Álemde 800 mıllıonnan astam adam ash-jalańash kún keshýde
ASTANA. QazAqparat - Álemde 800 mln-nan astam adam joqshylyqtyń zardabyn tartyp, ash-jalańash kún keshýde, - delingen Myńjyldyq damý maqsattaryn oryndaý týraly qorytyndy baıandamada.
2000 jyly BUU qabyldaǵan myńjyldyq deklaratsııasy 2015 jylǵa deıin iske asyrylýy tıis segiz maqsatty belgileıdi. Olardyń ishinde kedeılik pen ashtyqty joıý, bastapqy bilimmen qamtamasyz etý, áıelderdiń bilim alýǵa, saıasatqa qoljetimdiligi, bala ólim-jitimin qysqartý, ana densaýlyǵyn jaqsartý men AITB (VICh) jáne bezgekpen kúres bar.
Baǵdarlamanyń qabyldanǵanyna 15 jyl bolǵanyna qaramastan, bul problemadan búginde álemde mıllıondaǵan adamdar zardap shegýde, dep jazady Ýtro.ru.
«1990 jyly damýshy elder halqynyń jartysyna jýyǵy kúnine 1, 25 dollarǵa kúneltti. Búginde joqshylyqpen ómir súretin adamdardyń sany eki esedeı azaıdy (1990 jylǵy 1,9 mıllıardtan 2015 jyly 836 mıllıonǵa deıin)», - delingen baıandamada.
AITB jańa juqtyrǵandar sany sońǵy 15 jylda 40 paıyzǵa tómendedi (3,5 mıllıonnan 2,1 mıllıonǵa deıin). Bezgek juqtyrǵan 6 mln-nan astam adamnyń ómirin saqtap qalý múmkindigi týdy (Sahara ońtústigine qaraı Qara Afrıka elderinde negizinen 5 jasqa deıingi balalar).
«Jahandyq bezgek deńgeıi 37 paıyzǵa tómendedi, ólim-jitim eki eseden artyq qysqardy», - dep atap ótilgen qujatta. Týberkýlezden ólim-jitim 45 paıyzǵa qysqardy. 2000 jyldan bastap aýrýdy anyqtaý, emdeý nátıjesinde 37 mıllıon adamnyń ómiri qutqaryldy.
Búginde bastaýysh synyp jasyndaǵy 57 mln-ǵa jýyq bala mektepke bara almaýda. 10 jyl buryn, esepke sáıkes, bul kórsetkish 100 mıllıondy quraǵan. Bul rette áıelderdiń bilim alýdaǵy eleýli tabystary atap ótiledi. «174 qaralǵan memleketterdiń ishinen 90 paıyz elde qyzdar mektepke baryp, áıelder parlamenttik ókildik alǵan», - dep atap ótiledi qujatta.
BUU bas hatshysynyń keńesshisi, ekonomıst Djefferı Saks: «Álem baılyqqa toly bolsa da, kedeı adamdar azaıar emes, ómirde múmkin emes degen eshteńe joq», - dep málimdedi, BUU-da sóz sóılegen kezde.
«Másele, hanymdar men myrzalar, bizdiń beı-jaılyǵymyzda. Biz naryq, jarnama, jeke múdde, dúnıeqońyzdyqtyń sheńberinen shyǵa almaımyz. Bul óte qaýipti», - dedi ol.
Ol 5 jasqa deıingi balalar arasynda ólim-jitimniń azaıǵanyn atap ótip, MDM tabysyna da toqtalyp ótti. «50 paıyzǵa qysqartý - jaqsy nátıje. Alaıda 6 mıllıon bala kóz jumdy. Sebebi olardyń ómirin saqtap qalý úshin tıisti dárejede den qoıa bilmedik», - dep málimdedi ol.
