Álemde kataraktamen aýyratyn mıllıondaǵan naýqas qajetti operatsııaǵa qol jetkize almaı otyr
ASTANA. KAZINFORM — Dúnıejúzilik densaýlyq saqtaý uıymy elderdi katarakta aýrýy bar mıllıondaǵan adamnyń kórý qabiletin qalpyna keltirýdiń qarapaıym hırýrgııasyna qol jetkizýin qamtamasyz etý úshin kúsh-jigerdi kúsheıtýge shaqyrady, dep jazdy AZERTADJ.
Bul operatsııa soqyrlyqtyń aldyn alýdyń eń tıimdi jáne arzan ádisteriniń biri.
Problemanyń aýqymy The Lancet Global Health jýrnalynda jarııalanǵan jańa zertteýde aıqyn kórinedi: katarakta saldarynan soqyrlyq qaýpi bar adamdardyń jartysyna jýyǵy áli de hırýrgııalyq kómekke qol jetkize almaı keledi.
Katarakta — kórý qabiletiniń anyqtyǵyn tómendetetin jáne soqyrlyqpen aıaqtalýy múmkin kóz lınzasynyń bulyńǵyrlyǵy. Álemde bul syrqatqa 94 mıllıonnan astam adam shaldyqqan. Ony alyp tastaý operatsııasy shamamen 15 mınýtqa sozylatyn qarapaıym protsedýra jáne tez jáne uzaq ýaqyt boıy kórýdi qalpyna keltiretin eń únemdi medıtsınalyq aralasýlardyń biri.
Sońǵy eki onjyldyqta katarakta hırýrgııasynyń jahandyq kórsetkishi shamamen 15% ósti, tipti halyqtyń qartaıýyna jáne katarakta deńgeıiniń ósýine baılanysty protsedýraǵa suranys artyp otyr. Sońǵy modeldeý baǵalaýlaryna sáıkes, ol aǵymdaǵy onjyldyqta shamamen 8,4% ósedi. Degenmen, Dúnıejúzilik densaýlyq saqtaý assambleıasynyń 2030 jylǵa qaraı 30%-ǵa ósýine qol jetkizý úshin bul oń úrdisti jedeldetý qajet.
— Katarakta hırýrgııasy kórý qabiletin qalpyna keltirý jáne adamdardyń ómirin jaqsartýdyń eń tıimdi ádisteriniń biri. Adam kórý qabiletin qalpyna keltirgende, óziniń táýelsizdigin, ózin-ózi baǵalaýyn jáne jańa múmkindikterdi qalpyna keltiredi, — dedi DDU juqpaly emes aýrýlar jáne psıhıkalyq densaýlyq departamenti dırektorynyń mindetin atqarýshy Devora Kestel.
Zertteýshiler 2023-2024 jyldar boıynsha 68 eldiń boljamdy derekterin taldap, katarakta hırýrgııasynyń eń úlken tapshylyǵy Afrıkada, onda operatsııany qajet etetin adamdardyń tórtten úsh bóligi qol jetkize almaıtynyn anyqtady. Barlyq aımaqta genderlik teńgerimsizdik baıqalady, áıelderdiń erlerge qaraǵanda, proportsıonaldy túrde kútimge qol jetkizýden bas tartý yqtımaldyǵy joǵary.
Turaqty teńsizdikterdi azaıtý jáne medıtsınalyq kómekke qoljetimdilikti keńeıtýdiń áserin barynsha arttyrý áıelder men margınaldanǵan halyqqa qol jetkizý úshin maqsatty kúsh salýdy talap etedi.
DDU memleketterdi, azamattyq qoǵamdy jáne seriktesterdi qol jetkizgen serpindi nyǵaıtýǵa, genderlik teńsizdikter men geografııalyq teńgerimsizdikterdi sheshýge jáne az qamtylǵan halyqtyń qajettilikterine basymdyq berýge shaqyrady.
Aıta keteıik, Qazaqstanda oqýshylardyń shamamen 40%-y kóz aýrýlaryna shaldyqqan.
Pavlodarda alǵash ret kózdiń qasań qabyǵy transplantatsııalandy.
