Álem basshylary Izraıl men Lıvan arasyndaǵy bitimge qalaı ún qatty
ASTANA. KAZINFORM — Izraıl men Lıvan arasynda 10 kúnge atysty toqtatý týraly kelisim jarııalanǵan soń álem elderiniń basshylary men úkimet ókilderi bul bastamaǵa qatysty pikir bildirdi. Halyqaralyq qaýymdastyq bitimdi quptap, taraptardy kelisimdi tolyq saqtaýǵa jáne shıelenisti ýshyqtyrmaýǵa shaqyrdy. Kazinform agenttiginiń tilshisi negizgi málimdemelerge sholý jasady.
BUU Bas hatshysy Antonıý Gýterresh Izraıl men Lıvan arasyndaǵy atysty toqtatý merzimin uzartý týraly sheshimdi quptap, kelisimge qol jetkizýde AQSh mańyzdy ról atqarǵanyn atap ótti.
— Bul sheshim qaqtyǵysty uzaq merzimde retteý jónindegi kelissózderge jol ashyp, óńirde berik ári jan-jaqty beıbitshilik ornatýǵa yqpal etedi dep senemin. Barlyq tarapty bitim talaptaryn tolyq saqtaýǵa jáne halyqaralyq quqyq normalaryn qatań ustanýǵa shaqyramyn, — dep jazdy Antonıý Gýterresh.
Eýropalyq komıssııa prezıdenti Ýrsýla fon der Lıaıen de kelisimdi quptap, ony «jeńil tynys aldyrǵan jańalyq» dep baǵalady. Onyń aıtýynsha, qaqtyǵys saldarynan gýmanıtarlyq jaǵdaı kúrt nasharlaǵan.
— Qazir bizge ýaqytsha úzilis qana emes, turaqty beıbitshilikke bastaıtyn naqty jol qajet. Eýropa Lıvannyń egemendigi men aýmaqtyq tutastyǵynyń tolyq saqtalýyn talap etýdi jalǵastyrady. Sonymen qatar Lıvan halqyna aýqymdy gýmanıtarlyq kómek kórsetýdi de jalǵastyramyz, — dedi Ýrsýla fon der Lıaıen.
Eýropalyq keńes tóraǵasy Antonıý Koshta bul kelisimdi «óte jaqsy jańalyq» dep baǵalap, endigi negizgi mindet — onyń tolyq oryndalýyn qamtamasyz etip, saqtalýyn qadaǵalaý ekenin aıtty.
— Izraıl men Lıvan naqty nátıjege jetkizetin mazmundy kelissózderge kóshýi asa mańyzdy. Bul eki el halqynyń múddesine saı keledi ári turaqty beıbitshilikke jol ashady. Eýropalyq odaq Lıvandy qoldaýdy jalǵastyrady. Eldegi turaqtylyqty qalpyna keltirýdiń uzaq merzimdi joly — memlekettiń qarýly toptardy qarýsyzdandyrý baǵytyndaǵy ókiletin kúsheıtý, — dedi Antonıý Koshta.
Kanada Syrtqy ister mınıstri Anıta Anand Ottava atysty toqtatý týraly sheshimdi shıelenisti báseńdetýge jasalǵan mańyzdy qadam retinde quptaıtynyn málimdedi.
— Bul — jaǵdaıdy ýshyqtyrmaýǵa baǵyttalǵan mańyzdy sheshim. Adam shyǵynynyń aldyn alý úshin barlyq tarap bitim talaptaryn tolyq saqtap, ony naqty oryndaýy kerek. Kanada Lıvannyń egemendigin, aýmaqtyq tutastyǵyn jáne memlekettik ınstıtýttaryn qoldaıtynyn taǵy da rastaıdy. Biz ózderi qalamaǵan qaqtyǵystyń zardabyn tartyp otyrǵan beıbit turǵyndarmen birgemiz. Kanada aldaǵy ýaqytta da azamattyq halyqty jáne azamattyq ınfraqurylymdy qorǵaýdy, sondaı-aq óńirlik turaqtylyqty nyǵaıtýdy qoldaı beredi, — dedi Anıta Anand.
Birikken Arab Ámirlikteriniń Syrtqy ister mınıstrligi kelisimge qol jetkizýge negiz bolǵan dıplomatııalyq kúsh-jigerdi joǵary baǵalap, halyqaralyq úılesimdi is-qımyldy jalǵastyrýdyń mańyzyn atap ótti.
— Jaǵdaıdyń odan ári ýshyǵýyna jol bermeý jáne onyń óńirdegi gýmanıtarlyq ári qaýipsizdikke qatysty saldaryn boldyrmaý úshin halyqaralyq deńgeıdegi tıimdi úılestirý asa mańyzdy. Bul qadam ulttyq qaýipsizdik pen turaqtylyqty nyǵaıtý jolyndaǵy betburys kezeńi sanalady. Sonymen qatar Birikken Arab Ámirlikteri Lıvannyń birligine, egemendigine jáne aýmaqtyq tutastyǵyna qoldaý bildirý ustanymyn taǵy da rastady. Biz baýyrlas Lıvan halqyna qaýipsizdikke, turaqtylyqqa, damýǵa jáne órkendeýge umtylys jolynda qoldaý kórsetýdi jalǵastyramyz, — delingen málimdemede.
Portýgalııanyń Syrtqy ister mınıstrligi atysty toqtatýdy turaqtylyqqa bastaıtyn mańyzdy qadam dep baǵalady.
— Bul — Lıvan halqynyń aýyr zardabyn toqtatýǵa jáne Taıaý Shyǵysta turaqtylyqty qamtamasyz etýge baǵyttalǵan sheshýshi qadam. Barlyq tarap kelisimdi saqtap, osy múmkindikti Lıvannyń egemendigi men aýmaqtyq tutastyǵyn tolyq qurmetteı otyryp, berik beıbitshilikke ulastyrýy asa mańyzdy, — dep málimdedi mınıstrlik.
Óz kezeginde Iordanııanyń Syrtqy ister jáne emıgranttar isteri mınıstrligi bul habarlamany quptap, Lıvannyń egemendigin qoldaıtynyn rastady.
— Mınıstrlik málimdemesinde Iordanııanyń Lıvannyń búkil aýmaǵyna memlekettik baqylaý ornatýyna jáne egemendigin nyǵaıtýyna tolyq qoldaý bildiretini aıtylǵan. Sondaı-aq qarý-jaraqtyń tek memlekettiń qaramaǵynda bolýyna, ulttyq ınstıtýttardyń jumysyn jandandyrýǵa, júrgizilip jatqan reformalardy jalǵastyrýǵa, el resýrstaryn saqtaýǵa, sondaı-aq Lıvannyń qaýipsizdigi men aýmaqtyq tutastyǵyn qamtamasyz etýge qoldaý kórsetiletini atap ótildi, — delingen málimdemede.
Oman men Saýd Arabııasynyń Syrtqy ister mınıstrlikteri de atysty toqtatý týraly habarlamany quptap, onyń talaptaryn saqtaý mańyzdy ekenin atap ótti. Sondaı-aq kelisimge qol jetkizýde dıplomatııalyq kúsh-jigerdiń rólin joǵary baǵalady.
Materıaldyń aǵylshyn tilindegi túpnusqasyn osy silteme arqyly oqýǵa bolady.
Eske salaıyq, 16 sáýirde AQSh prezıdenti Donald Tramp Izraıl men Lıvan arasynda 10 kúndik bitim jarııalaǵanyn málimdedi.
