyzdy teńiz joldarynyń biri sanalady.
Halyqaralyq energetıkalyq agenttik uıymǵa múshe 32 el naryqty turaqtandyrý úshin jalpy kólemi 400 mıllıon barrel shıki munaıdy naryqqa shyǵaratynyn málimdedi. Bul qadam AQSh pen Izraıldiń Iranǵa qarsy soǵysyna baılanysty kúsheıgen shıelenis jaǵdaıynda qabyldandy. AQSh kelesi aptadan bastap shamamen tórt aı ishinde 172 mıllıon barrel munaı bosatýdy josparlap otyr.
- Biz muny jasaımyz, sodan keıin qordy qaıta toltyramyz, — dep ýáde berdi Donald Tramp.
AQShtyń strategııalyq munaı qory Aq úıdiń málimetinshe, álemdegi eń iri tótenshe shıki munaı qory.
Bul bosatylǵan qor Ormýz buǵazy jabylǵan jaǵdaıda belgili bir ýaqytqa deıin onyń ornyn toltyra alady. Halyqaralyq energetıkalyq agenttik derekterine sáıkes, ótken jyly buǵaz arqyly táýligine orta eseppen 20 mıllıon barrel munaı ótken. Demek jarııalanǵan 400 mıllıon barrel shamamen jıyrma kúndik úzilisti jabýǵa jetkilikti. Alaıda bul munaı tutynýshylarǵa tek birneshe aptadan nemese tipti aılardan keıin ǵana jetýi múmkin.
Soǵystyń saldary búkil álemdegi tutynýshylarǵa áser etip otyr. Germanııada osy aptada tipti eń arzan E10 benzıniniń ortasha baǵasy lıtrine eki eýrodan asty. El úkimeti janarmaı beketterine baǵany kúnine bir retten artyq kóterýge tyıym salýdy josparlap otyr.
Al AQShta — álemdegi iri munaı óndirýshilerdiń biri — janarmaı quıý beketterinde 2024 jyldan bergi eń joǵary baǵa tirkelip otyr. Donald Tramp áleýmettik jelilerde baǵanyń ósýin «Irannyń ıadrolyq qaterin joıý úshin tólenetin óte shaǵyn baǵa» dep atap, buǵan kelispeıtinderdi «aqymaqtar» dep jazdy.
Reuters agenttiginiń saýalnamasyna sáıkes, AQSh pen Izraıldiń Iranǵa jasaǵan soqqylaryn amerıkalyqtardyń tek ár tórtinshisi ǵana qoldaıdy.
Eń aýyr saldar Azııa úshin bolýy múmkin. Halyqaralyq energetıkalyq agenttik derekterine sáıkes, Ormýz buǵazy arqyly ótetin ár bes barrel munaıdyń tórteýi dál osy óńirge baǵyttalady. Munaı baǵasynyń ósýine baılanysty kóptegen azııalyq qor naryǵy, sonyń ishinde Japonııanyń naryǵy da tómendeı bastady.
Taılandta memlekettik qyzmetkerlerge úıden jumys isteý, issaparlardan bas tartý jáne lıftiniń ornyna baspaldaqty paıdalaný usynyldy. Al Fılıppınde úkimet memlekettik qyzmetkerler úshin tórt kúndik jumys aptasyn engizdi.
