Álemde eksporttalatyn otynnan shyǵatyn shyǵaryndylar boıynsha Reseı kósh bastap tur
ASTANA. KAZINFORM — Álemde atmosferaǵa kómirqyshqyl gaz bólinip shyǵatyn qazba otyndardyń eń kóbin Reseı, Saýd Arabııasy jáne Aýstralııa eksporttap otyr. Bul týraly The Guardian jazady.
Carbon Brief taldaý ortalyǵynyń 1850 jyldan bergi kezeńdi qamtıtyn zertteýine sáıkes, Reseı eksporttaǵan munaı, gaz jáne kómirdiń jaǵylýynan 70 gıgatonnadan astam CO₂ bólinip shyqqan. Saýd Arabııasy shamamen 60 gıgatonnamen ekinshi orynda, úlken úshtikti túıindegen Aýstralııanyń úlesi 25 gıgatonnadan asady.
Zertteýde tek ishki otyndy paıdalanýdan shyǵatyn shyǵaryndylar ǵana emes, sonymen qatar olar eksporttaıtyn resýrstardy jaǵýdyń saldary da eskerildi. Bul tásil qazba otyndardy óndiretin jáne eksporttaıtyn elderdiń jahandyq klımattyń ózgerýine qosqan úlesin baǵalaýǵa múmkindik beredi. Zertteý avtorlary bıyl Túrkııada ótip jatqan BUU COP31 klımat konferentsııasyna tóraǵalyq etip otyrǵan Aýstralııaǵa erekshe nazar aýdardy. Halyqaralyq klımattyń ózgerýi boıynsha kelissózderge qatysqanyna qaramastan, Kanberra kómir jáne gaz salalaryn damytýdy jalǵastyryp keledi. Climate Analytics málimetteri boıynsha, keıbir maquldanǵan kómir shahtalary 2088 jylǵa deıin jumys isteýi múmkin.
— Aýstralııa ótken aptada Túrkııada premer-mınıstriniń aıtqan málimdemelerine qaramastan, klımattyń ózgerýine qarsy kúreste óz úlesin qospaı kele jatqany aıdan anyq, — deıdi Climate Analytics kompanııasynyń bas dırektory Bıll Heır.
Zertteýdiń nátıjelerine túsinikteme bere otyryp, Saýd Arabııasynyń bıligi munaıdyń qalaı paıdalanylatynyn tutynýshy elder aıqyndaıtyndyqtan, eksporttalatyn munaıdy jaǵýdan shyǵatyn shyǵaryndylar úshin jaýapkershilikti olar da arqalaýy kerek dep málimdedi.
— Saýd Arabııasy álem elderine energetıkalyq qajettilikterin qanaǵattandyrý úshin munaı eksporttaıdy. Bul elder munaıdy qalaı paıdalaný kerektigin, qandaı tehnologııalardy qoldaný kerektigin jáne nátıjesinde paıda bolatyn shyǵaryndylardy qalaı basqarý kerektigin ózderi sheshedi. Sondyqtan, otyn tutynýshylarynyń rólin shetke ysyryp qoıyp, bul shyǵaryndylar úshin eksporttaýshy eldi ǵana kinálaý durys bolmas edi, — dedi Saýd Arabııasy energetıka mınıstrliginiń ókili.
Sonymen qatar zertteýde AQSh pen Qytaı qazirgi ýaqytta atmosferaǵa jylyjaı gazdaryn shyǵaratyn eń úlken elder ekendigi, sondyqtan olar klımattyń ózgerýine Reseı, Saýd Arabııasy jáne Aýstralııadan góri kóbirek jaýapty ekendigi aıtylǵan. Sebebi olar tek kóp mólsherde qazba otyndardy ımporttaý men qatar óz resýrstaryn da paıdalanyp keledi.
Eske sala keteıik, Túrkııa BUU-nyń COP31 klımattyq konferentsııasyn alǵash ret ótkizip otyr.
Klımattyń ózgerýinen búginde álemdegi 1,5 mlrd áıel men qyz japa shegedi.
Qazaqstan COP31 konferentsııasynda klımattyq ınvestıtsııalar platformasyn tanystyrdy.